Bản án 65/2026/HNGĐ-STVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Về quan hệ hôn nhân: Không Cng nhận quan hệ giữa ông Giàng Lao T và bà Lý Thị C là vợ chồng.
Nhận định của Tòa án
Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm T tại phiên toà và căn cứ vào kết quả Tnh luận tại phiên toà, trên cơ sở xem xét toàn diện các chứng cứ, ý kiến của kiểm sát viên, lời trình bày của đương sự, Hội đồng xét xử nhận định sau:
[1] Về thủ tục tố tụng: Ông Giàng Lao T có đơn khởi kiện về việc không Cng nhận quan hệ vợ chồng với bà Lý Thị C. Hội đồng xét xử xác định đây là vụ án Hôn nhân và gia đình, ông Giàng Lao T và bà Lý Thị C có hộ khẩu và nơi cư trú tại bản Đề A, xã Lóng Phiêng, tỉnh Sơn La thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo quy định tại khoản 7 Điều 28 Bộ luật tố tụng dân sự.
Vì vậy, Tòa án nhân dân khu vực 4 - Sơn La thụ lý giải quyết là đúng thẩm quyền theo quy định tại Điều 35 và điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự.
[2] Về quan hệ hôn nhân: Ông Giàng Lao T và bà Lý Thị C tự nguyện xác lập quan hệ vợ chồng vào năm 1988, nhưng không đăng ký kết hôn theo quy định của pháp luật. Sau khi thành vợ chồng ông T và bà C sống chung với nhau tại bản Đề A, xã Chiềng Tương, huyện Yên Châu, tỉnh Sơn La (nay là bản Đề A, xã Lóng Phiêng, tỉnh Sơn La). Cuộc sống vợ chồng ông T và bà C hạnh phúc đến đầu năm 2025 thì xảy ra mâu thuẫn, nguyên nhân do bất đồng quan điểm, mỗi người một tính, không tìm được tiếng nói chung về cuộc sống gia đình. Từ đó hai vợ chồng sống ly thân từ đầu năm 2025 đến nay, ông Giàng Lao T xác định hiện tình cảm vợ chồng không thể hàn gắn. Hội đồng xét xử xét thấy mâu thuẫn vợ chồng giữa ông T và bà C đã thực sự trầm trọng, đời sống hôn nhân không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được. Căn cứ Điều 11 Luật hôn nhân và gia đình năm 2000; khoản 1 Điều 14; Điều 15; Điều 16; Điều 53 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014. Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Giàng Lao T, tuyên bố không Cng nhận quan hệ vợ chồng giữa ông Giàng Lao T và bà Lý Thị C. Tại các biên bản xác minh ngày 12 tháng 6 năm 2026 tại Trung tâm hành chính Cng của xã, qua rà soát trên hệ thống phần mềm hộ tịch điện tử và hệ thống sổ đăng ký kết hôn tại xã Lóng Phiêng, tỉnh Sơn La thì ông Giàng Lao T và bà Lý Thị C chưa đăng ký kết hôn. Tại ban quản lý bản Đề A, xã Lóng Phiêng, tỉnh Sơn La cho biết ông T và bà C có xác lập quan hệ vợ chồng, nhưng không đăng ký kết hôn, hiện có hộ khẩu cư trú tại bản Đề A, xã Lóng Phiêng, tỉnh Sơn La. Trong thời gian sống chung với nhau ông T và bà C xảy ra mâu thuẫn đã được hai bên gia đình giải quyết xong theo phong tục, chưa yêu cầu Tòa án giải quyết không Cng nhận vợ chồng cho đến nay. Căn cứ Điều 11 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000; căn cứ Điều 14 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, thì ông T và bà C không phải là vợ chồng hợp pháp, quan hệ hôn nhân không được pháp luật thừa nhận, cần căn cứ Điều 11 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000; khoản 1 Điều 14; Điều 15; Điều 16; Điều 53 của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014; khoản 4 Điều 91 Bộ luật Tố tụng Dân sự, chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông T, tuyên bố không Cng nhận quan hệ giữa ông Giàng Lao T và bà Lý Thị C là vợ chồng.
[3] Về con chung: Trong quá trình giải quyết vụ án, ông Giàng Lao T và bà Lý Thị C cung cấp các tài liệu xác định ông T và bà C có 03 con chung là Giàng Lao Trá, sinh ngày 27/02/1990, Giàng Lao Hạnh, sinh năm 1992, Giàng Thị Xuông, sinh năm 1993. Hiện nay các con đều lớn, đã trưởng thành đủ 18 tuổi, đã lập gia đình và có cuộc sống riêng, không yêu cầu Tòa án giải quyết.
[4] Về tài sản chung vợ chồng: Ông Giàng Lao T và bà Lý Thị C tự nguyện thỏa thuận chia nhau, không yêu cầu Tòa án gải quyết. Nên Hội đồng xét xử không xem xét giải quyết trong vụ án này. Nếu sau này có phát sinh Tnh chấp về tài sản chung và có người khởi kiện thì sẽ được giải quyết ở một vụ án khác.
[5] Về nợ chung vợ chồng: Ông Giàng Lao T và bà Lý Thị C cam kết không có, không yêu cầu Tòa án giải quyết. Nên Hội đồng xét xử không xem xét giải quyết.
[6] Về án phí: Ông Giàng Lao T và bà Lý Thị C thuộc trường hợp được miễn án phí, không phải chịu án phí hôn nhân gia đình sơ thẩm theo quy định của pháp luật.
Quyết định
Căn cứ khoản 7 Điều 28; Điều 35; Điều 39; khoản 4 Điều 91; Điều 266; Điều 271 và Điều 273 Bộ luật tố tụng dân sự; Căn cứ Điều 11 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000; các Điều 14; Điều 15; Điều 16; Điều 53 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014; Căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa 14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Tuyên xử: Chấp nhận đơn yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Giàng Lao T.
1. Về quan hệ hôn nhân: Không Cng nhận quan hệ giữa ông Giàng Lao T và bà Lý Thị C là vợ chồng.
2. Về con chung: Ông Giàng Lao T và bà Lý Thị C có 03 con là Giàng Lao Trá, sinh ngày 27/02/1990, Giàng Lao Hạnh, sinh năm 1992, Giàng Thị Xuông, sinh năm 1993. Hiện nay các con đã trưởng thành đủ 18 tuổi, đã lập gia đình và có cuộc sống riêng, không yêu cầu Tòa án giải quyết.
Vì vậy, Hội đồng xét xử không xem xét giải quyết.
3. Về tài sản chung: Ông Giàng Lao T và bà Lý Thị C tự nguyện thỏa thuận chia nhau, không yêu cầu Tòa án giải quyết. Nên Hội đồng xét xử không xem xét giải quyết trong vụ án này. Nếu sau này có phát sinh tranh chấp về tài sản chung và có người khởi kiện thì sẽ được giải quyết ở một vụ án khác.
4. Về nợ chung: Ông Giàng Lao T và bà Lý Thị C cam kết không có, không yêu cầu Tòa án giải quyết,
Vì vậy, Hội đồng xét xử không xem xét giải quyết.
5. Về án phí: Ông Giàng Lao T và bà Lý Thị C được miễn án phí hôn nhân và gia đình sơ thẩm.
6. Về quyền kháng cáo: Ông Giàng Lao T và bà Lý Thị C có quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án (ngày 03/7/2026).