Bản án 27/2026/HNGĐ-PTTranh chấp về chia tài sản sau khi ly hôn

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ đã thu thập có trong hồ sơ vụ án trên cơ sở thẩm tra, xem xét tại phiên toà.

Căn cứ vào kết quả tranh luận, trên cơ sở xem xét đầy đủ, toàn diện lời khai của các đương sự, ý kiến của địa diện Viện kiểm sát, Hội đồng xét xử nhận thấy:

[1]. Về thủ tục tố tụng: Đơn kháng cáo của ông Trần Quang H làm trong thời hạn theo quy định tại Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự nên được Hội đồng xét xử xem xét theo trình tự phúc thẩm.

[2]. Về quan hệ pháp luật: Nguyên đơn đề nghị chia tài sản chung của vợ chồng sau khi ly hôn nên quan hệ pháp luật trong vụ án là chia tài sản chung của vợ chồng sau khi ly hôn theo quy định tại khoản 1 Điều 28 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[3]. Về nội dung: Nguyên đơn bà Lê Thị Kim T khởi kiện bị đơn ông Trần Quang H về việc đề nghị chia tài sản chung của vợ chồng sau khi ly hôn là Căn 9 hộ A18 – 02, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập bà Nguyễn Thị T1 đề nghị buộc bà Lê Thị Kim T bà ông Trần Quang H phải trả số tiền đã vay theo giấy xác nhận và cam kết trả nợ với số tiền cả gốc và lãi tính từ ngày 01/4/2021 đến ngày 16/5/2024 là 4.682.250.000đồng. Sau khi xét xử sơ thẩm, bị đơn ông Trần Quang H kháng cáo với nội dung: Cấp sơ thẩm chia cho ông và bà T mỗi người được hưởng 1/2 giá trị Căn hộ A18 – 02 và chia cho bà T được sử dụng căn hộ trên là không có căn cứ vì ông là người đóng góp công sức nhiều hơn, là người trực tiếp nộp tiền mua căn hộ, hiện nay ông không có chỗ ở, còn bà T đã có nhà ở; Cấp sơ thẩm buộc ông và bà T phải trả tiền cho bà T1 theo giấy xác nhận và cam kết trả nợ ngày 10/4/2021 là không đúng vì chữ ký trong giấy không phải của ông, việc cấp sơ thẩm tiến hành trưng cầu giám định chữ ký nhưng mẫu chữ ký không phải của ông; cấp sơ thẩm vi phạm thủ tục tố tụng trong việc thụ lý yêu cầu độc lập của bà T1 vì không tiến hành mở phiên họp tiếp cận công khai chứng cứ, hòa giải đối với bà T1, không tiến hành lấy lời khai, đối chất đối với bà T1; cấp sơ thẩm đối trừ quyền được thanh toán giá trị chênh lệch tài sản của ông với bà T sang phần nghĩa vụ thanh toán nợ của ông với bà T1 là không đúng; buộc ông phải trả chi phí giám định khi ông không yêu cầu giám định chữ ký là không đúng. Hội đồng xét xử phúc thẩm thấy rằng: [3.1]. Về quan hệ hôn nhân: Năm 2004 ông H, bà T kết hôn với nhau, sau đó bà T và ông H ly hôn theo Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các bên đương sự số: 14/2020/QĐST – HNGĐ ngày 03/12/2020 của Tòa án nhân dân thành phố Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc (cũ) nay là Tòa án nhân dân khu vực 8 – Phú Thọ. Khi ly hôn, các bên không đề nghị giải quyết về tài sản chung của vợ chồng. [3.2]. Theo đơn khởi kiện và quá trình giải quyết thể hiện: [3.2.1]. Nguyên đơn bà T đề nghị Tòa án giải quyết: Chia tài sản chung của vợ chồng gồm: Căn hộ chung cư A18 – 02, có diện tích 34,46m2 ở địa chỉ: Tòa nhà P, số B N, phường L, thành phố N, tỉnh Khánh Hòa (cũ), nay là phường N, tỉnh Khánh Hòa (gọi tắt là Căn hộ A18 - 02); Căn biệt thự tại lô GL – 21 - 5, khu nghỉ dưỡng E sao Vinpearl P, khu Đ, đảo H, phường V, thành phố N, tỉnh Khánh Hòa, (cũ) nay là phường N, tỉnh Khánh Hòa, (gọi tắt là Căn biệt thự GL – 21 – 5); chia 15 (Mười lăm) đêm nghỉ hằng năm tại Căn biệt thự tại lô GL -21 - 5 hiện tại ông H đang sử dụng cho mẹ con bà T theo quy định pháp luật. Chia số tiền Công ty Đ vẫn đang giữ 120.000.000đ (Một trăm hai mươi triệu đồng) là tiền thuê Căn hộ A18 – 02 của ông bà. Chia các khoản nợ gồm: Khoản nợ Ngân hàng TMCP K1 (gọi tắt là T4) theo Quyết định thi hành án số: 1315/QĐ - CCTHADS ngày 01/3/2023 của Chi cục thi hành án dân sự thành phố Nha Trang đối với tài sản thế chấp là Căn biệt thự GL – 21 -

