Bản án 26/2026/HNGĐ-STVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

[1] Về thẩm quyền thụ lý vụ án: Anh Bùi Văn Đ có đơn khởi kiện yêu cầu giải quyết về quan hệ hôn nhân và con chung nên xác định quan hệ pháp luật là ly hôn, tranh chấp về nuôi con khi ly hôn. Bị đơn chị Vi Thị T có nơi cư trú tại thôn Đ, xã C, tỉnh Lạng Sơn. Theo quy định tại khoản 1 Điều 28, các Điều 35, Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số: 85/2025/QH15 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính, Luật Tư pháp người chưa thành niên, Luật Phá sản và Luật Hòa giải, Đối thoại tại Tòa án) (sau đây gọi tắt là Bộ luật Tố tụng dân sự); vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 4 - Lạng Sơn.

[2] Về quan hệ hôn nhân:

Căn cứ vào lời khai, chứng cứ do đương sự cung cấp và các tài liệu do Toà án thu thập, có đủ cơ sở để xác định: Anh Bùi Văn Đ và chị Vi Thị T có đăng ký kết hôn tại Ủy ban nhân dân thị trấn C, huyện C, tỉnh Lạng Sơn (nay là Ủy ban nhân dân xã C, tỉnh Lạng Sơn) và tổ chức hôn lễ trên cơ sở hoàn toàn tự nguyện. Do vậy, quan hệ hôn nhân giữa anh Bùi Văn Đ và chị Vi Thị T là hoàn toàn hợp pháp.

[3] Về mâu thuẫn vợ chồng: Tại phiên hòa giải trước khi mở phiên tòa và tại phiên tòa, các đương sự đều thừa nhận quá trình chung sống, vợ chồng xảy ra mâu thuẫn trầm trọng dẫn đến cuộc sống vợ chồng căng thẳng, không hạnh phúc. Vợ chồng đã ly thân từ đầu năm 2026 đến nay, không chung sống cùng nhau nữa; chị Vi Thị T chuyển về nhà bố mẹ đẻ ở thôn Đ, xã C, tỉnh Lạng Sơn sinh sống. Cả hai anh chị đều xác định tình cảm vợ chồng không còn; không còn thương yêu, quý trọng, chăm sóc, giúp đỡ nhau. Anh Bùi Văn Đ yêu cầu Tòa án giải quyết cho ly hôn, chị Vi Thị T nhất trí. Do vậy, căn cứ các Điều 51, 55, 57 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, Hội đồng xét xử công nhận sự thuận tình ly hôn giữa anh Bùi Văn Đ và chị Vi Thị T.

[4] Về con chung: Anh Bùi Văn Đ và chị Vi Thị T có 02 người con chung là cháu Bùi Nhã U, sinh ngày 29/11/2013 và cháu Bùi Ái V, sinh ngày 14/6/2020. 4 Khi ly hôn, anh Bùi Văn Đ yêu cầu được quyền trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục 02 người con chung đến khi các con trưởng thành, đủ 18 tuổi; không yêu cầu chị Vi Thị T phải cấp dưỡng nuôi con chung. Còn chị Vi Thị T yêu cầu được quyền trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục 02 con chung đến khi con chung trưởng thành, đủ 18 tuổi; không yêu cầu anh Bùi Văn Đ phải cấp dưỡng nuôi con chung. Trường hợp chỉ được nuôi một cháu, chị Vi Thị T đề nghị được quyền trực tiếp nuôi dưỡng cháu Bùi Ái V, còn anh Bùi Văn Đ trực tiếp nuôi dưỡng cháu Bùi Nhã U đến khi các cháu đủ 18 tuổi, chị và anh Đ không ai phải cấp dưỡng nuôi con chung. Đối với yêu cầu về việc nuôi con của anh Bùi Văn Đ; Hội đồng xét xử thấy rằng, anh Bùi Văn Đ có chỗ ở riêng hợp pháp, cạnh nhà bố mẹ đẻ ở thôn M, xã C, tỉnh Lạng Sơn. Hiện nay, anh Bùi Văn Đ có kinh doanh cửa hàng tạp hoá, tham gia đầu tư chứng khoán nên có thu nhập hàng tháng. Tại bản sao kê tài khoản và xác nhận số dư tài khoản của ngân hàng thể hiện số dư tài khoản của anh Đ tại thời điểm sao kê là trên 1.000.000.000 đồng (một tỷ đồng), đảm bảo nuôi sống bản thân và gia đình. Thực tế từ khi vợ chồng ly thân đến nay, các cháu Bùi Nhã U và Bùi Ái V đều sinh sống cùng bố tại thôn M, xã C, do anh Bùi Văn Đ trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục, đảm bảo điều kiện sinh hoạt, học tập của các cháu, ngoài ra còn có sự giúp đỡ, hỗ trợ chăm sóc của ông bà nội (bố mẹ đẻ của anh Bùi Văn Đ) trong việc trông nom, đưa đón các cháu đi học. Do vậy, anh Bùi Văn Đ có đủ các điều kiện, khả năng để nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục các con chung phát triển bình thường như những đứa trẻ khác.

