Bản án 05/2026/KDTM-PTThế chấp

Sau khi nghiên cứu các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa; sau khi nghe đại diện Viện kiểm sát phát biểu quan điểm, Hội đồng xét xử nhận định:

[1]. Về tố tụng: Nguyên đơn kháng cáo hợp lệ nên được xem xét theo trình tự phúc thẩm.

[2]. Về nội dung: Nguyên đơn S1 khởi kiện yêu cầu bị đơn ông V1 bà T1 trả nợ theo Hợp đồng tín dụng theo hạn mức: REF1820700368/HDTD/THAINGUYEN-NVV ngày 27/7/2018 và Đơn đề nghị mở thẻ ngày 02/7/2018, tạm tính đến ngày 29/9/2025 là: 681.045.502 đồng (bao gồm Nợ gốc là: 338.576.706 đồng, Nợ lãi trong hạn là: 10.493.301 đồng và N2 lãi quá hạn là: 331.975.495 đồng). Trường hợp bị đơn không trả được nợ thì đề nghị Toà án tuyên nguyên đơn có quyền yêu cầu 7 cơ quan thi hành án xử lý tài sản thế chấp quyền sử dụng đất số công chứng: 862, Quyển số: 02/TP-CC/SCC-HĐGD ngày 27/7/2018 tại Phòng C1 tỉnh Thái Nguyên giữa S1 và ông Nguyễn Văn V1, bà Nguyễn Thị T1; trường hợp số tiền thu được từ việc xử lý tài sản thế chấp không đủ để trả nợ thì ông V1 bà T1 vẫn phải tiếp tục thực hiện nghĩa vụ trả nợ cho Ngân hàng cho đến khi tất toán toàn bộ khoản vay. Toà án cấp sơ thẩm đã chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về phần hợp đồng tín dụng, không chấp nhận hiệu lực của hợp đồng thế chấp.

[3]. Xét kháng cáo của nguyên đơn về việc đề nghị công nhận hiệu lực của hợp đồng thế chấp và tuyên nguyên đơn có quyền yêu cầu cơ quan thi hành án phát mại tài sản thế chấp để thu hồi nợ cho nguyên đơn, HĐXX thấy: Hợp đồng thế chấp giữa S1 với ông V1 và bà T1 được ký và công chứng theo quy định, tuy nhiên, căn cứ kết quả xem xét thẩm định tại chỗ và kết quả thu thập chứng cứ của Toà án cấp sơ thẩm về quá trình biến động của thửa đất số 179 mang tên ông V1 và bà T1, đối chiếu với hồ sơ thẩm định tài sản thế chấp của S1 cho thấy: Về vị trí: Thửa đất 179 diện tích 854m2 được mô tả trong hồ sơ thế chấp có vị trí đất chồng lấn với thửa đất số 179b, tờ bản đồ số 90 do ông Nguyễn Minh Đ và bà Nguyễn Thị N quản lý, sử dụng. Về nguồn gốc, diễn biến quá trình hình thành thửa 179 mang tên ông V1, bà T1: Thửa 179, tờ bản đồ số 90 được ông Nguyễn Văn V2 và bà Phạm Thị Bình T3 cho ông Nguyễn Văn V1 và bà Nguyễn Thị T1 ngày 29/6/2018 là toàn bộ diện tích đất còn lại của thửa đất số 179 cũ của ông V2 bà B sau khi chuyển quyền năm 2012. Diện tích đất còn lại là 2125m2. Kết quả trích đo hiện trạng tháng 8/2025 đối với diện tích đất còn lại của thửa 179 xác định diện tích đất thực tế còn 1819,5m2, hiện đang do ông V2, bà B quản lý, sử dụng ổn định trong đó có phía tây giáp khu vực đất tặng cho ông V1 năm 2012, không chồng lấn với diện tích đất tại thửa 179b do ông Đ, bà N quản lý, sử dụng.

Tuy nhiên, diện tích đất ông V1, bà T1 nhận chuyển quyền năm 2018 theo hồ sơ tặng cho và được cấp QSD chỉ có 854m2. Chi nhánh Văn phòng Đ cũng không cung cấp được trích lục thửa đất, không xác định được vị trí, tọa độ của thửa đất thế chấp số 179 mang tên ông V1 bà T1 là ở vị trí nào, nghĩa là cơ quan quản lý nhà nước về đất đai không xác định được vị trí thửa đất thế chấp số 179. Như vậy, vị trí đất thế chấp trùng vào thửa đất 179b của ông Đ, bà N quản lý nhưng đồng thời, vị trí đất thửa 179 mang tên ông V1 bà T1 theo hồ sơ tặng cho năm 2018 lại là phần còn lại của thửa 179 do ông V2, bà B quản lý sử dụng, không trùng với vị trí đất theo hồ sơ thế chấp. Cả ông Đ, bà N và ông V2 bà B cũng như ông V1 bà T1 đều không biết có sự chồng chéo này cho đến khi có kết quả xem xét, thẩm định tại chỗ của Toà án và kết quả trả lời của cơ quan quản lý Nhà nước về đất đai. Điều đó cho thấy, khi thực hiện thủ tục thẩm định hồ sơ thế chấp, Ngân hàng không thẩm định chặt chẽ để xác định vị trí hiện trạng dẫn đến 8 không phát hiện ra vị trí đất theo hồ sơ thế chấp trùng với vị trí thửa 179b của ông Đ bà N, còn vị trí theo hồ sơ tặng cho (hồ sơ biến động từ ông V2 bà B) lại thuộc về vị trí đất còn lại của thửa 179 cũ do ông V2 bà B quản lý, sử dụng và ông V2 bà B xác định không có việc tặng cho ông V1 bà T1 phần diện tích đất này. Việc thẩm định của Ngân hàng chỉ căn cứ vào GCNQSD đất mang tên ông V1 bà T1 là không đảm bảo, dẫn đến ảnh hưởng quyền lợi của những người đang quản lý, sử dụng có liên quan, cụ thể là ông Đ bà N và ông V2 bà B.

Do đó, Toà án cấp sơ thẩm xác định hợp đồng thế chấp vô hiệu là có căn cứ.

[4]. Xét kháng cáo của S1 về việc đề nghị xem xét trách nhiệm tiếp tục thực hiện nghĩa vụ của bị đơn trong trường hợp xử lý tài sản thế chấp không đủ số tiền trả nợ, thấy rằng: Do hợp đồng thế chấp bị vô hiệu nên nội dung kháng cáo này cũng không có cơ sở. Quyền lợi của Ngân hàng theo hợp đồng tín dụng đã được đảm bảo theo quyết định của bản án sơ thẩm.

[5]. Xét kháng cáo của nguyên đơn về việc đề nghị Toà án tuyên bị đơn phải chịu toàn bộ chi phí tố tụng là 15 triệu đồng, HĐXX thấy: Theo quy định tại Điều 157 và Điều 165 Bộ luật tố tụng dân sự, đương sự phải chịu chi phí xem xét thẩm định tại chỗ và chi phí định giá tài sản trong trường hợp yêu cầu của họ không được Toà án chấp nhận. Đối chiếu với các quy định trên đây, bản án sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc công nhận hiệu lực của hợp đồng thế chấp nên buộc nguyên đơn và bị đơn mỗi bên chịu ½ chi phí tố tụng là đã có lợi cho nguyên đơn, lẽ ra cần buộc nguyên đơn chịu toàn bộ chi phí tố tụng mới đúng.

Tuy nhiên, do bị đơn không kháng cáo nên Hội đồng xét xử không xem xét sửa án về nội dung này nữa.. Với những phân tích trên đây, Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn Ngân hàng Thương mại cổ phần Đ1, cần giữ nguyên bản án sơ thẩm. [6.] Về án phí phúc thẩm: Ngân hàng chịu toàn bộ án phí kinh doanh thương mại phúc thẩm do kháng cáo không được chấp nhận, được trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp. [7.] Xét quan điểm và đề nghị của đại diện Viện Kiểm sát tại phiên toà là có cơ sở.