Bản án 130/2026/HNGĐ-STVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
[[1]. Căn cứ các Điều 56, Điều 33, Điều 59, Điều 62 Luật hôn nhân và gia đình; Điều 147, Điều 157 Bộ luật tố tụng dân sự; Luật phí và lệ phí số 97/2015/QH 13 ngày 25/11/2015 của Quốc hội và Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
Nhận định của Tòa án
Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, được thẩm tra tại phiên tòa; căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:
[1]. Về tố tụng: Căn cứ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc ly hôn, nuôi con, chia tài sản chung với bị đơn có nơi cư trú ở xã T, thành phố Hải Phòng nên xác định quan hệ tranh chấp về việc ly hôn, nuôi con và chia tài sản chung, thuộc thẩm quyền giải quyết của TAND khu vực 8- Hải Phòng theo quy định tại khoản 1 Điều 28, Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự.
[2]. Xem xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. [2.1]. Về yêu cầu ly hôn. Xét anh Nguyễn Văn K và chị Nguyễn Thị Y kết hôn trên cơ sở tự nguyện và có đăng ký kết hôn vào ngày 19/11/1998 tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền nên có căn cứ xác định hôn nhân của hai người là hợp pháp. Quá trình chung sống, chị Y cho rằng anh K sử dụng ma túy, nhiều lần cai nghiện ở trung tâm cai nghiện bắt buộc và chấp hành án tù, không có công sức nuôi dạy con cái và phát triển kinh tế gia đình, từ năm 2016, chị không chung sống cùng anh K. Như vậy, thời gian hai người không còn chung sống với nhau cho đến nay là 10 năm, mỗi người có cuộc sống riêng đã chứng minh anh K và chị Y không còn thương yêu, quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ nhau, cùng nhau chia sẻ và thực hiện các công việc gia đình nhiều năm nay, mẫu thuẫn vợ chồng đã trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài và mục đích hôn nhân không đạt được. Căn cứ Điều 56 Luật hôn nhân và gia đình, Tòa án cần chấp nhận cho anh K được ly hôn với chị Y. [2.2]. Về yêu cầu nuôi con. Anh K và chị Y đều thừa nhận con Nguyễn Tiến D, sinh năm 1999 là con chung và đã thành niên nên không Tòa án không xem xét giải quyết. Đối với con Nguyễn Tuấn A, sinh ngày 13/01/2016, các đương sự đang có tranh chấp về con chung. Căn cứ kết quả cung cấp thông tin của Cơ sở cai nghiện ma túy số 03- thành phố Hải Phòng, có căn cứ xác định anh K có cai nghiện tại Trung tâm quản lý sau cai nghiện ma túy thuộc Sở lao động thương binh xã hội tỉnh H (nay là Cơ sở cai nghiện ma túy số 03- thành phố Hải Phòng) từ ngày 14/6/2013 đến ngày 12/6/2015 và trong thời gian cai nghiện không có tài liệu thể hiện chị Y đến thăm gặp và được bố trí phòng riêng (phòng hạnh phúc) để gặp anh K. Như vậy, thời điểm chị Y thụ thai cháu Tuấn A vào tháng 4/2015, anh K đang cai nghiện ở trung tâm, vợ chồng không chung sống cùng nhau và không thăm gặp riêng ở trung tâm cai nghiện. Tại phiên tòa, chị Y không xác định được thời điểm thụ thai sinh cháu Tuấn A. Nên không có căn cứ cháu Nguyễn Tuấn A sinh ra trong thời kỳ hôn nhân là con chung của anh K, chị Y. Mặt khác, chị Y không đồng ý cho lấy mẫu ADN của cháu Tuấn A phục vụ việc giám định huyết thống nên anh K tự lấy mẫu ADN của cháu Tuấn A. Kết quả xét nghiệm ADN là anh K và cháu Tuấn A không cùng huyết thống. Sau khi Tòa án công bố kết quả giám định ADN do anh K cung cấp, chị Y không đồng ý nhưng không đưa ra được căn cứ chứng minh và tại phiên tòa cũng không cung cấp được tài liệu chứng minh cháu Tuấn A sinh thiếu tháng. Nên từ những căn cứ trên xác định cháu Tuấn A là con riêng của chị Y nên mình chị Y có trách nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng. Chữ ký Nguyễn Văn K trong 3 tờ giấy trắng, không có nội dung mà bị đơn cung cấp tại phiên tòa không có căn cứ chứng minh về việc chị Y thăm gặp riêng anh K ở trung tâm cai nghiện và cháu Tuấn A là con chung của hai người. [2.3]. Về yêu cầu chia tài sản chung. Quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn nộp bản phô tô GCNQSDĐ của thửa đất số 18a, bản gốc GCNQSDĐ chị Y đang quản lý. Tại văn bản số 03/CV-TA ngày 20/5/2026, Tòa án yêu cầu chị Y cung cấp GCNQSDĐ nhưng chị Y không giao nộp. Căn cứ kết quả xác minh tại UBND xã T và sự thừa nhận của các đương sự có căn cứ xác định: Anh K, chị Y được UBND huyện T cấp GCNQSDĐ số D928410, số vào sổ GCN 0812, cấp ngày 03/2/2005, tổng diện tích 781,6m2, trong đó có 300m2 đất ở và 481,6m2 đất vườn hợp pháp lâu dài, thuộc thửa số 18a, tờ bản đồ 29, xã T, thành phố Hải Phòng, hiện chủ sử dụng hợp pháp là anh K, chị Y. Nên tài sản chung của anh K, chị Y là quyền sử dụng thửa đất số 18a nói trên. Năm 2004, bà P và ông K1 tách đất, tặng cho chị Y, anh K một phần thửa đất và đã được cấp GCNQSD đất từ năm 2005 mang tên anh K, chị Y nhưng thực tế sử dụng không có mốc giới rõ ràng. Trước khi bà P xây dựng nhà ở năm 2013 và chị Y xây dựng nhà ở 2 tầng năm 2014 (vị trí hai nhà sát nhau), hai bên không đo đạc kiểm tra hiện trạng mốc giới đất. Nay các đương sự đều xác nhận xây nhà 2 tầng lấn sang đất của bà P và ông K1 là 86,3m2, chỉ sai mốc giới sang đất của ông Nguyễn Quốc T2 là 42,8m2.
Do đó, căn cứ kết quả cung cấp của UBND xã T và xác nhận của các đương sự có cơ sở xác định diện tích đất hợp pháp của anh K, chị Y sau khi hiến 30,3m2 đất ở để mở rộng đường giao thông còn lại là 751,3m2, so sánh với diện tích hiện trạng là 880,4m2, tăng 129,1m2, nguyên nhân là do lấn sang đất của ông K1, bà P 86,3m2 (trong đó có 66,06m2 đất ở và 20,24m2 đất vườn hợp pháp) và chỉ sai mốc giới sang thửa đất của ông Nguyễn Quốc T2 42,8m2 là có căn cứ. Như vậy, tài sản chung hợp pháp của anh K, chị Y là 751,3m2, trong đó có 269,7m2 đất ở và 481,6m2 đất vườn. Tổng trị giá đất là 10.364.100.000đ. Quá trình quản lý, sử dụng, chị Y và anh K cùng trông nom, quản lý cho đến năm 2016 thì một mình anh K thực hiện. Tại phiên tòa, bị đơn xác nhận có công sức duy trì tài sản và một mình nuôi dưỡng con nên đề nghị được hưởng phần diện tích đất nhiều hơn. Xét nguồn gốc hình thành thửa đất là do bố mẹ đẻ anh K tặng cho và công sức trông nom, duy trì thửa đất, đảm bảo sự công bằng chia cho anh K tỷ lệ 62% tổng trị giá đất tương ứng với số tiền là 6.425.742.000đ, chia chị Y tỷ lệ 38% tổng trị giá đất tương ứng với số tiền là 3.938.358.000đ. Về tài sản gắn liền với đất: Anh K cho rằng nhà ở 2 tầng là tài sản chung của vợ chồng và cung cấp các tài liệu chứng cứ về việc hoàn thiện ngôi nhà 2 tầng, tuy nhiên quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, các đương sự thống nhất ngôi nhà 2 tầng là tài sản riêng của chị Y, có trị giá 717.397.000đ, đây là sự thỏa thuận của các đương sự trên cơ sở tự nguyện và phù hợp với quy định của pháp luật nên được chấp nhận. Riêng mái tôn có trị giá là 33.268.000đ và tường rào hoa thép, cổng thép trị giá là 12.571.000đ, các đương sự đều thống nhất do bà P xây dựng nên là tài sản của vợ chồng bà P. Như vậy, tổng trị giá đất được chia và ngôi nhà 2 tầng của chị Y là 3.938.358.000đ + 717.397.000đ= 4.655.755.000đ. Tổng trị giá tài sản đất anh K được chia là 6.425.742.000đ. Về giao hiện trạng tài sản: Xét chị Y và anh K đều có nhu cầu về chỗ ở. Phần diện tích đất lấn sang đất của bà P ông K1 là 86,3m2, trên đất có một phần ngôi nhà ở 2 tầng do chị Y xây dựng và công trình mái tôn, tường rào hoa thép, cổng do bà P xây dựng, hiện đều do anh K đang sử dụng. Bà P yêu cầu tháo dỡ nhà 2 tầng xây trên phần đất lấn và chị Y yêu cầu tháo dỡ mái tôn, tường rào hoa thép và cổng thép là không có căn cứ.
Do đó, để đảm bảo quyền lợi cho các đương sự, ổn định về việc sử dụng tài sản cũng như thuận lợi cho quá trình thi hành án dân sự nên cần giao cho anh K sử dụng phần diện tích đất bao gồm cả phần đất lấn sang đất của ông K1 bà P trên có ngôi nhà chị Y xây dựng và mái tôn, tường ròa hoa thép, cổng bà P xây dựng. Anh K có trách nhiệm trả trị giá đất và tài sản gắn liền với đất bằng tiền cho ông K1, bà P. Đồng thời đảm bảo quyền lợi cho chị Y, anh K trả trị giá ngôi nhà 2 tầng được quy đổi bằng m2 đất cho chị Y sử dụng. Theo đó, giao cho anh K sử dụng tổng diện tích 413,3m2 + 86,3m2= 499,6m2, trong đó có 214,46m2 đất ở và 285,14m2 đất vườn cùng với tài sản gắn liền với đất là ngôi nhà ở 2 tầng, các công trình xây dựng khác từ và được điểm giới trên hạn cây các bởi cối đất A,B,A1,B1,B3,B4,A6,A7,A8,A9,A10,A11,A12,A13 đến điểm A, có tổng trị giá là 7.830.736.000đ; giao cho chị Y sử dụng diện tích đất 338m2, trong đó có 121,3m2 đất ở và 216,7m2 đất vườn, có tổng trị giá là 4.662.500.000đ cùng với các cây cối trên đất, được giới hạn bởi các điểm từ A2,A3,A4,B2,B3, B1 đến điểm A2. Do chị Y được giao phần tài sản có trị giá nhiều hơn phần tài sản mà mình được hưởng nên chị Y có trách nhiệm trả cho anh K số tiền chênh lệch là: 4.662.500.000đ - 4.655.755.000đ= 6.745.000đ. Anh K có trách nhiệm trả cho bà P và ông K1 trị giá đất 86,3m2 (gồm 66,06m2 đất ở và 20,24m2 đất vườn) bằng tiền là 1.365.900.000đ và tường rào hoa thép, mái tôn, cổng thép trị giá bằng tiền là 45.839.000đ, tổng số tiền là 1.411.739.000đđ. Ngoài các yêu cầu về tài sản trên, các đương sự không yêu cầu nội dung nào khác nên Tòa án không xem xét giải quyết.
[3]. Về án phí dân sự sơ thẩm và chi phí tố tụng khác: Về án phí, nguyên đơn yêu cầu ly hôn nên phải chịu án phí không có giá ngạch (300.000đ) được trừ vào số tiền tạm ứng án phí nguyên đơn đã nộp. Nguyên đơn phải chịu án phí có giá ngạch trên trị giá tài sản chung được chia (6.425.742.000đ). Bị đơn phải chịu án phí có giá ngạch trên trị giá tài sản chung được chia (3.938.358.000đ). Về chi phí xem xét thẩm định tại chỗ và định giá tài sản, tổng số tiền chi phí là 12.700.000đ, nguyên đơn là người tạm ứng số tiền này. Nên bị đơn trả cho nguyên đơn số tiền 4.826.000đ tương ứng với tỷ lệ % tài sản chung được chia.
Quyết định
[[1]. Căn cứ các Điều 56, Điều 33, Điều 59, Điều 62 Luật hôn nhân và gia đình; Điều 147, Điều 157 Bộ luật tố tụng dân sự; Luật phí và lệ phí số 97/2015/QH 13 ngày 25/11/2015 của Quốc hội và Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
[2]. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn anh Nguyễn Văn K về việc ly hôn, nuôi con và chia tài sản chung vợ chồng. [2.1]. Cho anh Nguyễn Văn K được ly hôn chị Nguyễn Thị Y. [2.2]. Xác định cháu Nguyễn Tuấn A, sinh ngày 13/01/2016 không phải là con chung mà là con riêng của chị Nguyễn Thị Y. Nên chị Y có trách nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng cháu Nguyễn Tuấn A cho đến khi thành niên (đủ 18 tuổi). [2.3]. Về chia tài sản: [2.3.1]. Giao cho anh Nguyễn Văn K sử dụng diện tích đất 499,6m2, trong đó có: 214,46m2 đất ở và 285,14m2 đất vườn, trị giá đất là 7.067.500.000đ cùng với tài sản gắn liền với đất gồm: 01 nhà ở 2 tầng, mái tôn, tường rào hoa thép, cổng thép, có tổng trị giá là 763.236.000đ và cây cối, tài sản khác gắn liền với đất, được giới hạn bởi các điểm từ A,B,A1,B1,B3,B4,A6,A7,A8,A9,A10,A11,A12,A13 đến điểm A. Tổng trị giá tài sản đất và các tài sản gắn liền với đất là 7.830.736.000đ (Bẩy tỷ, tám trăm ba mươi triệu, bẩy trăm ba mươi sáu nghìn đồng). [2.3.2]. Giao cho chị Nguyễn Thị Y sử dụng diện tích đất 338m2, trong đó có: 121,3m2 đất ở và 216,7m2 đất vườn, trị giá đất là 4.662.500.000đ (Bốn tỷ, sáu trăm sáu mươi hai triệu, năm trăm nghìn đồng) cùng với cây cối và các tài sản khác gắn liền với đất, được giới hạn bởi các điểm từ A2,A3,A4,B2,B3, B1 đến điểm A2. (Có sơ đồ kèm theo) Anh K, chị Y được quyền liên hệ với cơ quan có thẩm quyền để làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất. [2.3.3]. Chị Nguyễn Thị Y có trách nhiệm trả cho anh Nguyễn Văn K số tiền chênh lệch tài sản là 6.745.000đ (Sáu triệu, bẩy trăm bốn mươi lăm nghìn đồng). [2.3.4]. Anh Nguyễn Văn K có trách nhiệm trả cho bà Nguyễn Thị P và ông Nguyễn Văn K1 trị giá diện tích 86,3m2 đất lấn chiếm bằng tiền là 1.365.900.000đ và tường rào hoa thép, mái tôn, cổng trị giá bằng tiền là 45.839.000đ, tổng số tiền là 1.411.739.000đ (Một tỷ, bốn trăm mười một triệu, bẩy trăm ba mươi chín nghìn đồng). Kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật, người được thi hành án có đơn yêu cầu thi hành án, người phải thi hành án không thi hành số tiền trên thì phải trả lãi đối với số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả, lãi suất phát sinh do chậm trả tiền được xác định theo khoản 2 Điều 357 và khoản 2 Điều 468 của Bộ luật dân sự.
[3]. Về án phí dân sự sơ thẩm và chi phí tố tụng khác: [3.1]. Về án phí: Anh Nguyễn Văn K phải chịu 300.000đ án phí, được trừ vào số tiền tạm ứng án phí 300.000đ đã nộp theo biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0006654 ngày 18/11/2025 tại Phòng thi hành án dân sự khu vực 8 – Hải Phòng (đã thi hành xong). Anh Nguyễn Văn K phải chịu án phí là 114.425.742đ được trừ v