Bản án 31/2026/HNGĐ-STVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

6 Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1]. Về thẩm quyền giải quyết và quan hệ pháp luật tranh chấp: Nguyên đơn là ông Ngô Thanh H có đơn đề nghị Tòa án nhân dân khu vực 7 – Lâm Đồng giải quyết việc ly hôn, nuôi con chung, chia tài sản khi ly hôn của ông với bà Phạm Thị Y nên đây là “Ly hôn, tranh chấp về nuôi con, chia tài sản khi ly hôn”. Bị đơn là bà Phạm Thị Y có địa chỉ cư trú tại xã K, tỉnh Lâm Đồng. Theo quy định tại khoản 1 Điều 28, khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Nghị quyết số: 81/2025/UBTVQH15 ngày 27/6/2025 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về thành lập Tòa án nhân dân tỉnh, Tòa án nhân dân khu vực; quy định phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân khu vực; Luật số: 85/2025/QH15 ngày 25/6/2025 của Quốc hội khóa 15 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính, Luật Tư pháp người chưa thành niên, Luật phá sản và Luật hòa giải, đối thoại tại Tòa án thì vụ án thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân khu vực 7 – Lâm Đồng.

[2]. Về sự vắng mặt của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, người làm chứng: Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Ngô Văn C và bà Lê Thị C1; người làm chứng là ông Nguyễn Thế D1, bà Lê Thị T, ông Võ H1, ông Cao Đăng L, ông Đoàn Ngọc T1, bà Trần Thị Quỳnh N, và Trần Thị Thu H3 vắng mặt tại phiên tòa, trong quá trình giải quyết vụ án họ có đầy đủ lời khai và có văn bản đề nghị giải quyết vắng mặt. Căn cứ khoản 1 Điều 228, Điều 229 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt đối với đương sự, người làm chứng theo quy định của pháp luật.

[3]. Về quan hệ hôn nhân: Nguyên đơn và bị đơn kết hôn với nhau là hoàn toàn tự nguyện, có đăng ký kết hôn tại UBND xã Đ, huyện Đ, tỉnh Đắk Nông (nay là xã K, tỉnh Lâm Đồng) nên là hôn nhân hợp pháp. Sau khi kết hôn thì vợ chồng sống hạnh phúc đến khoảng năm 2023 thì phát sinh mâu thuẫn và bắt đầu ly thân từ tháng 6/2025 AL đến nay. Điều này chứng tỏ ông bà không còn thương yêu nhau, hôn nhân đã lâm vào tình trạng trầm trọng, cuộc sống hôn nhân không thể tiếp tục kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được. Nay nguyên đơn xin ly hôn và bị đơn đồng ý. Do đó HĐXX cần công nhận sự tự nguyện ly hôn của các đương sự.

[4]. Về con chung: 03 cháu là Ngô Phạm Khánh B, sinh năm 2007; Ngô Phạm Tuyết N1, sinh ngày 01/5/2010 và Ngô Thừa Â, sinh ngày 18/5/2015. Cháu B đã trưởng thành và lập gia đình riêng. Nguyên đơn, bị đơn đều có nguyện vọng được trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con chung đến tuổi thành niên. Cháu N1 có nguyện vọng được sống cùng mẹ, cháu  có nguyện vọng được sống cùng bố.

Do đó, Hội đồng xét xử cần công nhận sự thỏa thuận của các bên: Giao cháu N1 cho mẹ là bà Y và giao cháu  cho bố là ông H trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục đến tuổi thành niên. Nguyên đơn, bị đơn có quyền đi lại, thăm nom con chung, không ai được cản trở.

[5]. Về cấp dưỡng nuôi con chung: Nguyên đơn, bị đơn không yêu cầu nên 7 không đề cập giải quyết.

[6]. Về tài sản chung: [6.1]. Về nguồn gốc: Thửa đất số 696, tờ bản đồ 48, diện tích 294,2m2 tại thôn Q, xã K, tỉnh Lâm Đồng (trên đất có 01 căn nhà xây cấp 4, 01 ki ốt dùng làm quán gội đầu, làm tóc và một số loại cây trồng trên đất) đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên ông H, bà Y năm 2024.

Tuy nhiên, các đương sự không thống nhất được về nguồn gốc thửa đất này. Nguyên đơn cho rằng thửa đất này là do bố mẹ ông mua và cho vợ chồng đứng tên, lời khai của nguyên đơn phù hợp với lời khai của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Ngô Văn C, bà Lê Thị C1 và phù hợp với lời khai người làm chứng là ông Nguyễn Thế D1 (trưởng thôn), ông Võ H1 và bà Lê Thị T (chủ đất cũ). Bị đơn cho rằng thửa đất là do vợ chồng mua của ông Võ H1 và bà Lê Thị T nhưng không có chứng cứ chứng minh. Theo quy định tại Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình thì thửa đất số 696 được xác định là tài sản chung của vợ chồng ông H, bà Y. [6.2]. Về phương thức phân chia tài sản chung: Nguyên đơn đề nghị chia thửa đất 696 làm 03 phần (nguyên đơn 01 phần, bị đơn 01 phần, bố mẹ nguyên đơn 01 phần) và nguyên đơn có nguyện vọng nhận phần tài sản là hiện vật. Bị đơn đề nghị chia thửa đất 696 làm 02 phần (nguyên đơn 01 phần, bị đơn 01 phần) và bị đơn chấp nhận nhận phần tài sản bằng giá trị nhưng phải đủ để mua đất làm nhà mới, còn nhà để lại cho ông H và bố mẹ chồng ở. HĐXX nhận định: Thửa đất 696 có chiều ngang là 06m, chiều dài gần 50m nên không thể tách thửa được theo quy định của Điều 220 Luật Đất đai năm 2024 và Quyết định số 27/2024/QĐ-UBND ngày 30/9/2024 của UBND Tỉnh L quy định điều kiện, diện tích tối thiểu được tách thửa đất, hợp thửa đất đối với từng loại đất trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng.

