Bản án 65/2026/HNGĐ-STVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

Căn cứ vào các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và các chứng cứ đã được xem xét tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về việc áp dụng pháp luật tố tụng dân sự: Chị Bàn Thị T khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn, giao nuôi con chung khi ly hôn với anh Ma Doãn D, do đó quan hệ pháp luật trong vụ án này được xác định là “Tranh chấp hôn nhân và gia đình” thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo quy định tại Điều 28 Bộ luật Tố tụng dân sự. Bị đơn anh Ma Doãn D có hộ khẩu thường trú tại thôn K, xã M, tỉnh Tuyên Quang.

Do đó, Tòa án nhân dân khu vực 3 – Tuyên Quang thụ lý, giải quyết vụ án là đúng thẩm quyền theo quy định tại các Điều 35, 39 Bộ luật Tố tụng dân sự. Tòa án tiến hành thu thập chứng cứ, xác minh tại địa phương cho thấy bị đơn anh Ma Doãn D có hộ khẩu thường trú tại thôn K, xã M, tỉnh Tuyên Quang. Như vậy nguyên đơn chị Bàn Thị T đã cung cấp chính xác địa chỉ của bị đơn anh Ma Doãn D. Anh Ma Doãn D đi làm ăn xa nhưng không làm thủ tục khai báo tạm trú, tạm vắng với chính quyền địa phương. Mặc dù thường xuyên liên lạc với gia đình nhưng không thông báo địa chỉ mới nên gia đình và chính quyền địa phương không rõ anh Ma Doãn D hiện đang làm gì, ở địa chỉ cụ thể nào. Tòa án đã tiến hành tống đạt hợp lệ các tài liệu tố tụng (Thông báo về việc thụ lý vụ án; các Giấy triệu tập; Thông báo về việc mở phiên họp, tiếp cận, công khai chứng cứ) theo quy định của pháp luật, mặc dù anh Ma Doãn D đã biết được việc chị Bàn Thị T khởi kiện xin ly hôn với mình, nhưng anh D không có mặt tại Tòa án để tham gia tố tụng. Sau khi có Quyết định đưa vụ án ra xét xử, Tòa án tiến hành triệu tập hợp lệ anh Ma Doãn D đến tham gia phiên tòa (niêm yết công khai) 02 lần nhưng bị đơn vẫn cố tình vắng mặt không có lý do chính đáng. Như vậy đây được xem là trường hợp bị đơn cố tình che dấu địa chỉ, cố tình vắng mặt nhằm trốn tránh nghĩa vụ của mình. Quá trình xét xử vụ án, nguyên đơn chị Bàn Thị T có Đơn đề nghị giải quyết, xét xử vắng mặt, do vậy Tòa án tiến hành niêm yết các văn bản tố tụng đối với bị đơn và xét xử vụ án vắng mặt cả nguyên đơn và bị đơn là phù hợp với quy định tại Điều 179, khoản 2 Điều 227 và các Điều 228, 238 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Về việc chấp hành pháp luật và thực hiện quyền, nghĩa vụ của đương sự: Quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn chị Bàn Thị T thực hiện đúng các quyền, nghĩa vụ theo quy định tại các Điều 70, 71 Bộ luật Tố tụng dân sự; bị đơn anh Ma Doãn D không thực hiện đúng các quyền, nghĩa vụ tố tụng của mình.

