Bản án 28/2026/DS-STVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng: Tại phiên tòa, người đại diện theo uỷ quyền của nguyên đơn – ông Nguyễn Thái B có mặt; bị đơn bà Bùi Thị T1 và ông Trần Văn L vắng mặt, đều đã có đơn xin xét xử vắng mặt. Do đó Hội đồng xét xử căn cứ vào Điều 227; Điều 228 Bộ luật tố tụng dân sự, tiến hành xét xử vụ án.

[2] Về quan hệ pháp luật: 4 Theo đơn khởi kiện, nguyên đơn yêu cầu bị đơn phải trả tiền nợ vay. Ngoài yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, các đương sự trong vụ án không còn yêu cầu nào khác.

Do đó, Hội đồng xét xử xác định quan hệ tranh chấp trong vụ án là “Tranh chấp hợp đồng dân sự vay tài sản” theo quy định tại Điều 463 Bộ luật dân sự và khoản 3 Điều 26 Bộ luật tố tụng dân sự. Bị đơn có nơi cư trú tại thôn Đ, xã Đ, tỉnh Lâm Đồng. Do đó vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 16 - Lâm Đồng theo quy định tại khoản 2 Điều 1 Luật số 85/2025/QH15 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật tố tụng dân sự, Luật tố tụng hành chính, Luật tư pháp người chưa thành niên, Luật phá sản và Luật hoà giải, đối thoại tại Toà án; khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự và khoản 2 Điều 3 Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15 Nghị quyết thành lập Toà án nhân dân cấp tỉnh, Toà án nhân dân khu vực, quy định phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của Toà án nhân dân cấp tỉnh, Toà án nhân dân khu vực.