5. Tính đến hết ngày 18/05/2024, tổng số tiền bà, ông H còn nợ T4 là 10.304.125.663đ (Mười tỷ, ba trăm linh tư triệu, một trăm hai mươi lăm nghìn, sáu trăm sáu mươi ba đồng). Trong đó, tiền nợ gốc là 5.369.327.123đ (Năm tỷ, ba trăm sáu mươi chín triệu, ba trăm hai mươi bảy nghìn, một trăm hai mươi ba đồng) và tiền lãi phát sinh là 4.934.798.540đ (Bốn tỷ, chín trăm ba 10 mươi tư triệu, bảy trăm chín mươi tám nghìn, năm trăm bốn mươi nghìn đồng); Các khoản nợ riêng của bà phát sinh trong quá trình chung sống với ông H, bà phải đi vay về đưa cho ông H để trả nợ vào các khoản nợ kinh doanh riêng của ông H là 850.000.000đ (T3 trăm lăm mươi triệu đồng chẵn); Khoản nợ của bà Nguyễn Thị T1 (bà T1 là mẹ đẻ của bà) tổng số tiền cả gốc và lãi là 4.682.250.000đ (Bốn tỷ, sáu trăm tám mươi hai triệu, hai trăm lăm mươi nghìn đồng); chia đối với khoản tiền (5% giá trị căn hộ), hiện tại ông bà chưa thanh toán cho Công ty Đ mua Căn hộ A18 – 02 tương đương số tiền 89.000.000đ (Tám mươi chín triệu đồng). [3.2.2]. Ông Trần Quang H đề nghị giải quyết đối với các tài sản chung của vợ chồng gồm: Giá trị xe bán tải 88C-170.01; đồ dùng sinh hoạt trong gia đình và các khoản nợ đối với Công ty A1 1.500.000.000đồng, nợ ông Nguyễn Hải H2 3.300.000.000đồng. [3.2.3]. Quá trình giải quyết vụ án, bà T rút một phần yêu cầu chia tài sản chung và khoản nợ, ông H cũng rút yêu cầu chia tài sản chung và các khoản nợ. Việc bà T rút một phần yêu cầu được ông H đồng ý và ông H cũng rút toàn bộ yêu cầu và được bà T đồng ý; ông H không cung cấp được địa chỉ chính xác của công ty A1, ông Nguyễn Hải H2 nên cấp sơ thẩm không giải quyết các yêu cầu đã rút là có căn cứ. Ông H và bà T thống nhất đề nghị Tòa án giải quyết chia tài sản chung là căn hộ A18 – 02 và bà T1 có yêu cầu độc lập đề nghị giải quyết đối với khoản nợ của ông H, bà T theo giấy xác nhận và cam kết trả nợ ngày 10/4/2021 và được cấp sơ thẩm giải quyết là có căn cứ. [3.3]. Đối với việc rút một phần yêu cầu khởi kiện của bà T thấy rằng: Ngày 10/4/2024, cấp sơ thẩm thụ lý về việc chia tài sản chung là căn hộ A18 – 02 (BL 87), đến ngày 31/5/2024 thụ lý bổ sung yêu cầu khởi kiện của bà T (BL 198).

