Bản án 90/2026/DS-PTTranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản

Sau khi nghiên cứu các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa; sau khi nghe đại diện Viện kiểm sát phát biểu quan điểm, Hội đồng xét xử nhận định:

[1]. Về tố tụng: Nguyên đơn bà Kiều Thị N kháng cáo hợp lệ nên được xem xét theo trình tự phúc thẩm. 3 Bị đơn bà Hà Thị S có kháng cáo nhưng tại Quyết định số 04/2026/QĐ-PT ngày 20/3/2026, Toà án nhân dân tỉnh Thái Nguyên không chấp nhận kháng cáo quá hạn của bà Hà Thị S nên Hội đồng xét xử phúc thẩm không xem xét nội dung kháng cáo của bà S.

[2]. Về nội dung: Nguyên đơn bà Kiều Thị N khởi kiện yêu cầu bà Hà Thị S trả lại số tiền vay theo giấy viết tay ngày 06/10/2006 và ngày 19/8/2010 với tổng số tiền gốc là 210.000.000đ và yêu cầu tính lãi suất từ năm 2010 đến thời điểm giải quyết vụ án tại cấp sơ thẩm với mức lãi suất 9%/năm, thành tiền là 283.500.000đ. Bị đơn bà Hà Thị S không nhất trí yêu cầu khởi kiện của bà N vì lý do đã trả hết tiền cho bà N nhưng bị mất sổ có chữ ký nhận của bà N.

[3]. Xét kháng cáo của nguyên đơn bà Kiều Thị N về việc yêu cầu bà S phải trả lãi suất trên tổng số tiền nợ gốc (210 triệu đồng) từ năm 2011 đến khi xét xử phúc thẩm, HĐXX thấy: Căn cứ giấy vay tiền ngày 06/10/2006 và ngày 19/8/2010, cả hai giấy đều không ghi thời hạn trả nợ và không ghi lãi suất nên cần xác định đây là 2 khoản vay không thời hạn và không có lãi suất. Căn cứ giấy vay tiền, xác định hai bên thực hiện giao dịch vào tháng 10/2006 và tháng 8/2010. Tại thời điểm này Bộ luật dân sự năm 2005 đang có hiệu lực nên được áp dụng theo Bộ luật này. Do giấy vay tiền không có thời hạn trả nợ nên đến thời điểm khởi kiện thì giao dịch này vẫn đang được thực hiện nên phải áp dụng BLDS năm 2005 để giải quyết theo quy định tại Điều 688, điều khoản chuyển tiếp của BLDS năm 2015. Theo quy định khoản 1 Điều 477 Bộ luật dân sự năm 2005 quy định: “Đối với hợp đồng vay không kỳ hạn và không có lãi thì bên cho vay có quyền đòi lại tài sản và bên vay cũng có quyền trả nợ vào bất cứ lúc nào nhưng phải báo cho nhau biết trước một thời gian hợp lý, nếu không có thỏa thuận khác”. Tại khoản 1 Điều 4 Nghị quyết số 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11/01/2019 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao quy định: Hợp đồng vay không có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả nợ hoặc trả không đầy đủ thì bên vay có nghĩa vụ trả lãi trên nợ gốc quá hạn theo lãi suất cơ bản do Ngân hàng N1 công bố tại thời điểm trả nợ tương ứng với thời gian chậm trả, nếu các bên có thỏa thuận về việc trả lãi đối với nợ gốc quá hạn. Tại điểm a khoản 3 Điều 6 Nghị quyết số 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11/01/2019 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao quy định: “Đối với hợp đồng vay không kỳ hạn thì thời gian chậm trả nợ gốc bắt đầu kể từ ngày tiếp theo liền kề của ngày hết “thời gian hợp lý” đến thời điểm xét xử sơ thẩm. “Thời gian hợp lý” quy định tại Điều 477 của Bộ luật Dân sự năm 2005 do Tòa án căn cứ vào từng trường hợp cụ thể để xem xét, quyết định nhưng không quá 03 tháng kể từ ngày thông báo”. Trong trường hợp này, có căn cứ xác định tính lãi cho bà N từ thời điểm bà N gửi đơn khởi kiện đến Toà án cho đến khi xét xử sơ thẩm.

Tuy nhiên, do bản án sơ thẩm không tính lãi suất cho bà N nên cần tính lãi từ thời điểm khởi kiện đến 4 khi xét xử phúc thẩm. Thời điểm khởi kiện được xác định như sau: Tại bút lục 05, đơn khởi kiện của bà N ghi ngày 27/6/2025 được gửi đến Toà án theo dấu nhận đơn cùng ngày 27/6/2025 nên thời điểm tính lãi được xác định từ ngày tiếp theo liền kề là 28/6/2025 đến ngày xét xử phúc thẩm 30/6/2026 là 226 ngày. Mức lãi suất áp dụng tại thời điểm trả nợ (xét xử phúc thẩm) theo Điều 357 và Điều 368 Bộ luật Dân sự 2015, cụ thể: 226 ngày x 10%/năm x 210.000.000đ = 13.002.739đ Như vậy, tổng số tiền bà S phải thanh toán cho bà N là 210.000.000đ gốc + 13.002.739đ = 223. 002.739đ, làm tròn thành 223.002.000đ ((hai trăm hai mươi ba triệu không trăm linh hai nghìn đồng). Với những phân tích trên đây, có căn cứ chấp nhận một phần nội dung kháng cáo của nguyên đơn, sửa bản án sơ thẩm, chấp nhận lãi suất từ thời điểm khởi kiện đến khi xét xử phúc thẩm, không chấp nhận lãi suất từ năm 2011 như yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn.

[4]. Về án phí: 4.1. Án phí dân sự sơ thẩm: Bà Hà Thị S là người cao tuổi và có đơn xin miễn án phí nên miễn án phí dân sự sơ thẩm cho bà S. Bà N phải chịu án phí đối với một phần yêu cầu khởi kiện không được chấp nhận.

Tuy nhiên, bà N là người cao tuổi và có đơn xin miễn án phí nên miễn án phí dân sự sơ thẩm cho bà N. 4.2. Án phí dân sự phúc thẩm: Bà N không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm, được hoàn lại số tiền tạm ứng án phí đã nộp.

[5]. Xét đề nghị của người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của bị đơn về việc áp dụng mức lãi suất chậm trả theo hai mốc thời gian từ tháng 9/2010 đến 30/6/2016 và từ 01/01/2017 đến 30/6/2026 với tổng số tiền 318.402.000đ là không có cơ sở, bởi như đã phân tích trên đây, chỉ có căn cứ chấp nhận một phần.

[6]. Xét đề nghị của đại diện VKS về việc sửa một phần bản án sơ thẩm là có cơ sở.