[3] Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn – ông Nguyễn Em T: [3.1] Xét về số tiền nợ gốc: Trong quá tố tụng và tại phiên toà, người đại diện theo uỷ quyền của nguyên đơn vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc buộc bị đơn phải trả số tiền nợ gốc đã vay là 600.000.000 đồng. Để chứng minh cho yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn thì nguyên đơn đã cung cấp chứng là “Giấy vay tiền” đề ngày 7 tháng 4 năm 2023 thể hiện nội dung: Tôi tên Bùi Thị T1, sinh năm 1980 vay số tiền 600.000.000 đồng (Sáu trăm triệu đồng), bên vay tiền Bùi Thị T1, người chứng Nguyễn Đức T2 và một “Giấy cam kết trả nợ” thể hiện nội dung “ Tôi tên Bùi Thị T1 1980, thôn A - Đ - T -BT, Ngày 02/2/2024 Anh T – P có làm việc với tôi về việc trả nợ số tiền tôi đã vay trong thời gian qua. – Trước mắt do chưa có tiền gốc trả nợ nên tôi xin đề xuất trong 6 tháng/2024 tôi thu xếp trả cho anh T - Số tiền lãi 60.000.000 đồng(tính đến thời điểm hiện tại) tôi chịu trách nhiệm và cố gắng thu xếp gửi Anh T trước tết Nguyên đán 2024” Người cam kết ký tên Bùi Thị T1. Bị đơn – bà Bùi Thị T1 xác nhận ngày 7/4/2023 có vay của ông Nguyễn Em T 600.000.000 đồng và xác nhận các chứng cứ nguyên đơn cung cấp là đúng và chấp nhận trả nợ cho nguyên đơn nhưng xin thời gian để thu xếp trả nợ. Hội đồng xét xử xét thấy: Chứng cứ và yêu cầu của nguyên đơn đưa ra được bị đơn thừa nhận và chấp nhận, tình tiết này không phải chứng minh theo quy định tại Điều 92 Bộ luật tố tụng dân sự. Theo cam kết của bà T1 trong 6 tháng 2024 sẽ thu xếp trả nợ cho ông T. Tuy nhiên đến hiện nay bà T1 vẫn chưa trả khoản tiền nợ vay cho ông T là vi phạm nghĩa vụ trả nợ của bên vay. Do đó có đủ căn cứ để buộc bà Bùi Thị T1 phải trả cho ông Nguyễn E T số tiền nợ gốc 600.000.000 đồng (Sáu trăm triệu đồng). [3.2]. Về tiền lãi: 5 Nguyên đơn yêu cầu bị đơn phải trả lãi cho nguyên đơn trên số tiền nợ 600.000.000 đồng tính từ ngày viết cam kết là 02/02/2024 theo mức lãi suất 1,66%/tháng. Bị đơn – bà T1 đề nghị nguyên đơn và Toà án xem xét miễn, giảm tiền lãi cho bị đơn vì trong quá trình thực hiện hợp đồng vay tiền bà T1 có thoả thuận với nguyên đơn mức lãi suất 3.000đ/1 triệu/01 ngày, sau đó giảm xuống 2.000đồng/1 triệu/ngày. Tổng cộng số tiền lãi đã trả là 325.000.000 đồng. Hội đồng xét xử xét thấy: Tại thời điểm bà T1 vay tiền của ông T thì giữa hai bên có thoả thuận về việc bên vay phải trả lãi cho bên cho vay. Các đương sự cũng xác định việc thoả thuận lãi theo ngày và bên vay – bà T1 có trả lãi cho bên cho vay một thời gian. Tại bản cam kết trả nợ ngày 02/02/2024, bà T1 có cam kết trả tiền lãi còn thiếu cho ông T. Điều đó chứng tỏ, bà T1 và ông T đã tự nguyện thoả thuận với nhau về lãi suất và tự nguyện thực hiện việc trả lãi mà không có tranh chấp với nhau về mức lãi suất. Bên vay – bà T1 cũng xác định ngày 02/2/2024, bà T1 viết cam kết trả nợ gốc và tiền lãi còn thiếu cho bên cho vay – ông T nhưng vì kinh tế khó khăn nên chưa trả được đầy đủ cho ông T. Hiện nay nguyên đơn yêu cầu bị đơn trả lãi từ ngày 02/2/2024 với mức lãi suất 1,66%/tháng là phù hợp với quy định của pháp luật nên cần được chấp nhận. Theo đó tiền lãi được tính như sau: 600.000.000 đồng x 1,66%/tháng x 25 tháng 18 ngày (tính từ ngày 02/02/2024 đến ngày 20 tháng 4 năm 2026) = 254.976.000đồng (Hai trăm năm mươi bốn triệu chín trăm bảy mươi sáu ngàn đồng). Tổng cộng số tiền nợ gốc và lãi là: 854.976.000 đồng (T trăm năm mươi bốn triệu chín trăm bảy mươi sáu ngàn đồng). Trong đó nợ gốc là 600.000.000 đồng, nợ lãi là 254.976.000 đồng. Trong biên bản lấy lời khai tại Toà án cũng như văn bản trình bày ý kiến, bà T1 có trình bày, khi vay tiền của ông T thì có thoả thuận lãi suất 3.000 đồng /01 triệu /ngày, sau đó giảm xuống 2.000 đồng /01 triệu /ngày. Tổng số tiền lãi đã trả cho ông T là 325.000.000 đồng. Toà án đã giải thích và hướng dẫn bà T1 làm đơn yêu cầu và cung cấp chứng cứ để Toà án xem xét tính lại tiền lãi theo quy định của pháp luật, khấu trừ phần tiền lãi đã trả vượt quá số tiền lãi phải trả trong thời gian qua vào số tiền còn nợ hiện nay. Tuy nhiên bà T1 cũng đã trình bày, tiền lãi đã trả là do sự thoả thuận tự nguyện của hai bên, bà T1 không yêu cầu tính lại tiền lãi theo quy định của pháp luật và không cung cấp chứng cứ để Hội đồng xét xử xem xét nên Hội đồng xét xử không xét đến về số tiền lãi bà T1 đã trả cho ông T trong thời gian trước đây. [3.3] Về nghĩa vụ thanh toán nợ: Tại phiên toà, người đại diện theo uỷ quyền của nguyên đơn yêu cầu vợ chồng bà T1, ông L phải có nghĩa vụ liên đới trả nợ cho nguyên đơn vì cho rằng các khoản tiền do bà T1 vay trong thời kỳ hôn nhân của bà T1 và ông L, mục đích vay tiền là để thanh toán nợ tại Ngân hàng. Bị đơn – bà T1 cho rằng: Mục đích ban đầu khi vay tiền là để thanh toán nợ Ngân hàng nhưng sau đó bà T1 đã thoả thuận riêng với ông T về việc bà T1 tiếp tục 6 vay riêng số tiền này của ông T để đầu tư làm ăn với bạn bè. Việc thoả thuận vay riêng với ông T thì bà T1 không thông báo cho ông L biết nên bà T1 tự chịu trách nhiệm cá nhân về việc trả nợ cho ông T mà không yêu cầu ông L cùng có trách nhiệm liên đới trả nợ. Bị đơn – ông L cho rằng: Khi bà T1 vay tiền ông T thì không thông báo cho ông L biết, ông L cũng không sử dụng tiền vay. Cho đến khi bên cho vay liên tục đòi nợ, gặp ông L thông báo thì ông L mới biết về khoản vay. Ông L không chịu trách nhiệm liên đới cùng bà T1 trả khoản nợ vay của ông T. Hội đồng xét xử xét thấy: Khi xác lập hợp đồng vay tiền với ông T thì chỉ có bà T1 là người giao dịch, ký “Giấy vay tiền” và ký “Giấy cam kết trả nợ” với ông T, ông L không tham gia.