[5] Đối với yêu cầu về việc nuôi con của chị Vi Thị T, Hội đồng xét xử thấy rằng, hiện nay, chị Vi Thị T đang sinh sống cùng bố mẹ đẻ ở thôn Đ, xã C, tỉnh Lạng Sơn; sự việc này nguyên đơn cũng thừa nhận nên bị đơn cũng có đủ điều kiện về chỗ ở, nơi sinh hoạt của các cháu. Trường hợp chị Vi Thị T được trực tiếp nuôi dưỡng các cháu thì các cháu cũng có sự giúp đỡ, hỗ trợ chăm sóc của ông bà ngoại (bố mẹ đẻ của chị Vi Thị T) trong việc trông nom, đưa đón các cháu đi học. Về điều kiện thu nhập, tài chính, quá trình giải quyết, chị Vi Thị T giao nộp cho Tòa án các tài liệu, chứng cứ thể hiện chị đang mở cửa hàng kinh doanh quần áo tại thôn M, xã C, tỉnh Lạng Sơn, với mức thu nhập trung bình hàng tháng từ 15.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng nên bị đơn cũng có đủ điều kiện về tài chính, thu nhập.

[6] Trên cở sở xem xét các điều kiện, khả năng nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con chung chưa thành niên của vợ chồng sau khi ly hôn; xét thấy, cháu Bùi Nhã U sinh ngày 29/11/2013 (13 tuổi), có thể tự chăm sóc, sinh hoạt cho bản thân, hiện nay cháu đang ở với bố tại nhà riêng và bày tỏ nguyện vọng được sống cùng bố vì bố yêu thương, quan tâm cháu nhiều hơn; cháu Bùi Nhã U vừa học xong lớp 7A tại Trung học cơ sở Đ1, tỉnh Lạng Sơn, trường học ở gần nhà. Do vậy, để đảm bảo môi trường phát triển tốt nhất cho cháu Bùi Nhã U, cần giao cháu Bùi Nhã U cho anh Bùi Văn Đ trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc là phù hợp quy định của pháp luật, đảm bảo quyền lợi về mọi mặt của con chưa thành niên. 5