Do đó, các đương sự chỉ có thể 01 bên nhận hiện vật, 01 bên nhận giá trị. Trong căn nhà tọa lạc trên thửa đất 696 hiện tại có nguyên đơn, hai con chung và bố mẹ nguyên đơn sinh sống. Ngoài căn nhà này ra mọi người không có chỗ ở nào khác. Nguồn gốc đất là của bố mẹ nguyên đơn. Bố mẹ nguyên đơn không có yêu cầu khởi kiện độc lập nên không có căn cứ xem xét việc chia thửa đất 696 cho họ như ý kiến của họ và của nguyên đơn. Ông Ngô Văn C và bà Lê Thị C1 là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đứng về phía nguyên đơn, ông bà đã lớn tuổi và không có chỗ ở nào khác.

Do đó, để bảo vệ người cao tuổi và đảm bảo về chỗ ở cho người già thì cần giao thửa đất 696 và tài sản trên đất cho nguyên đơn, nguyên đơn có nghĩa vụ thanh toán giá trị chênh lệch tài sản chung cho bị đơn là phù hợp. Ngoài ra, do tài sản chung có nguồn gốc là của bố mẹ nguyên đơn nên cần chia cho nguyên đơn phần nhiều hơn trong khối tài sản chung của vợ chồng theo tỷ lệ 6-4 (nguyên đơn 6 phần, bị đơn 4 phần) theo quy định tại Điều 59 Luật Hôn nhân và gia 8 đình năm 2014. [6.3]. Về giá trị tài sản chung: Theo chứng thư thẩm định giá ngày 23/01/2026 của Công ty Cổ phần T2 thì tài sản trên đất của thửa đất 696 có giá trị 449.063.000 đồng, giá trị đất của thửa 696 là 841.412.000 đồng. Trong Chứng thư thẩm định giá này thì giá đất cây lâu năm và đất ở nông thôn được tính chung là 2.860.000đồng/m2. Việc xác định hai loại đất cùng giá là không phù hợp thực tế.

Do đó, HĐXX xét thấy việc thẩm định giá lại đối với giá đất của thửa 696 là cần thiết và có cơ sở. Đối với giá trị tài sản trên đất tại Chứng thư thẩm định giá ngày 23/01/2026 của Công ty Cổ phần T2 các đương sự không có ý kiến gì nên HĐXX sử dụng giá này làm căn cứ giải quyết vụ án. Theo Chứng thư thẩm định giá ngày 24/4/2026 của Công ty TNHH T3 thì giá trị đất của thửa 696 là 1.973.395.000 đồng. Như vậy, giá trị tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân của ông H và bà Y là 2.422.458.000đồng (trong đó giá trị đất là 1.973.395.000 đồng và giá trị tài sản trên đất là 449.063.000 đồng). Ông H được nhận 60% tương ứng 1.453.475.000 đồng, bà Y được nhận 40% tương ứng 968.983.000 đồng. Ông H nhận phần tài sản được chia là hiện vật và có trách nhiệm thanh toán giá trị chênh lệch tài sản cho bà Y số tiền 968.983.000 đồng.

[7]. Xét quan điểm và đường lối xử lý vụ án của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 7 – Lâm Đồng tại phiên tòa là có căn cứ, đúng pháp luật nên Hội đồng xét xử chấp nhận.

[8]. Về chi phí tố tụng: Nguyên đơn và bị đơn mỗi người phải chịu 20.985.000 đồng tiền chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ, đo đạc, thẩm định giá. Nguyên đơn đã tạm ứng số tiền 20.000.000 đồng, bị đơn đã tạm ứng số tiền 26.878.000 đồng tiền chi phí tố tụng.

Do đó, nguyên đơn có trách nhiệm trả lại cho bị đơn 985.000 đồng tiền chi phí tố tụng. Bà Y được nhận lại 5.893.000 đồng tiền tạm ứng chi phí tố tụng còn thừa tại Tòa án.

[10]. Về án phí: Nguyên đơn, bị đơn phải nộp tiền án phí hôn nhân và gia đình sơ thẩm và án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch theo quy định của pháp luật.

[11]. Về quyền kháng cáo: Các đương sự được quyền kháng cáo bản án theo quy định của pháp luật.