Bản án 385/2026/HNGĐ-STVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về quan hệ pháp luật tranh chấp: Chị Nịnh Thị V và anh Phạm Văn V1 chung sống với nhau từ năm 1998 tại tổ dân phố K, phường M, tỉnh Tuyên Quang, hai vợ chồng đều khai là có đăng ký kết hôn nhưng đều không ai cung cấp được cho Tòa án. Chị Nịnh Thị V có đơn khởi kiện đề nghị Toà án không công nhận chị và anh Phạm Văn V1 là vợ chồng. Đây là vụ án tranh chấp hôn nhân gia đình về xác định quan hệ hôn nhân của nam nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn theo quy định tại khoản 8 Điều 28 Bộ luật tố tụng Dân sự.

[2] Về thẩm quyền giải quyết của Tòa án: Bị đơn anh Phạm Văn V1 có hộ khẩu thường trú tại tổ dân phố K, phường M, tỉnh Tuyên Quang.

Vì vậy, vụ án thuộc thầm quyền giải quyết của Tòà án nhân dân khu vực 1 - Tuyên Quang theo quy định tại điểm a, khoản 1, Điều 35 và điểm a, khoản 1, Điều 39 Bộ luật tố tụng Dân sự.

[3] Chị Nịnh Thị V có đơn xin xét xử vắng mặt, anh Phạm Văn V1 được Tòa án tống đạt hợp lệ văn bản tố tụng 02 lần nhưng vắng mặt.

Do đó, HĐXX căn cứ điều 227, 228, 238 Bộ luật Tố tụng Dân sự xét xử vắng mặt các đương sự.

[4] Về yêu cầu khởi kiện của Chị Nịnh Thị V, HĐXX nhận định: [4.1] Đối với yêu cầu không công nhận vợ chồng: Căn cứ bản tự khai, đơn trình bày của các đương sự xác định: Chị Nịnh Thị V và anh Phạm Văn V1 xác định chung sống với nhau từ khoảng năm 1998 - 1999. Cuộc sống chung ban đầu hạnh phúc đến khoảng năm 2015 - 2016 vợ chồng phát sinh mâu thuẫn. Tuy hòa giải nhiều lần nhưng không thành, vợ chồng không thể chung sống được với nhau. Nay chị V đề nghị Tòa án giải quyết không công nhận vợ chồng với anh Phạm Văn V1. 3 Tại Khoản 1 điều 14 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 quy định: "Nam, nữ có đủ điều kiện kết hôn theo quy định của Luật này chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn thì không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ giữa vợ và chông..." Khoản 2 Điều 53 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 quy định: "Trong trường hợp không đăng ký kết hôn mà có yêu cầu ly hôn thì Tòa án thụ lý và tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng..."

Xét thấy, chị Nịnh Thị V và anh Phạm Văn V1 là người có đủ điều kiện kết hôn theo quy định pháp luật, trong quá trình chung sống anh chị phải có nghĩa vụ đăng ký kết hôn để được pháp luật công nhận là vợ chồng hợp pháp.

Tuy nhiên, chị V và anh V1 đã không tuân thủ việc kết hôn theo quy định của pháp luật nên quan hệ hôn nhân của anh chị không có giá trị về mặt pháp lý, không làm phát sinh quyền và nghĩa vụ giữa vợ chồng. Qua xác minh tại chính quyền địa phương, Ủy ban nhân dân phường M cho biết không có thông tin đăng ký kết hôn và xác nhận tình trạng hôn nhân của chị Nịnh Thị V và anh Phạm Văn V1. Bên cạnh đó, trong thời gian chung sống giữa chị V và anh V1 bất đồng quan điểm trong cuộc sống nên không còn tình cảm và đã sống ly thân từ năm 2025. Mặc dù anh V1 không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của chị V nhưng xét thấy tình cảm giữa chị V và anh V1 không còn, đã sống ly thân từ lâu, không còn quan tâm, chăm sóc lẫn nhau.

Do đó, chị V yêu cầu không công nhận quan hệ vợ chồng với anh V1 là có căn cứ. Căn cứ khoản 1 điều 14 và khoản 2 điều 53 Luật Hôn nhân và gia đình Hội đồng xét xử không công nhận quan hệ vợ chồng giữa chị Nịnh Thị V và anh Phạm Văn V1. [4.2] Về con chung, HĐXX nhận định: Chị Nịnh Thị V và anh Phạm Văn V1 có 02 con chung là Phạm Hoàng L, sinh ngày 18/5/1999 và Phạm Đức T, sinh ngày 27/4/2004. Nay các cháu đã trưởng thành và có đầy đủ năng lực hành vi dân sự. Chị V không đề nghị Tòa án xem xét nên HĐXX không xem xét giải quyết.

[5] Về tài sản chung: Chị V không yêu cầu Tòa án giải quyết nên Hội đồng xét xử không xem xét giải quyết.

[6] Về nợ chung: Chị V và anh V1 đều xác định không có nợ chung.

[7] Về án phí: Chị V phải chịu án phí hôn nhân gia đình sơ thâm theo quy định.

[8] Các đương sự có quyền kháng cáo bản án theo quy định của pháp luật. Vì các lẽ trên, 4