Bản án 35/2026/HNGĐ-STVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được xem xét tại phiên tòa và căn cứ kết quả tranh tụng, Hội đồng xét xử xét thấy:

[1] Về tố tụng: [1.1] Về quan hệ pháp luật: Chị Lò Thị Q khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết cho chị được ly hôn với anh Lường Văn T và yêu cầu giải quyết về con chung. Căn cứ quy định tại khoản 1 Điều 28 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2015); khoản 1 Điều 51 Luật hôn nhân gia đình năm 2014, Hội đồng xét xử xác định quan hệ pháp luật là "Ly hôn, tranh chấp về nuôi con khi ly hôn". [1.2] Về thẩm quyền giải quyết vụ án: Bị đơn anh Lường Văn T cư trú tại bản L, xã N, tỉnh Điện Biên trước khi đi chấp hành án. Căn cứ quy định tại khoản 1 Điều 28, Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025), tranh chấp trên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 2 - Điện Biên. [1.3] Về việc xét xử vắng mặt nguyên đơn, bị đơn 4 Nguyên đơn chị Lò Thị Q vắng mặt tại phiên tòa, có đơn xin xét xử vắng mặt; bị đơn anh Lường Văn T vắng mặt lần thứ 02 không có lý do. Căn cứ điểm b khoản 2 Điều 227; khoản 1, khoản 3 Điều 228 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025), Hội đồng xét xử quyết định tiến hành xét xử vắng mặt nguyên đơn chị Lò Thị Q và bị đơn anh Lường Văn T.

[2] Về nội dung vụ án: [2.1]. Về quan hệ hôn nhân: Chị Lò Thị Q và anh Lường Văn T đăng ký kết hôn ngày 15/10/2018 tại Ủy ban nhân dân xã H, huyện Đ, tỉnh Điện Biên (nay là xã S, tỉnh Điện Biên). Chị Q và anh T kết hôn tự nguyện, không ai bị ép buộc và tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật về điều kiện kết hôn và đăng ký kết hôn. Đây là hôn nhân hợp pháp được pháp luật bảo vệ. Quá trình chung sống vợ chồng phát sinh mâu thuẫn nguyên nhân là do bất đồng quan điểm sống, anh T nghiện chất ma túy từ cuối năm 2023, gia đình hai bên đã nhiều lần hòa giải nhưng không có kết quả. Tháng 06/2025, anh T bị Công an xã H bắt về hành vi tàng trữ trái phép chất ma túy, bị Tòa án nhân dân khu vực 2 - Điện Biên xử phạt 14 tháng tù và đi chấp hành án tại Trại giam Q1; địa chỉ: xã B, tỉnh Tuyên Quang. Do anh T phải chấp hành án phạt tù nên không thực hiện được nghĩa vụ sống chung, thương yêu, chăm sóc, giúp đỡ nhau, chia sẻ, thực hiện các công việc trong gia đình của vợ chồng quy định tại Điều 19 Luật Hôn nhân và gia đình. Mặc dù anh T không đồng ý ly hôn, tuy nhiên căn cứ vào tài liệu có trong hồ sơ vụ án có đủ cơ sở khẳng định cuộc sống vợ chồng của chị Q và anh T không còn hạnh phúc, có mâu thuẫn là đúng. Hội đồng xét xử nhận thấy hôn nhân giữa chị Q và anh T đã lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được. Việc chị Q đề nghị Tòa án giải quyết cho chị được ly hôn với anh T là hoàn toàn phù hợp với quy định tại khoản 1 Điều 56 Luật Hôn nhân gia đình, Điều 39 Bộ luật dân sự năm 2015. Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 2 - Điện Biên về việc chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, giải quyết cho chị Q được ly hôn với anh T là có căn cứ nên Hội đồng xét xử chấp nhận. [2.2]. Về con chung, con riêng: Chị Lò Thị Q và anh Lường Văn T có 01 con chung là: Cháu Lò Thị Y C; sinh ngày 10/08/2016. Chị Lò Thị Q có 01 con riêng là cháu Lò Thị Q T1, sinh ngày 12/11/2009. Hiện nay, cháu Lò Thị Y C và cháu Lò Thị Q T1 đang sống với chị Q tại bản Lọong Sọt, xã N, tỉnh Điện Biên. Khi ly hôn chị Q có nguyện vọng được trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chung cháu Lò Thị Y C và con riêng cháu Lò Thị Q T1 cho đến khi các cháu đủ tuổi thành niên và có khả năng lao động. Về cấp dưỡng nuôi con, chị Q không yêu cầu Tòa án giải quyết. Quá trình giải quyết vụ án, bị đơn anh Lường Văn T nhất trí để chị Q trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng con chung cháu Lò Thị Y C nếu chị Q vẫn yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn; đối với cháu L 5 Thị Quỳnh T1 - con riêng của chị Lò Thị Q, anh T không yêu cầu Tòa án giải quyết. Hội đồng xét xử xét thấy: Anh T đi chấp hành án từ tháng 06/2025 đến tháng 05/2026 anh T mới chấp hành án xong, trở về địa phương, hiện không xác định được địa chỉ, nơi ở cụ thể của anh T. Tại Biên bản xác minh ngày 12/05/2026 thể hiện: Cháu C đang ở với mẹ, điều kiện sống được đảm bảo, được đi học đầy đủ. Tại đơn đề nghị ngày 09/03/2026 (BL 31) của cháu Lò Thị Y C, cháu C có nguyện vọng ở với chị Q nếu bố mẹ ly hôn. Để đảm bảo quyền lợi cho trẻ và đảm bảo sự phát triển về mọi mặt của trẻ, căn cứ các điều 71, 72, 81, 82, 83, 84 Luật Hôn nhân gia đình, cần chấp nhận yêu cầu của chị Q và nguyện vọng của cháu C. Giao cháu Lò Thị Y C sinh ngày 10/08/2016 cho chị Q trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục cho đến khi cháu đủ tuổi thành niên và có khả năng lao động. Các đương sự có quyền đi lại thăm con chung mà không ai được cản trở. Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 2 - Điện Biên là có căn cứ nên được Hội đồng xét xử chấp nhận. Đối với con riêng của chị Lò Thị Q là cháu Lò Thị Q T1, Tòa án ghi nhận việc nguyên đơn tự nguyện tiếp tục nuôi con riêng của mình. Về cấp dưỡng nuôi con chung: Chị Q không yêu cầu Tòa án giải quyết. Vì vậy Hội đồng xét xử không xem xét, giải quyết. [2.3]. Về quan hệ tài sản: Tài sản chung, tài sản riêng, nợ phải trả, nợ lấy về, diện tích ruộng nương: Chị Q, anh T không yêu cầu Tòa án giải quyết.

Do đó, Hội đồng xét xử không xem xét, giải quyết.

[3]. Về án phí: Chị Lò Thị Q là dân tộc thiểu số; sinh sống ở xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn thuộc trường hợp được miễn nộp tiền án phí hôn nhân gia đình sơ thẩm. Căn cứ khoản 4 Điều 147 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025); điểm đ khoản 1 Điều 12, khoản 2 Điều 15, điểm a khoản 5 Điều 27 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án; Quyết định số 46/QĐ-UBND ngày 09/01/2026 của Ủy ban nhân dân tỉnh Đ phê duyệt danh sách thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, thôn đặc biệt khó khăn; xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, xã khu vực I, II, III giai đoạn 2026 - 2030 trên địa bàn tỉnh Điện Biên: Miễn án phí hôn nhân gia đình sơ thẩm cho chị Lò Thị Q.