Quyết định 02/2026/QĐST-HNGĐYêu cầu huỷ việc kết hôn trái pháp luật

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân khu vực 16 - Phú Thọ nhận định:

[1] Về tố tụng: Người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đều cư trú tại xã P, tỉnh Phú Thọ; việc đăng ký kết hôn tại UBND xã T, huyện M, tỉnh Hòa Bình nay thuộc xã P, tỉnh Phú Thọ nên vụ việc thuộc thẩm quyền xét xử, giải quyết theo địa giới hành chính của Toà án nhân dân khu vực 16 - Phú Thọ theo quy định tại khoản 1 Điều 29; điểm b khoản 2 Điều 35; điểm g khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Về pháp luật áp dụng: Việc đăng ký kết hôn giữa ông Ngân Văn Q và bà Lò Thị M được thực hiện năm 2003 nên căn cứ xác định tính hợp pháp của việc đăng ký hôn nhân được áp dụng Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2000. Yêu cầu huỷ việc kết hôn trái pháp luật phát sinh năm 2025 nên trình tự, thủ tục giải quyết được áp dụng theo các quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 và Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

[3] Về yêu huỷ việc kết hôn trái pháp luật: Ông Ngần Văn Q và bà Lò Thị M kết hôn với nhau trên cơ sở tự nguyện, có đăng ký kết hôn tại UBND xã T, huyện M, tỉnh Hòa Bình, nay là xã P, tỉnh Phú Thọ theo đăng ký kết hôn số 14 ngày 17/7/2003.

Tuy nhiên, tại thời điểm đăng ký kết hôn, bà Lò Thị M mới có 16 tuổi 09 tháng 10 ngày, ông Ngần Văn Q trên 20 tuổi. Theo quy định tại khoản 1 Điều 9 Luật Hôn 3 nhân và Gia đình năm 2000 thì điều kiện kết hôn về độ tuổi đối với nam là từ hai mươi tuổi trở lên (tức là từ 19 tuổi một ngày trở lên) và nữ là từ 18 tuổi trở lên (tức là từ 17 tuổi một ngày trở lên). Như vậy, việc kết hôn giữa ông Ngần Văn Q và bà Lò Thị M thì chỉ có ông Ngân Văn Q đủ điều kiện kết hôn về độ tuổi, còn bà Lò Thị M chưa đủ điều kiện kết hôn về độ tuổi.

Vì vậy, việc Uy ban nhân dân xã P, tỉnh Phú Thọ là cơ quan quản lý nhà nước về gia đình có yêu cầu huỷ việc đăng ký kết hôn trái pháp luật là đúng thẩm quyền quy định tại điểm b khoản 2 Điều 10 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 và có căn cứ chấp nhận.

[4] Về yêu cầu công nhận quan hệ hôn nhân giữa ông Ngân Văn Q và bà Lò Thị M' tại thời điểm đủ điều kiện kết hôn: Do việc kết hôn giữa ông Ngân Văn Q và bà Lò Thị M đã vi phạm khoản 1 Điều 9 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2000; là kết hôn trái pháp luật.

Tuy nhiên, ông Ngần Văn Q và bà Lò Thị M đều có yêu cầu Toà án công nhận hôn nhân hợp pháp kể từ khi bà Lò Thị M đủ điều kiện kết hôn về độ tuổi. Xét, tại thời điểm Toà án giải quyết yêu cầu huỷ hôn nhân trái pháp luật, cả ông Ngần Văn Q và bà Lò Thị M đã có đầy đủ các điều kiện kết hôn theo quy định tại Điều 8 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, ông bà đều có yêu cầu công nhận quan hệ hôn nhân; đã sinh con chung, đã tạo lập tài sản chung và sống chung hạnh phúc; mục đích hôn nhân đạt được nên cần công nhận quan hệ hôn nhân của ông Ngân Văn Q và bà Lò Thị M kể từ khi bà Lò Thị M đủ điều kiện kết hôn về độ tuổi theo quy định tại khoản 2 Điều 11 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014.

[5] Về lệ phí: Người yêu cầu thuộc trường hợp không phải chịu lệ phí Toà án theo quy định tại điểm d khoản 2 Điều 11 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.