[7] Đối với cháu Bùi Ái V sinh ngày 14/6/2020, thời điểm anh Bùi Văn Đ đi xuất khẩu lao động tại Nhật Bản, cháu V mới được khoảng 07 tháng tuổi (theo các đương sự trình bày). Trong suốt thời gian từ năm 2020 đến cuối năm 2025, chị Vi Thị T là người trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục cháu Bùi Ái V nên có mối quan hệ gắn bó, tình cảm giữa người mẹ với con; đầu năm 2026, chị Vi Thị T và anh Bùi Văn Đ ly thân, cháu tạm thời ở cùng nhà với bố nhưng chị Vi Thị T vẫn thường xuyên về đưa đón con tới nhà bà ngoại chơi. Tại nhà mẹ đẻ, chị Vi Thị T có phòng riêng để đảm bảo chỗ ăn ở, sinh hoạt đầy đủ cho cháu Bùi Ái V. Tại giấy xác nhận của giáo viên chủ nhiệm lớp 5 tuổi A1 Trường N (có xác nhận của hiệu trưởng nhà trường) nơi cháu Bùi Ái V đang học tập thể hiện, trong thời gian cháu Bùi Ái V học tập tại trường, chị Vi Thị T là người trực tiếp đưa đón, chăm sóc và thường xuyên liên hệ với giáo viên chủ nhiệm để quan tâm sát sao đến việc học tập và sinh hoạt của cháu; điều đó thể hiện tình cảm, sự quan tâm của người mẹ dành cho con.

Xét thấy, cháu Bùi Ái V còn nhỏ, chưa tự chăm sóc được bản thân và cần có mẹ bên cạnh nên việc giao cháu Bùi Ái V cho chị Vi Thị T trực tiếp chăm sóc, giáo dục là phù hợp. Mặt khác, chị Vi Thị T có cửa hàng kinh doanh quần áo gần nhà chồng, giữa bố mẹ và các con vẫn có sự thăm nom, chăm sóc nên không ảnh hưởng nhiều về tâm lý của các cháu, mà vẫn đảm bảo quyền và trách nhiệm chung của bố mẹ đối với con.

[8]

Từ những phân tích, nhận định nêu trên, Hội đồng xét xử xét thấy cần giao cháu Bùi Nhã U cho anh Bùi Văn Đ trực tiếp nuôi dưỡng, trông nom, chăm sóc, giáo dục; và giao cháu Bùi Ái V cho chị Vi Thị T trực tiếp nuôi dưỡng, trông nom, chăm sóc, giáo dục cho đến khi các con chung trưởng thành, đủ 18 tuổi, là phù hợp quy định pháp luật và điều kiện thực tế. Khi ly hôn, người không trực tiếp nuôi con có quyền đi lại, thăm nom con chung mà không ai được cản trở. Trường hợp người trực tiếp nuôi dưỡng không đảm bảo điều kiện nuôi con hoặc gây cản trở thực hiện quyền thăm nom con chung thì người còn lại có quyền yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn theo quy định của pháp luật.

[9] Về nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con chung: Quá trình giải quyết, Tòa án đã giải thích việc yêu cầu cấp dưỡng là nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các con chung, nhưng các đương sự tự nguyện không yêu cầu cấp dưỡng nuôi con chung, xét thấy, các đương sự cũng có đủ điều kiện về kinh tế để nuôi con. Do vậy, Hội đồng xét xử không buộc nguyên đơn và bị đơn phải cấp dưỡng nuôi con chung, do các đương sự không có yêu cầu.

[10] Về tài sản chung và khoản nợ chung: Đương sự không yêu cầu nên Hội đồng xét xử không xem xét giải quyết.

[11] Về án phí: Do các đương sự thuận tình ly hôn tại phiên hòa giải trước khi mở phiên tòa nên mỗi bên đương sự phải chịu 50% mức án phí để nộp ngân sách Nhà nước; tại phiên hòa giải và tại phiên tòa, nguyên đơn anh Bùi Văn Đ đều tự nguyện chịu phần tiền án phí của bị đơn chị Vi Thị T.

[12] Đối với ý kiến của đại diện Viện kiểm sát về việc tuân theo pháp luật tố tụng của những người tiến hành tố tụng và người tham gia tố tụng là phù hợp 6 với tài liệu có trong hồ sơ vụ án. Đối với quan điểm về việc giải quyết vụ án, đại diện Viện kiểm sát đã đưa ra các nhận định, đánh giá phù hợp với đường lối giải quyết vụ án của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.

[13] Các đương sự có quyền kháng cáo bản án theo quy định tại Điều 271, khoản 1 Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự.