Bản án 08/2026/HNGĐ-PTVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Ngãi. Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: Đơn kháng cáo của bị đơn được làm đúng theo thủ tục và trong hạn luật định. Tại phiên tòa phúc thẩm, nguyên đơn không rút đơn khởi kiện, bị đơn giữ nguyên nội dung kháng cáo và thay đổi yêu cầu sửa án sơ thẩm thành đề nghị huỷ bản án sơ thẩm, các bên đương sự không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án.

Vì vậy, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vụ án theo quy định của pháp luật.

[2] Xét kháng cáo của bị đơn anh Nguyễn Tấn D, Hội đồng xét xử xét thấy: [2.1] Đối với nội dung yêu cầu giao con chung là cháu Nguyễn Lê N D1, cháu Nguyễn Minh T cho bị đơn trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục, thấy rằng: Anh D2 cho rằng chị L không có thời gian đưa đón, gần gũi con cái còn anh làm kinh doanh phân phối hàng hóa tại nhà nên đủ tài chính và thời gian để đưa đón, gần gũi, chăm sóc, chỉ dạy con cái học hành.

Tuy nhiên, hiện nay chị L là nhân viên Ngân hàng thu nhập ổn định, cháu Nguyễn Minh T còn nhỏ cần có sự chăm sóc của mẹ. Nguyện vọng của cháu Nguyễn Lê N D1 được ở với em trai để chăm sóc và chơi với em.

Vì vậy, để đảm bảo quyền lợi mọi mặt của các cháu Nguyễn Lê N D1, Nguyễn Minh T. Tòa án cấp sơ thẩm đã xem xét, nhận định về điều kiện, hoàn cảnh của anh D2, chị L, đồng thời xem xét đến các yếu tố, điều kiện phát triển toàn diện về tâm sinh lý của trẻ em và giao con chung Nguyễn Lê N D1, Nguyễn Minh T cho chị Lê Thị Huỳnh L trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục là phù hợp. [2.2] Xét kháng cáo của bị đơn về chia ½ toàn bộ tài sản chung hình thành trong thời kỳ hôn nhân, thấy rằng: 9 Tòa án cấp sơ thẩm giao con chung cho chị Lê Thị Huỳnh L là phù hợp, hiện nay các cháu đang ở ổn định tại nhà thuộc thửa đất số 79 tờ bản đồ số 28 phường N và học tại phường N gần thửa đất này. Ngoài ra, căn cứ vào văn bản phân chia tài sản chung vợ chồng ngày 12/8/2023 (Bút lục 62) thể hiện thỏa thuận “Toàn bộ đất đã cấp quyền sở hữu nhà có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 360170 có diện tích 140,9m2 ở số D T, P. N, thị xã Đ, tỉnh Quảng Ngãi thuộc quyền sở hữu của bà Lê Thị Huỳnh L.

Tuy nhiên, bà Lê Thị Huỳnh L chỉ có quyền ở, sau này cho các con”, thể hiện sự thỏa thuận của chị L và anh D2.

Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm chia nhà và đất tại thửa 79 tờ bản đồ 28, phường Đ cho chị L để nuôi các con và chia cho anh Nguyễn Tấn D được nhận thửa đất số 123 tờ bản đồ số 09 phường P (Nay là phường S) và nhà đất tại thửa đất số 568 tờ bản đồ số 14 diện tích 120m2 tại phường P (N là Phường Đ), chị L phải thối lại giá trị chênh lệch cho anh D là phù hợp. Tại cấp phúc thẩm anh D có yêu cầu xác định lại về giá trị tại thửa đất 79, tờ bản đồ

28. Và cung cấp chứng thư thẩm định giá của Công ty Cổ phần thẩm định giá CALIVA ngày 7/5/2026. Tuy nhiên trong quá trình giải quyết vụ án Chị L cũng đã yêu cầu Công ty TNHH T2 thẩm định giá đối với tài sản là thửa đất 79, tờ bản đồ số 28 và tài sản trên đất có tổng giá trị là 2.386.492.585 đồng. Tại biên bản tống đạt Thông báo về kết quả thẩm định giá (bút lục 194) anh D không đồng ý với thẩm định giá vì cho rằng giá quá thấp so với thực tế thị trường. Tuy nhiên anh D cũng không đưa ra được chứng cứ chứng minh, cũng không có yêu cầu định giá lại, nên Tòa án cấp sơ thẩm đã xem xét, chấp nhận kết quả thẩm định giá trên là có căn cứ. Hội đồng xét xử không chấp nhận yêu cầu của anh D về xác định lại giá trị tài sản trên. Đối với yêu cầu về chia tài sản chung là chiếc xe Hyundai i10 biển số 76A – 233.23, thấy rằng: Căn cứ quy định khoản 1 Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình quy định tài sản chung vợ chồng. “1. Tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân, trừ trường hợp được quy định tại khoản 1 Điều 40 của Luật này; tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung và tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung” Như vậy, chiếc xe Hyundai i10 biển số 76A – 233.23 được chị L mua bằng tiền vay ngân hàng trong thời kỳ hôn nhân mà không được tặng cho hoặc thừa kế riêng thì phải xem tài sản này là tài sản chung vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân. 10 Đối với khoản vay Ngân hàng A1 chi nhánh S3 - Quảng Ngãi thì Ngân hàng không yêu cầu giải quyết trong vụ án này nên không xem xét, Ngân hàng có quyền yêu cầu giải quyết bằng một vụ án dân sự khác. Tại phiên tòa anh D không thừa nhận món nợ vay ngân hàng là nợ chung của vợ chồng. Chị L cũng đồng ý tự nguyện đứng ra nhận có trách nhiệm trả cho Ngân hàng khoản nợ khi đến hạn vì thực tế chị cũng đang trả gốc và lãi đều đặn hàng tháng; Ngân hàng cũng không yêu cầu giải quyết khoản nợ của chị L trong vụ án này; nên cấp sơ thẩm không đưa Ngân hàng vào tham gia tố tụng là có căn cứ. Tại biên bản thỏa thuận giá (bút lục 243) các bên thống nhất giá trị của chiếc xe Huyndai i10 là 300.000.000 đồng, chị L đang sử dụng chiếc xe này nên giao chiếc xe cho chị L để tiện trong công việc và đưa đón con, chị L phải thối lại giá trị là 150.000.000 đồng cho anh D.

Do đó, cần chấp nhận kháng cáo của anh D đối với nội dung này. [2.3] Xét kháng cáo đối với số tiền nợ chung 410.000.000 đồng, thấy rằng: Anh D2 cho rằng khi vợ chồng anh mua nhà và đất tại địa chỉ số D đường T, phường Đ, tỉnh Quảng Ngãi với giá 1.900.000.000 đồng, ông C1 là người chuyển tiền cho người bán với số tiền là 1.800.000.000 đồng. Đây là số tiền cấn trừ từ việc vợ chồng anh bán thửa đất số 213 tờ bản đồ số 27 ở chợ Đ2 cho ông Lê Quang Đ (con của ông Lê Văn C1) với số tiền 1.800.000.000 đồng.

Tuy nhiên, anh D2 không có tài liệu, chứng cứ chứng minh nội dung này. Chị L cho rằng nguồn tiền để mua nhà và đất tại thửa 79 tờ bản đồ số 28 phường Đ là do bán thửa đất số 213 tờ bản đồ số 27 ở chợ Đ2 phù hợp với lời khai của người nhận chuyển nhượng là ông Lê Quang Đ thừa nhận mua thửa đất với số tiền 1.350.000.000 đồng. Ngoài ra, tại biên bản lấy lời khai của ông Nguyễn Ngọc A (bút lục 126) cho biết: “Đối với thửa đất số 79 tờ bản đồ số 28 phường N (nay là phường Đ) vợ chồng anh D2, chị L mua với giá 1.900.000.000 đồng số tiền mua thửa đất trên do việc bán đất ở chợ được 1.400.000.000 đồng và có hỏi tôi vay 500.000.000 đồng nhưng tôi không có, số tiền đó vợ chồng anh D2, chị L vay của ai thì ông không biết”. Hơn nữa, tại bức thư “Thân gửi em” là do anh D2 tự viết có nội dung: “Lúc vợ chồng mình cãi nhau em nói j đó mà ba mẹ có hỏi nợ cha mẹ dưới bao nhiêu mà nghe gần cả tỷ,… Anh có hứa với ổng bả năm vừa rồi do dính lùm xùm đất đai nên chưa trả được, a cố gắng 2,3 năm nữa a trả xong nợ”.

Do đó, cấp sơ thẩm xác định trong thời kỳ hôn nhân vợ chồng anh D2, chị L có mượn vợ chồng ông Lê Văn C1, bà Huỳnh Thị C2 số tiền 410.000.000 đồng để mua thửa đất số 79 tờ bản đồ số 28 phường Đ và buộc anh D2, chị L mỗi người có nghĩa vụ trả cho vợ chồng ông Lê Văn C1, bà Huỳnh Thị C2 số tiền 205.000.000 đồng là có căn cứ. 11 [2.4] Đối với kháng cáo yêu cầu chị L phải chịu toàn bộ chi phí đo đạc, thẩm định giá đối với thửa đất số 79, 568, 123, thấy rằng: Căn cứ quy định tại khoản 3 Điều 157 Bộ luật Tố tụng dân sự quy định nghĩa vụ chịu chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ: “3. Trong vụ án ly hôn thì nguyên đơn phải nộp chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ, không phụ thuộc vào việc Tòa án chấp nhận hay không chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn. Trường hợp cả hai thuận tình ly hôn thì mỗi bên đương sự phải chịu một nửa chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ”. Như vậy, đây là vụ án ly hôn chứ không phải trường hợp cả hai thuận tình ly hôn.

Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm buộc anh Nguyễn Tấn D phải chịu một nửa chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ đối với 03 thửa đất và chi phí xem xét đối với chiếc xe Hyundai i10 biển số 76A – 233.23 là không đúng, cần chấp nhận kháng cáo của bị đơn, sửa bản án sơ thẩm về nội dung này, buộc chị L phải chịu toàn bộ chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ cụ thể: Buộc chị L phải chịu chi phí xem xét thẩm định tại chỗ đối với các thửa đất 79; 568; 123 với số tiền 5.000.000 đồng; đo đạc số tiền 12.000.000 đồng và chi phí xem xét tại chỗ chiếc xe Hyundai i10 biển số 76A – 233.23 số tiền 1.000.000 đồng. Tổng số tiền chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ chị L phải chịu là 18.000.000 đồng. Chị L đã nộp đủ số tiền này. Đối với chi phí thẩm định giá thửa đất số 79 và tài sản gắn liền với đất là 11.000.000 đồng thì theo quy định tại khoản 2, 6 Điều 165 Bộ luật Tố tụng dân sự quy định nghĩa vụ chịu chi phí định giá tài sản, thẩm định giá: “2. Trường hợp yêu cầu Tòa án chia tài sản chung thì mỗi người được chia tài sản phải chịu phần chi phí định giá tài sản tương ứng với tỷ lệ giá trị phần tài sản mà họ được chia.”.

Do đó, chị L đã tạm ứng chi phí này nên buộc anh D phải trả lại cho chị L số tiền là 5.500.000 đồng. Đối với bà Phạm Thị Thu K, tại phiên tòa phúc thẩm cho rằng anh D có nợ bà số tiền 280.000.000đồng, nhưng anh D cho rằng chỉ còn nợ bà K số tiền 85.000.000 đồng trên phiếu chuyển quyền sử dụng đất. Tại cấp sơ thẩm bà K đã tham gia tố tụng nhưng không có yêu cầu độc lập, cũng như không trình bày nội dung này nên cấp sơ thẩm không giải quyết là có căn cứ. Trường hợp bà K có tranh chấp đòi tiền thì có quyền khởi kiện yêu cầu anh D, chị L trả lại tiền cho bà bằng vụ án dân sự khác.

[3]

Từ những phân tích trên, căn cứ khoản 2 Điều 308, khoản 1 Điều 309 Bộ luật Tố tụng dân sự. Do có sự thay đổi một phần yêu cầu của nguyên đơn chị L là tình tiết mới nên Hội đồng xét xử chấp nhận một phần kháng cáo của bị đơn anh Nguyễn Tấn D, sửa một phần bản án hôn nhân gia đình sơ thẩm về nội dung chia tài sản chung là chiếc xe Hyundai i10 biển số 76A – 233.23; về chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ, chi phí thẩm định giá và về án phí sơ thẩm. 12

[4] Về án phí sơ thẩm, phúc thẩm: [4.1] Về án phí sơ thẩm: Căn cứ theo quy định tại Điều 147 Bộ luật Tố tụng dân sự và Điều 27 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về án phí và lệ phí Tòa án: Buộc chị Lê Thị Huỳnh L phải chịu các khoản án phí gồm: - Án phí ly hôn: 300.000 đồng (Ba trăm nghìn) án phí ly hôn; - Án phí về chia tài sản chung: giá trị tài sản chung chị L được nhận 1.993.246.293 đồng + 150.000.000 đồng (chiếc xe ô tô) nên phải án phí chia tài sản chung: [72.000.000 đồng + (2% x 143.246.293)] = 74.864.925,86 đồng; - Án phí trả nợ chung: 205.000.000 đồng x 5% = 10.250.000 đồng. Tổng cộng chị L phải chịu: 85.414.925,86 đồng. Được khấu trừ 22.550.000 đồng tiền tạm ứng án phí chị L đã nộp theo biên lai số 0004326 ngày 19/11/2024 của Thi hành án dân sự tỉnh Quảng Ngãi. Chị Lê Thị Huỳnh L còn phải nộp là 62.864.925,86 đồng. Buộc anh Nguyễn Tấn D phải chịu các khoản án phí gồm: - Án phí về chia tài sản chung: giá trị tài sản chung anh D được nhận 1.993.246.293 đồng + 150.000.000 đồng (chiếc xe ô tô) nên phải án phí chia tài sản chung: [72.000.000 đồng + (2% x 143.246.293)] = 74.864.925,86 đồng; - Án phí trả nợ chung: 205.000.000 đồng x 5% = 10.250.000 đồng Tổng cộng anh D phải chịu: 85.114.925,86 đồng. Được khấu trừ 3.750.000 đồng tiền tạm ứng án phí anh D đã nộp theo biên lai số 000905 ngày 24/3/2025 của Thi hành án dân sự tỉnh Quảng Ngãi. Anh Nguyễn Tấn D còn phải nộp là 81.364.925,86 đồng. [4.2] Về án phí phúc thẩm: Căn cứ khoản 1 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí tòa án. Đơn kháng cáo của bị đơn được chấp nhận nên bị đơn không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Trả lại cho bị đơn số tiền 300.000 (Ba trăm nghìn) đồng tạm ứng án phí đã nộp theo Biên lai thu tiền số 0000249 ngày 16/01/2026 của Thi hành án dân sự tỉnh Quảng Ngãi.