[3] Về nội dung vụ án: * Về quan hệ hôn nhân: Chị Bàn Thị T và anh Ma Doãn D tự do tìm hiểu, được hai bên gia đình tổ chức cưới hỏi theo phong tục địa phương, đăng ký kết 4 hôn tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền vào ngày 22/01/2020. Đây là quan hệ hôn nhân hợp pháp được pháp luật công nhận. Sau ngày cưới hai vợ chồng về chung sống tại thôn K, xã M, huyện C, tỉnh Tuyên Quang (nay là thôn K, xã M, tỉnh Tuyên Quang). Cuộc sống chung của hai vợ chồng ban đầu hạnh phúc. Đến khoảng năm 2024 thì phát sinh mâu thuẫn. Nguyên nhân mâu thuẫn là do bất đồng về quan điểm sống, không hợp về tính cách, vợ chồng không có tiếng nói chung trong làm ăn, phát triển kinh tế gia đình. Mặc dù đã được hai bên gia đình khuyên giải nhiều lần nhưng hai vợ chồng vẫn không thể hóa giải mâu thuẫn mà ngày càng trầm trọng thêm nên đã sống ly thân với nhau từ đầu năm 2024 cho đến nay. Trong thời gian sống ly thân vợ chồng không còn quan tâm, chăm sóc gì đến nhau. Chị Bàn Thị T xác định tình cảm vợ chồng với anh Ma Doãn D đã hết nên yêu cầu Tòa án giải quyết cho chị ly hôn với anh Ma Doãn D.

Do đó, Hội đồng xét xử thấy rằng mâu thuẫn vợ chồng giữa chị Bàn Thị T và anh Ma Doãn D đã đến mức độ trầm trọng, không còn tồn tại một gia đình hạnh phúc, tiến bộ, mục đích hôn nhân không đạt được nên cần chấp nhận yêu cầu khởi kiện, xử cho chị Bàn Thị T được ly hôn với anh Ma Doãn D là phù hợp với quy định tại Điều 56 Luật hôn nhân và gia đình. Về con chung: Quá trình chung sống chị Bàn Thị T và anh Ma Doãn D có 01 con chung là cháu Ma Đăng K, sinh ngày 10/4/2018. Kể từ khi chị Bàn Thị T và anh Ma Doãn D sống ly thân thì cháu Ma Đăng K sống cùng anh D và ông bà nội là ông Ma Doãn B, bà Ma Thị H, cháu K vẫn được bố và ông bà nội chăm sóc, cho học hành đầy đủ nên nguyên đơn chị Bàn Thị T nhất trí giao cháu Ma Đăng K cho anh Ma Doãn D tiếp tục nuôi dưỡng. Trong biên bản lấy lời khai, cháu Ma Đăng K cũng có nguyện vọng được tiếp tục sống cùng bố và ông bà nội. Quá trình giải quyết vụ án, bị đơn anh Ma Doãn D cố tình vắng mặt, không có ý kiến gì về việc giao nuôi con chung và cấp dưỡng nuôi con chung sau khi ly hôn.

Tuy nhiên, để đảm bảo cho việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, không làm xáo trộn cuộc sống hiện tại và theo nguyện vọng của con, Hội đồng xét xử thấy rằng cần giao cháu Ma Đăng K cho anh Ma Doãn D trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục. Chị Bàn Thị T không phải thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con chung và có quyền, nghĩa vụ đi lại thăm nom con chung mà không ai được cản trở. Các bên có quyền yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con chung sau khi ly hôn theo quy định tại Điều 81, 82, 83, 84 Luật Hôn nhân và gia đình. Quyền yêu cầu cấp dưỡng đối với cháu Ma Đăng K của anh Ma Doãn D sẽ được giải quyết bằng vụ án khác, nếu có yêu cầu. Về tài sản, đất đai, vay nợ chung: Qua kết quả xác minh tại địa phương và lời khai của nguyên đơn thể hiện vợ chồng chị Bàn Thị T và anh Ma Doãn D không có tài sản, đất đai, vay nợ chung. Quá trình giải quyết vụ án nguyên đơn chị Bàn Thị T cũng không yêu cầu Tòa án giải quyết nên Hội đồng xét xử không xem xét.

[4] Về án phí và quyền kháng cáo bản án: Nguyên đơn chị Bàn Thị T phải nộp án phí dân sự sơ thẩm, nhưng được miễn do là người dân tộc thiểu số, sinh sống tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Bị đơn anh Ma Doãn D không phải nộp án phí. Các đương sự được quyền kháng cáo bản án theo quy định của pháp luật. Vì các lẽ trên, 5