Bản án 95/2026/DS-PTTranh chấp về thừa kế tài sản

[1]. Xét kháng cáo của đương sự: Làm trong thời hạn luật định là hợp lệ nên được xem xét theo trình tự, thủ tục phúc thẩm.

[2]. Về việc vắng mặt của những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan. Những người có quyền lợi nghĩa vụ quan đã được triệu tập hợp lệ nên HĐXX căn cứ vào Điều 296 BLTTDS xét xử vắng mặt những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan.

[3]. Tại phiên tòa nguyên đơn đề nghị ngừng phiên tòa để xác minh ý kiến của anh Đ1, anh L2, chị L3. HĐXX phúc thẩm xét thấy bà Lê Thị T2 là mẹ của anh L2, anh Đ1, chị L3 có mặt tại phiên tòa xác định không cung cấp được địa chỉ của anh Đ1 tại nước ngoài và bà T2 có cung cấp hình ảnh nội dung tin nhắn của anh L2, anh Đ1, chị L3 về việc những người này đều biết việc khởi kiện của nguyên đơn, biết nội dung, quyết định của bản án sơ thẩm và đều không có ý kiến gì và cũng không liên quan gì đến quyền lợi trong vụ án này do đó không cần thiết phải xác minh ý kiến của những người này. [II]. Về nội dung: [2.1]. Xét kháng cáo của nguyên đơn: - Về nội dung kháng cáo Tòa án cấp sơ thẩm đánh giá tài liệu chứng cứ, áp dụng quy định pháp luật chưa phù hợp, HĐXX phúc thẩm xét thấy: Về quan hệ pháp luật tranh chấp, về thời hiệu khởi kiện, diện và hàng thừa kế bản án sơ thẩm đã xác định đúng quy định của pháp luật. Về yêu cầu chia di sản thừa kế của nguyên đơn, HĐXX thấy rằng thửa đất số 55 tờ 50-III nay là thửa 332 tờ bản đồ 43 (bản đồ địa chính 2019) bà L đang quản lý có cùng số thửa 55 tờ bản đồ 50-III do ông H1 đứng tên. Tại bản án số 10/2024/DS-ST ngày 19/4/2024 của TAND thành phố Sông Công, tỉnh Thái Nguyên đã giải quyết yêu cầu chia di sản thừa kế là quyền sử dụng đất đối với phần diện tích đất tại thửa đất số 55 tờ bản đồ 50-III do ông H1 đứng tên. Phần diện tích đất tại thửa đất số 55 tờ bản đồ 50-III do bà L đứng tên chưa được giải quyết. Đối với phần diện tích đất này bà Nguyễn Thị L và những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan là bà M, bà M1, bà O, ông N, bà T2 đều xác định được bố mẹ bà L là cụ X, cụ M2 cho từ khoảng năm 1984, đã ra ở riêng, xây 8 dựng nhà ở và sử dụng ổn định từ thời điểm đó đến nay. Bản thân bà Đ là mẹ anh P cũng khai bà kết hôn với ông H1 năm 1985, khi bà về làm dâu thì bà L, bà M, bà O đều chưa lấy chồng, do bà L là con gái lớn nhưng muộn chồng nên bố mẹ chồng bà (cụ X, cụ M2) đã cho bà L ở riêng ra mảnh đất ở bên cạnh và có làm 01 nhà cấp 4 nhỏ để bà L ở. Khi bà L ở riêng có được bố mẹ cho mấy sào ruộng để cấy trồng. Đến khoảng năm 1993 – 1994 bà L kết hôn với ông T1… Như vậy lời khai của bị đơn phù hợp với lời khai của những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan là bà M, bà M1, bà O, ông N, bà T2, bà Đ và có cơ sở xác định bà Nguyễn Thị L đã được bố mẹ đẻ là cụ X, cụ M2 tặng cho đất ở, đất vườn, làm nhà tạm để ở riêng từ khoảng năm 1984 trên vị trí đất tranh chấp hiện nay. Việc bố mẹ cho con đất để ra ở riêng là phù hợp với quy định của pháp luật, với phong tục tập quán địa phương, đúng ý chí nguyện vọng của cụ X và cụ M2. Việc tặng cho đất này mặc dù không có văn bản giấy tờ nhưng thực tế việc đã chuyển giao đất cho bà L đã hoàn thành từ năm 1984. Hơn nữa, suốt từ khoảng năm 1984 đến khi hai cụ qua đời (năm 1996 và 2008) không ai có ý kiến gì đối với phần đất đã cho bà L. Bà L đã sử dụng thửa đất từ năm 1984 đến nay một cách liên tục, công khai, ổn định; đã thực hiện kê khai, đăng ký và được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất năm 1991 theo đúng chủ trương, chính sách của Nhà nước về đất đai tại thời điểm đó. Theo quy định tại Điều 609 và Điều 612 Bộ luật Dân sự năm 2015, di sản thừa kế chỉ bao gồm tài sản thuộc quyền sở hữu, quyền sử dụng hợp pháp của người chết tại thời điểm mở thừa kế. Trường hợp tài sản đã được người để lại di sản chuyển giao cho người khác khi còn sống thì không còn là di sản để chia thừa kế. Do thửa đất nêu trên không còn thuộc quyền sử dụng của cụ X và cụ M2 tại thời điểm chết nên không phải là di sản thừa kế. Đối với các thửa đất ruộng gồm thửa 28 tờ bản đồ 50 -III diện tích 268m2 và thửa 35 tờ 50 –III diện tích 582m2 và 01 diện tích 329m2 ở ven kênh đào (không có số lô số thửa) (năm 2019 bà L có được đền bù 01 thửa ruộng diện tích 102m2 nhưng chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất) đã được UBND thị xã S cấp giấy chứng nhận QSD đất có số vào sổ 22907 QSDĐ/Q3 ngày 11/02/1991 đứng tên bà Nguyễn Thị L đều có nguồn gốc do bà L được Hợp tác xã giao khoán nên không phải do cụ X và cụ M2 tặng cho do đó không phải là di sản thừa kế của cụ X, cụ M2. Đối với nội dung kháng cáo về việc Tòa án sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu đề nghị giám định chữ ký, chữ viết của bà L trong hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tại phiên tòa phúc thẩm nguyên đơn đề nghị HĐXX phúc thẩm chấp nhận yêu cầu giám định chữ viết, chữ ký của bà L. Bà L khẳng 9 định là chữ ký, chữ viết của bà L và không đề nghị giám định. Hơn nữa việc bà L được cụ X, cụ M2 tặng cho quyền sử dụng đất từ năm 1984 là đúng ý chí của cả bên tặng cho và bên nhận tặng cho nên việc giám định chữ ký, chữ viết của bà L không làm thay đổi bản chất vụ án. Tại phiên tòa phúc thẩm nguyên đơn cũng không cung cấp được mẫu giám định. Do đó không có căn cứ chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn về việc đề nghị giám định chữ viết, chữ ký. Từ những nhận định trên, Hội đồng xét xử thấy Tòa án cấp sơ thẩm đã thu thập, đánh giá đầy đủ chứng cứ và không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật. Tại phiên tòa phúc thẩm nguyên đơn không cung cấp thêm được tài liệu, chứng cứ gì mới làm thay đổi bản chất vụ án do đó kháng cáo của nguyên đơn là không có căn cứ để chấp nhận, giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 10/2026/DS-ST ngày 18/3/2026 của Tòa án nhân dân khu vực 2 - Thái Nguyên. [III]. Về án phí: Về án phí phúc thẩm: Căn cứ Điều 29 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội, nguyên đơn phải chịu án phí dân sự phúc thẩm theo quy định.