Tuy nhiên, trong thông báo thụ lý không ghi cụ thể là những yêu cầu gì là có phần thiếu sót. Việc cấp sơ thẩm thụ lý yêu cầu chia khoản nợ của ông H, bà T tại Ngân hàng TMCP K1 số tiền 10.304.125.663đ và khoản nợ riêng của bà Lê Thị Kim T phát sinh trong quá trình chung sống bà T phải đi vay về để trả nợ cho việc kinh doanh riêng của ông H là 850.000.000đ. Sau đó bà T đã rút các yêu cầu này và cấp sơ thẩm tiến hành đình chỉ vụ án là không đúng vì các khoản nợ trên các bên không có yêu cầu độc lập. Ngoài ra, khi đình chỉ đối với yêu cầu chia khoản nợ tại Ngân hàng TMCP K1 nhưng cấp sơ thẩm lại tuyên bà T có quyền khởi kiện lại vụ án là không đúng vì khoản nợ trên đã được Tòa án giải quyết bằng một quyết định có hiệu lực pháp luật (BL 308). Như vậy, đối với việc bà T rút yều cầu về việc Chia Căn biệt thự GL - 21 – 5 tại khu nghỉ dưỡng E sao Vinpearl P, khu Đ, đảo H, phường V, thành phố N, tỉnh Khánh Hòa (cũ), nay là phường N, tỉnh Khánh Hòa (gọi tắt là Căn biệt thự GL – 21 – 5); Khoản nợ riêng của bà Lê Thị Kim T phát sinh trong quá trình chung sống bà T phải đi vay về để trả nợ cho việc kinh doanh riêng của ông H là 850.000.000đ (T3 trăm lăm mươi triệu đồng chẵn); Chia khoản tiền (5% giá trị Căn hộ - A18 - 02), hiện tại ông H, bà T chưa thanh toán cho Công ty cổ phần Đ mua Căn hộ A18 – 02 tương đương số tiền 89.000.000đ (Tám mươi chín triệu 11 đồng) và 120.000.000đ (Một trăm hai mươi triệu đồng) tiền thuê Căn hộ A18 – 02, hiện tại Công ty Đ đang quản lý; Chia 15 (Mười lăm) đêm nghỉ dưỡng tại Căn biệt thự GL - 21 -

5. Cấp sơ thẩm đã thụ lý đối với yêu cầu chia tài sản chung là nhiều tài sản chung của vợ chồng nhưng sau đó bà T đã rút một phần yêu cầu không đề nghị chia một số tài sản chung nhưng cấp sơ thẩm tiến hành đình chỉ đối với việc rút một phần yêu cầu là không đúng vì trong vụ án này có một quan hệ pháp luật là chia tài sản chung sau khi ly hôn gồm nhiều tài sản khác nhau nên khi các đương sự rút một phần tài sản thì Tòa án chỉ nhận định không xem xét giải quyết đối với tài sản đó, khi nào đương sự có yêu cầu sẽ được giải quyết bằng vụ việc khác. Còn nếu đình chỉ thì chỉ được đình chỉ một quan hệ pháp luật riêng biệt (một phần yêu cầu khởi kiện) trong một vụ án nếu vụ án có nhiều quan hệ pháp luật, nhiều yêu cầu. Đối với các sai sót trên không làm ảnh hưởng đến quyền lợi của đương sự nên cấp phúc thẩm sẽ điều chỉnh lại cách tuyên cho phù hợp. Đề nghị cấp sơ thẩm nghiêm túc rút kinh nghiệm. [3.4]. Đối với nội dung ông H và Luật sư của ông H cho rằng bà T không có quyền làm đơn đề nghị Toà án trưng cầu giám định đối với chữ ký của ông Trần Quang H có trong Giấy xác nhận và cam kết trả nợ lập ngày 10/4/2021. Theo giấy xác nhận trên thì ông H và bà T đã từng là vợ chồng và là người có nghĩa vụ về tài sản đối với bà T1, hơn nữa bà T1 là người có yêu cầu độc lập đối với ông H, bà T trong vụ án này nên khi bà T1 cung cấp giấy xác nhận trên thì nghĩa vụ chứng minh chữ ký, chữ viết trong giấy đó có phải của ông H hay không thuộc về bên có nghĩa vụ là ông H, bà T. Ông H và bà T đều có quyền đề nghị trưng cầu giám định để chứng minh chữ ký của người có nghĩa vụ trong tài liệu trên có đúng hay không do kết quả đó làm ảnh hưởng đến nghĩa vụ của từng người.

Vì vậy, ý kiến trên của phía bị đơn không có căn cứ nên không được chấp nhận. [3.5]. Quá trình giải quyết vụ án, bà T1 cho rằng khi ông H và bà T còn là vợ chồng có nợ bà T1 một khoản tiền, sau đó các bên có ký giấy xác nhận và cam kết trả nợ, bà T1 muốn bảo vệ quyền lợi của bà nên đã có yêu cầu độc lập đối với ông H, bà T và đã được cấp sơ thẩm thụ lý là đúng quy định của pháp luật. Trong quá trình giải quyết vụ án, bà T1 có nhiều bản tự khai thể hiện rõ nội dung việc cho ông H, bà T vay tiền nên cấp sơ thẩm không tiến hành lấy lời khai của bà T1 là có căn cứ. Trước khi mở phiên họp tiếp cận công khai chứng cứ và hòa giải thì bà T1 có đơn đề nghị giải quyết, xét xử vắng mặt (BL 319), việc bà T1 có đơn trên là đúng quy định của pháp luật nên cấp sơ thẩm không tiến hành mở phiên họp tiếp cận công khai chứng cứ và hòa giải đối với bà T1 và không tiến hành đối chất là phù hợp với quy định của pháp luật. Nên việc ông H cho rằng cấp sơ thẩm vi phạm thủ tục tố tụng trong việc thụ lý yêu cầu độc lập của bà T1 vì không tiến hành mở phiên họp tiếp cận công khai chứng cứ, hòa giải đối với bà T1, không tiến hành lấy lời khai, đối chất đối với bà T1 là không có căn cứ. 12 [3.6]. Đối với yêu cầu của bà T về việc chia tài sản chung là Căn hộ A18 – 02: [3.6.1]. Theo kết quả định giá tài sản ngày 23/3/2025 thể hiện, Căn hộ A – 02, diện tích 34,46m2 có giá trị là 1.833.493.419đ. Theo biên bản định giá tài sản xác định là giá trị căn hộ A18-02 theo giá mà trước đó các bên đã nhận chuyển nhượng và đề nghị căn cứ vào giá thực tế của thị trường.

Tuy nhiên, cấp sơ thẩm lại không tiến hành trưng cầu giá của trung tâm thẩm định giá để làm căn cứ giải quyết vụ án là có phần thiếu sót. Quá trình giải quyết tại cấp sơ thẩm các đương sự đều đồng ý với giá trị trên. Tại cấp phúc thẩm Hội đồng xét xử đã giải thích nhiều lần nhưng các đương sự đều không đề nghị định giá lại và đồng ý với giá trị căn hộ A18-02 có giá là 1.833.493.419đ, việc các đương thống nhất giá trị Căn hộ A18 – 02 là hoàn toàn tự nguyện và phù hợp với quy định của pháp luật nên Hội đồng xét xử căn cứ vào giá trị tài sản trên để làm căn cứ giải quyết vụ án. [3.6.2]. Trong quá trình giải quyết vụ án, bà T và ông H đều đã thừa nhận, trong thời kỳ hôn nhân, ông bà có tạo lập chung được với nhau Căn hộ A18 – 02, diện tích 34,46m2. Theo khoản 1 Điều 33 của Luật Hôn nhân và gia đình, có quy định tài sản hình thành trong thời kỳ hôn được xác định là tài sản chung của vợ chồng nên cấp sơ thẩm xác định Căn hộ A18 – 02 là tài sản chung của bà T và ông H tạo lập trong thời kỳ hôn nhân và chấp nhận yêu cầu chia tài sản chung trên là có căn cứ. [3.6.3]. Ông H cho rằng, nguồn tiền chính để mua Căn hộ A18 – 02 chủ yếu là bằng nguồn tiền của ông H làm ra trong quá trình hoạt động kinh doanh riêng của mình thể hiện bằng việc ông là người trực tiếp ký hợp đồng mua Căn hộ A18 – 02 (BL 398), là người trực tiếp chuyển tiền từ tài khoản cá nhân của ông vào tài khoản của bên bán căn hộ là Công ty Đ (BL 320 đến 322). Còn bà T không có công sức đóng góp gì cùng với ông H để mua Căn hộ A18 – 02 nên ông H đề nghị khi chia tài sản thì chia ông H được hưởng 70%, bà T 30% giá trị căn hộ. Khi ông H và bà T vẫn là vợ chồng thì bà T và ông H đều có công việc ổn định, ông H thừa nhận quá trình làm ăn kinh doanh ban đầu của ông H khi chưa có đủ vốn thì vợ chồng ông H, bà T có nhờ mẹ bà T là bà T1 vay tiền để ông H có vốn làm ăn kinh doanh và số tiền để mua Căn hộ A18 – 02 trên là lợi nhuận từ việc kinh doanh; ngoài ra, trong quá trình làm ăn ông H, bà T cũng đã thế chấp tài sản chung của vợ chồng để vay vốn ngân hàng để ông H có vốn kinh doanh.

Vì vậy, mặc dù bà T không phải là người trực tiếp ký hợp đồng, không trực tiếp trả tiền mua căn hộ trên nhưng bà T cũng đã có công sức đóng góp để cùng ông H huy động tiền để ông H có vốn kinh doanh từ đó tạo ra lợi nhuận nên bà T cũng có công sức cùng ông H tạo lập khối tài sản trên. Việc ông H đề nghị chia cho ông được hưởng 70% giá trị căn hộ và bà T được hưởng 30% giá trị căn hộ là không được chấp nhận. Cấp sơ thẩm chia ông H, bà T mỗi người 50% giá trị căn hộ là có căn cứ. 13 [3.6.3]. Ông H kháng cáo đề nghị khi chia thì giao cho ông được trực tiếp quản lý, sử dụng Căn hộ A18 – 02 và ông sẽ thanh toán giá trị chênh lệch cho bà T với lý do hiện nay ông không có chỗ ở, thường xuyên phải đi công tác nên cần chỗ ở, ông H cung cấp cho Tòa án bản phô tô Hợp đồng lao động của ông với Công ty TNHH X và Quyết định bổ nhiệm làm Đội trưởng đội xây dựng để quản lý đội xây dựng của công ty tại thành phố N, tỉnh Khánh Hòa, các văn bản đều đề tháng 3/2025, các tài liệu này đều thể hiện địa chỉ của ông H tại phường X, tỉnh Phú thọ. Tại thời điểm tháng 3/2025 chưa sáp nhập tỉnh nên không có phường X, tỉnh Phú Thọ. Tại phiên tòa phúc thẩm ông H cung cấp cho Tòa án bản gốc các tài liệu trên thể hiện địa chỉ của ông là phường X, thành phố P, tỉnh Vĩnh Phúc. Ông cho rằng khi ông cung cấp bản phôtô tài liệu trên là do ông không tìm thấy hợp đồng gốc ban đầu nên đã đánh lại nên mới có sự nhầm lẫn trên. Mặc dù hiện nay ông H đang công tác tại tỉnh Khánh Hòa và Căn hộ A18 – 02 có địa chỉ tại tỉnh Khánh Hòa nhưng cả bà T, ông H đều có nơi cư trú tại phường X, tỉnh Phú Thọ. Hơn nữa, khi mua Căn hộ A18 – 02 thì ông H, bà T đều không sử dụng làm chỗ ở mà cho thuê lại để kiếm thêm thu nhập nên nhu cầu về chỗ ở của ông H, bà T đối với căn hộ trên là không thực sự cần thiết. Ông H cho rằng bà T đã có chỗ ở và hiện đang ở tại ngôi nhà trên thửa đất số 315 tờ bản đồ 33 (trước đây là thửa đất số 44-B) là ngôi nhà mà hai vợ chồng đã ở trước khi ly hôn và cung cấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 25/8/2022 giữa bên chuyển nhượng là bà Phan Thị Hồng O với bên nhận chuyển nhượng là bà T. Theo ông H, bà T trình bày, khi hai vợ chồng thế chấp ngôi nhà trên nhưng không trả được nợ nên khi Ngân hàng phát mại thì ông H, bà T đã chuyển nhượng thửa đất và nhà trên cho bà O ngày 10/8/2022 (BL 255) để trả nợ ngân hàng. Sau khi bán thửa đất trên thì ngày 25/8/2022, bà T đã mua lại thửa đất trên của bà O (BL 245). Đến ngày 18/7/2024 bà T đã chuyển nhượng thửa đất trên cho anh Lê Ngọc K, lý do bà T chuyển nhượng lại do trước đó đã vay tiền để mua thửa đất trên nhưng do không có khả năng trả nên đã phải bán thửa đất đó cho anh K.

Vì vậy, hiện nay bà T cũng chưa có nhà và đất để ở như ông H trình bày. Khi ly hôn thì ông H, bà T thỏa thuận để bà T trực tiếp nuôi 03 con chung của vợ chồng và thực tế từ năm 2020 đến nay, bà T vẫn là người trực tiếp nuôi dưỡng 03 con chung của vợ chồng. Theo quyết định ly hôn thì ông H không phải cấp dưỡng nuôi con chung, nhưng việc chăm sóc, nuôi dưỡng con chung cũng là nghĩa vụ của bố, mẹ. Từ khi ly hôn cho đến nay, ông H không cung cấp được tài liệu gì về việc đã cấp dưỡng hỗ trợ bà T nuôi 03 con chung. Việc một mình bà T phải nuôi dưỡng cả 03 con chung là vất vả nên để đảm bảo quyền lợi và tạo điều kiện sống cho bốn mẹ con bà T cần giao Căn hộ A18 – 02 cho bà T sở hữu và bà T phải thanh toán chênh lệch là 50% giá trị căn hộ cho ông H. [3.7]. Đối với yêu cầu độc lập của bà Nguyễn Thị T1 về việc yêu cầu bà T, ông H phải trả tổng số tiền cả gốc và lãi từ ngày 01/4/2021 đến ngày 14 16/5/2024 là 4.682.250.000đ đã vay theo giấy xác nhận và cam kết trả nợ ngày 10/4/2021. [3.7.1]. Đối với yêu cầu trên, bà T đồng ý, còn ông H không thừa nhận khoản nợ trên. Ông H thừa nhận, trong thời kỳ hôn nhân, ông và bà T có nhờ gia đình bà T1 thế chấp tài sản của mình để cho ông bà vay vốn Ngân hàng TMCP T5 đúng như lời trình bày của bà T và bà T1 ở trên.

Tuy nhiên, ông H xác định, khi còn là vợ chồng, ông H đã giao cho bà T 1.200.000.000đ để trả nợ cho bà T1 nên tính đến nay, ông H không còn bất kỳ khoản nợ nào đối với bà T1 nữa. Bà T không thừa nhận, đã nhận của ông H số tiền như ông H trình bày ở trên. Ông H không thừa nhận chữ ký, chữ viết Trần Quang H dưới mục bên B thể hiện trong Giấy xác nhận và cam kết trả nợ lập ngày 10/4/2021 là của ông. Theo kết luận giám định đối với chữ ký, chữ viết Trần Quang H trong Giấy xác nhận và cam kết trả nợ lập ngày 10/4/2021 được thể hiện tại Kết luận giám định số: 2483/LK – KTHS ngày 28/8/2024 của Phòng K2 - Công an tỉnh V (cũ) nay là Công an tỉnh P kết luận: “Chữ viết, chữ ký Trần Quang H dưới mục bên B trên mẫu cần giám định so với chữ ký, chữ viết đứng tên Trần Quang H trên các mẫu so sánh là do cùng một người viết và ký ra”. Tại cấp phúc thẩm, ông H đề nghị giám định lại chữ ký, chữ viết Trần Quang H trong Giấy xác nhận và cam kết trả nợ. Tại Kết luận giám định số 90/KL-KTHS ngày 08/4/2026 của V2 - Bộ C1 đã kết luận:“Chữ ký, chữ viết Trần Quang H dưới mục bên B trên mẫu cần giám định so với chữ ký, chữ viết đứng tên Trần Quang H trên các mẫu so sánh do cùng một người ký, viết ra”. Việc ông H cho rằng chữ ký và chữa viết dưới mục bên B thể hiện trong Giấy xác nhận và cam kết trả nợ lập ngày 10/4/2021 không phải của ông là không có căn cứ. Việc ông H cho rằng, trước đây ông có đưa cho bà T số tiền 1.200.000.000đ để bà T trả nợ cho bà T1.

Tuy nhiên, khi đó ông H và bà T vẫn là vợ chồng và ông không đưa ra được tài liệu, chứng cứ gì để chứng minh cho việc này. Tại cấp phúc thẩm, ông H cung cấp cho Tòa án đoạn file ghi âm và ông cho rằng người ông đang nói chuyện trong đoạn ghi âm là bà T1, mặc dù trong đoạn ghi âm mà ông H gửi cho Tòa án không có tài liệu nào thể hiện người phụ nữ trong đoạn ghi âm là bà T1.

Tuy nhiên, trong đoạn ghi âm có nội dung thể hiện khi ông H, bà T còn là vợ chồng thì có nhờ bà T1 vay hộ tiền để làm kinh doanh và bà T1 khẳng định đến nay vợ chồng ông H, bà T vẫn chưa trả hết khoản nợ vay bà T1, còn số tiền cụ thể bà không nhớ, phải mở sổ ra mới chính xác. Như vậy, có căn cứ khẳng định, khi ông H, bà T còn là vợ chồng thì có nhờ bà T1 (là mẹ bà T) đứng ra vay tiền hộ cho vợ chồng nên sau khi ly hôn vợ chồng ông H, bà T vẫn chưa trả hết nợ cho bà T1, việc này cũng được thể hiện tại đoạn file ghi âm do ông H cung cấp cho cấp phúc thẩm. Đến ngày 10/4/2021 do chưa trả hết nợ cho bà T1 nên ông H, bà T có viết Giấy xác nhận và cam kết trả nợ đã được các bên ký xác nhận. 15 [3.7.2]. Nội dung Giấy xác nhận và cam kết trả nợ lập ngày 10/4/2021 thể hiện: Bên cho nợ là bà T1 (gọi tắt là bên A), bên nhận nợ là ông H, bà T (gọi tắt là bên B). Sau khi đối chiếu công nợ, tổng số tiền cả gốc và lãi tính đến ngày 31/3/2021, bên B còn nợ bên A số tiền 3.452.000.000đ (Ba tỷ, bốn trăm lăm mươi hai triệu đồng); trong đó tiền nợ gốc là 3.325.000.000đ (Ba tỷ, ba trăm hai mươi lăm nghìn đồng) và 127.000.000đ (Một trăm hai mươi bảy triệu đồng). Bên B xác nhận và cam kết sẽ trả toàn bộ số tiền nợ trên nợ gốc và lãi là 1%/tháng tính đến thời điểm bên B hoàn trả. Theo nội dung trên, ông H, bà T nợ bà T1 tổng số tiền nợ gốc và lãi tính đến ngày 31/3/2021 là 3.452.000.000đ, các bên thỏa thuận sau ngày 31/3/2021 thì ông H, bà T tiếp tục phải trả lãi đối với số tiền 3.452.000.000đ theo mức lãi suất 1%/tháng đến khi trả nợ xong. Việc các bên chốt số nợ gốc và lãi sau đó tiếp tục thỏa thuận phải trả lãi trên tổng số nợ theo mức lãi suất là 1%/tháng là không trái pháp luật nên cần được chấp nhận. Quá trình giải quyết vụ án, bà T1 chỉ yêu cầu tính lãi trên tổng số nợ gốc là 3.325.000.000đ từ ngày 01/4/2021 đến ngày 16/5/2024, sau ngày 16/5/2024 đến ngày xét xử sơ thẩm bà T1 không yêu cầu phải trả lãi, việc bà T1 chỉ đề nghị như vậy là hoàn toàn tự nguyện, phù hợp với pháp luật nên được chấp nhận. Từ ngày 01/4/2021 đến ngày 16/5/2024 là 37 tháng 15 ngày nhưng bà T1 chỉ đề nghị tính 37 tháng, việc này là hoàn toàn tự nguyện nên cần chấp nhận. Như vậy, tổng số tiền bà ông H, bà T phải trả cho bà T1 tính đến ngày xét xử sơ thẩm (ngày 31/7/2025) là: 3.452.000.000đ + 3.325.000.000đ x 1% x (37 tháng) = 4.682.250.000đ. [3.7.3].

Từ những phân tích trên xác định, tính đến ngày 16/5/2024, ông H và bà T còn nợ bà T1 tổng số tiền là 4.682.250.000đ, trong đó 3.452.000.000đ tiền gốc và 1.230.250.000đ tiền lãi. Nên cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu độc lập của bà T1 về việc buộc ông H, bà T phải có nghĩa vụ trả nợ cho bà T1 toàn bộ số tiền nợ trên là có căn cứ. [3.8]. Đối với khoản nợ của ông H, bà T phải có nghĩa vụ trả bà T1, đây là khoản nợ có trong thời kỳ hôn nhân nên theo quy định tại Điều 27, 37, 60 Luật hôn nhân và gia đình thì nghĩa vụ của ông H, bà T là nghĩa vụ liên đới. Nhưng cấp sơ thẩm không quyết định về việc ông H, bà T phải liên đới trả nợ cho bà T1 là không đúng. Đối với nghĩa vụ thanh toán chênh lệch tài sản mà bà T phải thanh toán 1/2 giá trị Căn hộ A18-02 cho ông H, cấp sơ thẩm lại đối trừ nghĩa vụ thanh toán này của bà T với ông H, để bà T có nghĩa vụ trả nợ thay ông H cho bà T1 là không đúng vì trong trường hợp này, nghĩa vụ trả nợ của ông H, bà T là nghĩa vụ liên đới đối với bà T1. Hơn nữa, bà T1 và ông H là người có quyền với bà T nhưng chưa được sự đồng ý của bà T1 và ông H.

Vì vậy, kháng cáo của ông H về nội dung này có căn cứ được chấp nhận. [3.9]. Về án phí sơ thẩm: Đây là vụ án chia tài sản chung sau khi ly hôn và có yêu cầu độc lập của bà T1 về việc buộc ông H, bà T phải thực hiện nghĩa 16 vụ đối với bà T1. Yêu cầu chia tài sản chung và yêu cầu độc lập của bà T1 được cấp sơ thẩm chấp nhận.

Vì vậy, án phí chia tài sản chung sau khi ly hôn của ông H, bà T phải chịu tương ứng với giá trị tài sản được chia là 1.833.493.419đồng/2 = 916.764.709đồng (làm tròn) và án phí tương ứng là 39.502.000đồng (làm tròn). Cấp sơ thẩm xác định án phí chia tài sản chung của ông H, bà T mỗi người phải chịu là 19.751.000đồng là không đúng. Còn đối với yêu cầu độc lập của bà T1 được chấp nhận nên ông H, bà T phải chịu án phí dân sự sơ thẩm tương ứng với phần nghĩa vụ phải thực hiện là 4.682.250.000đồng, tương ứng án phí là 112.682.250 đồng, ông H và bà T mỗi người phải chịu 1/2 án phí dân sự sơ thẩm trên tương ứng là 56.341.000 đồng (làm tròn). Cấp sơ thẩm xác định án phí dân sự sơ thẩm của ông H, bà T mỗi người phải chịu là 78.825.000đồng là không đúng.

[4]. Về chi phí tố tụng: Chi phí thẩm định, định giá hết 6.000.000đ, do chấp nhận chia tài sản chung sau khi ly hôn nên ông H, bà T mỗi người phải chịu một nửa. Chi phí trưng cầu giám định lần 1 hết 3.060.000đ: Như phân tích tại mục [3.4] xác định ông H, bà T đều có quyền đề nghị trưng cầu giám định chữ ký, chữ viết trên Giấy xác nhận và cam kết trả nợ ngày 10/4/2021. Ngoài ra, quá trình giải quyết vụ án tại cấp sơ thẩm, ông H cho rằng chữ ký trong giấy xác nhận trên không phải của ông H, lẽ ra ông H phải là người đề nghị trưng cầu giám định khi ông H cho rằng chữ ký trong giấy đó không phải của ông H. Đối với kết luận giám định tại cấp sơ thẩm đã xác định chữ ký là đúng của ông H và do xác định nghĩa vụ trong giấy cam kết trả nợ là nghĩa vụ liên đới của ông H, bà T đối với bà T1.

Vì vậy, cả ông H và bà T đều phải chịu chi phí giám định trên, mỗi người phải chịu một nửa nhưng cấp sơ thẩm buộc một mình ông H phải chịu chi phí giám định là không đúng. Tại cấp phúc thẩm, ông H đề nghị trưng cầu giám định lại chữ ký, chữ viết Trần Quang H trên Giấy xác nhận và cam kết trả nợ ngày 10/4/2021. Theo kết luận trưng cầu giám định kết luận chữ ký, chữ viết là của ông Trần Quang H, giống như kết luận của cấp sơ thẩm đã trưng cầu nên chi phí trưng cầu giám định tại cấp phúc thẩm ông H phải chịu toàn bộ, xác nhận ông H đã nộp đủ.

[5]. Tại phần quyết định của bản án sơ thẩm quyết định việc chia cho ông H, bà T mỗi người 1/2 giá trị căn chung cư.

Tuy nhiên, đây là nội dung đã được nhận định trong phần nhận định của Tòa án, không cần thiết phải quyết định trong quyết định của bản án.

Vì vậy, cấp phúc thẩm sẽ điều chỉnh lại cách tuyên cho phù hợp.

[6].

Từ những phân tích nhận định nêu trên, Hội đồng xét xử xét thấy kháng cáo của bị đơn được chấp nhận một phần, đề nghị của đại diện Viện kiểm sát tại phiên tòa là có căn cứ cần được chấp nhận. Hội đồng xét xử sửa Bản án sơ thẩm như đã phân tích trên.

[7]. Về án phí phúc thẩm: Kháng cáo của ông Trần Quang H được chấp nhận một phần nên ông H không phải chịu. 17