Tuy nhiên, bà T1 cũng thừa nhận mục đích vay tiền ban đầu là để thanh toán nợ tại Ngân hàng và làm hồ sơ vay lại. Theo kết quả xác minh và chứng cứ do Ngân hàng N – Chi nhánh T3, Bình Thuận cung cấp thể hiện: Ngày 10/4/2023, ông Trần Văn L có thanh toán số tiền vay tại Ngân hàng 361.452.521 đồng; Ngày 17/4/2023, bà Bùi Thị T1 thanh toán hai khoản nợ vay tại Ngân hàng N – Chi nhánh T3, Bình Thuận với tổng số tiền 450.891.950 đồng. Đến ngày 20/4/2023, bà T1 và ông L đã thế chấp tài sản chung để vay vốn tại Ngân hàng với số tiền 900.000.000 đồng. Như vậy, lập luận của nguyên đơn và bà T1 cho rằng bà T1 vay tiền của ông T để về thanh toán nợ của ông L và bà T1 tại Ngân hàng là có căn cứ. Bà T1 cho rằng, sau khi sử dụng tiền vay để thanh toán nợ tại Ngân hàng và làm hồ sơ vay lại thì bà T1 không trả nợ cho ông T mà bà T1 đã tự thoả thuận với ông T tiếp tục vay tiền để làm ăn riêng, không thông báo cho ông L biết việc này nhưng bà T1 không cung cấp được chứng cứ thể hiện việc thoả thuận riêng giữa bà T1 và ông T, nên không có căn cứ để xác định khoản vay này là nợ riêng của bà T1. Như vậy, bà T1 vay tiền của ông T trong thời kỳ hôn nhân của bà T1 và ông L; mục đích sử dụng tiền vay để thanh toán nợ tại Ngân hàng (gồm khoản nợ do ông L vay và khoản nợ do bà T1 vay).

Do đó, đây là khoản nợ chung của bà T1 và ông L, cần buộc ông L cùng có trách nhiệm liên đới cùng bà T1 trả nợ cho ông T là phù hợp với quy định tại Điều 27 và Điều 37 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014. Theo đó, cần buộc bà Bùi Thị T1 và ông Trần Văn L phải có trách nhiệm liên đới trả cho ông Nguyễn Em T số tiền nợ vay là 854.976.000 đồng (T trăm năm mươi bốn triệu chín trăm bảy mươi sáu ngàn đồng) là phù hợp với quy định tại 466 Bộ luật dân sự.

[5] Về án phí: Do yêu cầu của khởi kiện nguyên đơn được chấp nhận toàn bộ nên bị đơn – bà Bùi Thị T1 và ông Trần Văn L phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo quy định tại Điều 147 Bộ luật tố tụng dân sự và Khoản 2 Điều 26 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội. Vì các lẽ trên,

Căn cứ vào: