Bản án 02/2026/KDTM-STThế chấp
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
- Khoản 1 Điều 30; Điều 35; Điều 147; Điều 157; Điều 227; Điều 228; Điều 244; Điều 271 và Điều 273; điểm b khoản 1 Điều 238 của Bộ luật tố tụng dân sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025). - Điều 317, Khoản 6 Điều 320, Khoản 7 Điều 323, Điều 463, Điều 465, Điều 466, Điều 468, Điều 470 của Bộ luật dân sự 2015 - Điều 91, điều 95 của Luật các tổ chức tín dụng; - Căn cứ các Điều 27, 37, 60 Luật hôn nhân và gia đình; - Khoản…
Nhận định của Tòa án
Căn cứ vào các tài liệu chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, thảo luận tại, Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Về thủ tục tố tụng: - Về thẩm quyền: Ngân hàng TMCP V khởi kiện yêu cầu Tòa án buộc ông Đặng Thái B và bà Nguyễn Thị H thanh toán số tiền nợ gốc, lãi theo các Hợp đồng tín dụng đã ký kết có mục đích bổ sung vốn kinh doanh, có tài liệu chứng cứ chứng minh về hoạt động kinh doanh quần áo của bị đơn. Do đó được xác định là quan hệ tranh chấp kinh doanh thương mại theo quy định tại khoản 1 Điều 30 của Bộ luật tố tụng dân sự. Bị đơn cư trú tại xóm H, xã D (nay là xã Đ), tỉnh Nghệ An nên vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Khu 5 vực 3 – Nghệ An theo quy định tại Điều 35 Bộ luật tố tụng dân sự (sửa đổi, bổ sung năm 2025). - Về việc vắng mặt những người tham gia tố tụng: bị đơn bà Nguyễn Thị H đã được Tòa án triệu tập hợp lệ nhiều lần nhưng vắng mặt tại phiên tòa không vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan, ông Đặng Thái B hiện đang chấp hành hình phạt tù đã có đơn xin vắng mặt nên căn cứ vào Điều 227, Điều 228 Bộ luật tố tụng dân sự, điều 5 Nghị quyết số 04/2017/NQ-HĐTP ngày 05/5/2017 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao, Tòa án vẫn tiến hành xét xử vắng mặt bị đơn. - Việc Nguyên đơn xin rút một phần yêu cầu khởi kiện về việc đề nghị buộc bà Nguyễn Thị H và ông Đặng Thái B phải thanh toán cho V1 số tiền nợ gốc, nợ lãi, tiền phạt chậm trả và lãi phát sinh liên quan theo LD2118601769 ngày 05/07/2021 (LD2118601769) và rút yêu cầu về việc đề nghị bà Nguyễn Thị H và ông Đặng Thái B thanh toán lãi phạt chậm trả đối với Hợp đồng cho vay số LN2112084855825 ngày 27/12/2021 (LD2233402447) tại phiên tòa là hoàn toàn tự nguyện, không vượt quá phạm vi khởi kiện ban đầu nên Hội đồng xét xử chấp nhận và đình chỉ đối với phần yêu cầu khởi kiện này theo quy định tại Điều 244 Bộ luật tố tụng dân sự.
[2] Về yêu cầu khởi kiện của Nguyên đơn: [2.1]. Xét yêu cầu thanh toán tiền nợ gốc và lãi: Nguyên đơn yêu cầu bị đơn thanh toán tiền nợ lãi và gốc tại Hợp đồng cho vay số LN2112084855825 ngày 27/12/2021 (LD2233402447) được kí kết giữa Ngân hàng TMCP V đối với bị đơn là ông Đặng Thái B và bà Nguyễn Thị H. Theo các tài liệu có trong hồ sơ đã thể hiện các bên tham gia ký kết hợp đồng có đủ năng lực hành vi dân sự, trên cơ sở tự nguyện, các thỏa thuận có nội dung và mục đích thực hiện nhu cầu của mỗi bên, không vi phạm điều cấm của pháp luật và không trái đạo đức xã hội. Hình thức hợp đồng phù hợp với quy định của pháp luật. Quá trình ký kết và thực hiện Hợp đồng, các bị đơn không có ý kiến gì, nguyên đơn (bên cho vay) là Ngân hàng đã hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ của bên cho vay mà hai bên đã ký là đã giải ngân số tiền 300.000.000 (ba trăm triệu) đồng cho bị đơn. Quá trình thực hiện các Hợp đồng tín dụng trên, ông Đặng Thái B và bà Nguyễn Thị H đã vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ trả nợ gốc, lãi cho Ngân hàng nên toàn bộ khoản vay trên bị chuyển nợ quá hạn.
Do đó, việc ngân hàng khởi kiện buộc phía bị đơn phải thanh toán tiền nợ gốc, tiền lãi trong hạn chưa thanh toán theo mức lãi suất đã kí và tiền lãi quá hạn (150% lãi suất cho vay trong hạn) là phù hợp với các thỏa thuận trong các Hợp đồng tín dụng về số tiền vay, thời hạn vay, lãi suất trong hạn, điều chỉnh lãi suất theo biên độ, lãi suất quá hạn đồng thời 6 phù hợp với các quy định của pháp luật trong hoạt động tín dụng ngân hàng, bảng kê chi tiết được hạch toán trong hệ thống ngân hàng, các quy định tại Điều 463, Điều 464 và Điều 466 Bộ luật dân sự năm 2015, khoản 2 Điều 91 Luật Tổ chức tín dụng năm 2010, Thông tư số 39/2016/TT-NHNN ngày 30/12/2016 của Ngân hàng N1 hướng dẫn tổ chức tín dụng cho vay bằng đồng Việt Nam đối với khách hàng theo lãi suất thỏa thuận. Do vậy có căn cứ chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn buộc bị đơn trả nợ gốc, nợ lãi trong hạn, nợ lãi quá hạn theo mức lãi suất mà bên thoả thuận trong Hợp đồng tín dụng tạm tính đến ngày 22/4/2026, Cụ thể: Nợ gốc 299,988,247 đồng Nợ lãi trong hạn 31,114,600 đồng Nợ lãi quá hạn 159,602,102 đồng Tổng cộng 490.704.949 (Bốn trăm chín mươi triệu bảy trăm linh tư nghìn chín trăm bốn mươi chín) đồng Từ ngày 23 tháng 4 năm 2026, Ngân hàng tiếp tục tính tiền lãi của số tiền chưa thanh toán theo mức lãi suất các bên thỏa thuận trong Hợp đồng tín dụng cho đến khi tất toán xong khoản vay. Trường hợp trong Hợp đồng tín dụng, các bên có thỏa thuận về việc điều chỉnh lãi suất cho vay theo từng thời kỳ của Ngân hàng cho vay thì lãi suất mà khách hàng vay phải tiếp tục thanh toán cho Ngân hàng cho vay theo quyết định của Tòa án cũng sẽ được điều chỉnh cho phù hợp với sự điều chỉnh lãi suất của Ngân hàng cho vay. [2.2] Về nghĩa vụ trả nợ: Việc vay nợ của các bên diễn ra vào ngày 27/12/2021, khi đó ông Đặng Thái B và bà Nguyễn Thị H đang là vợ chồng, các đương sự đều thừa nhận khoản vay sử dụng vào việc kinh doanh của gia đình nên đây là “Khoản nợ phát sinh từ giao dịch do vợ hoặc chồng thực hiện nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình. Nhu cầu thiết yếu là nhu cầu sinh hoạt thông thường về ăn, mặc, ở, học tập, khám bệnh, chữa bệnh và nhu cầu sinh hoạt thông thường khác không thể thiếu cho cuộc sống của mỗi người, mỗi gia đình”. Theo Bản án hôn nhân và gia đình sơ thẩm số 16/2025/HNGĐ-ST ngày 16/5/2025 của Tòa án nhân dân huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An đã quyết định xử cho bà Nguyễn Thị H được ly hôn ông Đặng Thái B nhưng chưa giải quyết về nợ chung và tài sản chung của vợ chồng. Tại Điều 60 đã quy định về giải quyết quyền, nghĩa vụ tài sản của vợ chồng đối với người thứ ba khi ly hôn: “Quyền, nghĩa vụ tài sản của vợ chồng đối với người thứ ba vẫn có hiệu lực sau khi ly hôn, trừ trường hợp vợ chồng và người thứ ba có thỏa thuận khác. Trong trường hợp có tranh chấp về quyền, nghĩa vụ tài sản thì áp dụng quy định tại các điều 27, 37 và 45 của Luật này và quy định của Bộ luật dân sự để giải quyết”. 7 Điều 37 nêu “Khoản nợ phát sinh từ giao dịch do vợ chồng cùng thỏa thuận xác lập, nghĩa vụ bồi thường thiệt hại mà theo quy định của pháp luật vợ chồng cùng phải chịu trách nhiệm”; điều 27 L cũng đã quy định về trách nhiệm liên đới của vợ chồng như sau: “Vợ, chồng chịu trách nhiệm liên đới về các nghĩa vụ quy định tại Điều 37 của ”.
Vì vậy, cả ông Đặng Thái B và bà Nguyễn Thị H đều phải có trách nhiệm liên đới trong việc trả nợ theo yêu cầu của Nguyên Đ, cụ thể như sau: Bà Nguyễn Thị H và ông Đặng Thái B mỗi người có nghĩa vụ trả nợ cho Ngân hàng 50% khoản nợ. [2.3].Về việc xử lý tài sản thế chấp: Để đảm bảo cho khoản vay ông Đặng Thái B và bà Nguyễn Thị H đã tự nguyện thế chấp 01 xe ô tô nhãn hiệu FORD RANGER XLS, số khung: FF20GW598401; số máy: P4AT2230578; BKS: 37C - 222.86 theo Giấy chứng nhận đăng ký xe ô tô số 133965 do Phòng C1, Công an tỉnh N cấp ngày 19/11/2020 mang tên Bà Nguyễn Thị H. Xác lập thế chấp tại V1 theo hợp đồng thế chấp số LN2011273075450 ngày 30/11/2020 số công chứng 8371 quyển số 01 TP/CC-SCC/HĐGD tại Văn phòng C2. Xét Hợp đồng thế chấp bất động sản đảm bảo pháp lý về mặt trình tự thủ tục, các điều khoản được ký kết trong hợp đồng không vi phạm điều cấm của pháp luật, tài sản thế chấp thuộc quyền sử dụng và quyền sở hữu của các bị đơn, được đăng ký giao dịch bảo đảm. Hợp đồng thế chấp đã tuân thủ theo đúng quy định của pháp luật về hình thức và được công chứng và đăng ký giao dịch bảo đảm theo Điều 122, 124, 318, 319, 323 và Điều 342 Bộ luật dân sự; Nghị định 83/2010/NĐ-CP ngày 23/7/2010 của Chính phủ về đăng ký giao dịch bảo đảm nên Hợp đồng thế chấp có hiệu lực thi hành đối với các bên. Do đó căn cứ vào Điều 688 của Bộ luật Dân sự để chấp nhận yêu cầu của Ngân hàng thương mại cổ phần V là trong trường hợp ông Đặng Thái B và bà Nguyễn Thị H không trả được toàn bộ số nợ thì Ngân hàng có quyền yêu cầu cơ quan Thi hành án dân sự có thẩm quyền phát mại tài sản thế chấp để thu hồi nợ. Hiện trạng tài sản được thể hiện chi tiết tại Biên bản xem xét thẩm định tại chỗ ngày 27/5/2025 của Tòa án nhân dân huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An (nay là Tòa án nhân dân Khu vực 3 - Nghệ An). Trường hợp số tiền thu được sau khi phát mại tài sản thế chấp không đủ thanh toán hết khoản nợ thì bị đơn vẫn phải tiếp tục trả nợ cho Ngân hàng TMCP V cho đến khi tất toán hợp đồng. Trường hợp giá trị tài sản thế chấp lớn hơn khoản nợ thì số tiền chênh lệch phải trả lại cho chủ sử dụng, sở hữu tài sản thế chấp.
[3]. Về chi phí tố tụng: Nguyên đơn không yêu cầu nên Tòa án không giải quyết.
[4]. Về án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm: Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn có căn cứ và được chấp nhận toàn bộ, nên cần buộc các bị đơn phải 8 chịu án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm. Hoàn trả lại cho nguyên đơn số tiền tạm ứng án phí đã nộp tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An.
Quyết định
- Khoản 1 Điều 30; Điều 35; Điều 147; Điều 157; Điều 227; Điều 228; Điều 244; Điều 271 và Điều 273; điểm b khoản 1 Điều 238 của Bộ luật tố tụng dân sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025). - Điều 317, Khoản 6 Điều 320, Khoản 7 Điều 323, Điều 463, Điều 465, Điều 466, Điều 468, Điều 470 của Bộ luật dân sự 2015 - Điều 91, điều 95 của Luật các tổ chức tín dụng; - Căn cứ các Điều 27, 37, 60 Luật hôn nhân và gia đình; - Khoản 2 Điều 26 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Q1; Tuyên xử:
1. Đình chỉ một phần yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng TMCP V về việc đề nghị buộc bà Nguyễn Thị H và ông Đặng Thái B phải thực hiện nghĩa vụ trả nợ cho Ngân hàng số tiền nợ gốc, nợ lãi, tiền phạt chậm trả và lãi phát sinh liên quan theo LD2118601769 ngày 05/07/2021 (LD2118601769). Đình chỉ yêu cầu khởi kiện về việc đề nghị bà Nguyễn Thị H và ông Đặng Thái B phải thực hiện nghĩa vụ trả nợ tiền lãi phạt chậm trả tại Hợp đồng cho vay số LN2112084855825 ngày 27/12/2021 (LD2233402447).
2. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Ngân hàng TMCP V về việc buộc các bị đơn phải thực hiện nghĩa vụ trả nợ tại Hợp đồng cho vay số LN2112084855825 ngày 27/12/2021 (LD2233402447) và nghĩa vụ theo Hợp đồng thế chấp số LN2011273075450 ngày 30/11/2020 số công chứng 8371 quyển số 01 TP/CC-SCC/HĐGD tại Văn phòng C2. Cụ thể: [2.1]. Về nghĩa vụ trả nợ: Buộc ông Đặng Thái B và bà Nguyễn Thị H phải có nghĩa vụ trả nợ cho Ngân hàng TMCP V số tiền nợ tạm tính đến ngày 22/4/2026 tại Hợp đồng cho vay số LN2112084855825 ngày 27/12/2021 (LD2233402447). Trong đó: Nợ gốc 299.988.247 đồng (trong đó: ông Đặng Thái B có nghĩa vụ trả nợ số tiền 149.994.124 đồng, bà Nguyễn Thị H có nghĩa vụ trả nợ số tiền 149.994.124 đồng) Nợ lãi trong hạn 31.114.600 đồng (trong đó: ông Đặng Thái B có nghĩa vụ trả nợ số tiền 15.557.300 đồng, bà Nguyễn Thị H có nghĩa vụ trả nợ số tiền 15.557.300 đồng) 9 Nợ lãi quá hạn 159.602.102 đồng (trong đó: ông Đặng Thái B có nghĩa vụ trả nợ số tiền 79.801.051 đồng, bà Nguyễn Thị H có nghĩa vụ trả nợ số tiền 79.801.051 đồng) Tổng cộng 490.704.949 (Bốn trăm chín mươi triệu bảy trăm linh tư nghìn chín trăm bốn mươi chín) đồng. Trong đó: ông Đặng Thái B có nghĩa vụ trả nợ số tiền 245.352.474 (hai trăm bốn mươi lăm triệu ba trăm năm mươi hai nghìn bốn trăm bảy mươi bốn) đồng, bà Nguyễn Thị H có nghĩa vụ trả nợ số tiền 245.352.474 (hai trăm bốn mươi lăm triệu ba trăm năm mươi hai nghìn bốn trăm bảy mươi bốn) đồng) Kể từ ngày tiếp theo của ngày xét xử sơ thẩm cho đến khi trả xong các khoản nợ, ông Đặng Thái B và bà Nguyễn Thị H còn phải tiếp tục chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất các bên thỏa thuận trong các hợp đồng tín dụng. Trường hợp trong các Hợp đồng tín dụng, các bên có thỏa thuận về việc điều chỉnh lãi suất cho vay theo từng thời kỳ của Ngân hàng cho vay thì lãi suất mà khách hàng vay phải tiếp tục thanh toán cho Ngân hàng cho vay theo quyết định của Tòa án cũng sẽ được điều chỉnh cho phù hợp với sự điều chỉnh lãi suấ