Bản án 37/2026/HNGĐ-PTVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, được thẩm tra công khai tại phiên toà, căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên toà, Hội đồng xét xử (viết tắt là HĐXX) nhận định:

[1]

1. Về tố tụng: Kháng cáo của ông Trần Danh K trong thời gian luật định, ông K đã nộp tạm ứng án phí đầy đủ nên kháng cáo hợp lệ. Tại phiên tòa phúc thẩm, ông K rút phần kháng cáo đối với quan hệ hôn nhân và con chung, theo đó ông K đồng ý ly hôn với bà H, đồng ý để bà H nuôi cả hai con chung như bản án sơ thẩm đã tuyên. Việc rút kháng cáo của ông K là tự nguyện và phù hợp với quy định của pháp luật, nên HĐXX căn cứ điểm c khoản 1 Điều 289, khoản 5 Điều 308, Điều 312 Bộ luật tố tụng dân sự, đình chỉ xét xử phúc thẩm đối với kháng cáo của ông Trần Danh K đối với quan hệ hôn nhân và con chung.

[2]

2. Về nội dung kháng cáo đề nghị chia tài sản chung của ông Trần Danh K, HĐXX thấy: Cả ông K và bà H đều thống nhất xác định quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 134, tờ bản đồ số 35, diện tích 95m²; thửa đất số 155, tờ bản đồ số 35, diện tích 95m²; thửa đất số 354, tờ bản đồ số 35, diện tích 90,81m² và thửa đất số 274, tờ bản đồ số 05-2015, diện tích 86,63m², đều tại Khu chung cư và nhà ở, phường V, thành phố Hải Phòng, được tạo lập trong thời kỳ hôn nhân, có nguồn gốc là tài sản chung của vợ chồng. Ngày 26/3/2025, các bên lập Văn bản thỏa thuận chia tài sản chung của vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân và ngày 26/4/2025 lập Văn bản xác nhận và cam kết. Trên cơ sở các văn bản này, ông K đã ký hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất đối với các thửa đất số 134, 155 và 354 cho bà H; thửa đất số 274 được chuyển nhượng cho người thứ ba, ông K sử dụng số tiền chuyển nhượng để nhận chuyển nhượng căn hộ P.707 tại Hà Nội đứng tên một mình.

[3]

Tuy nhiên, quá trình giải quyết vụ án, các đương sự có lời trình bày mâu thuẫn về hoàn cảnh, mục đích và ý chí khi xác lập, thực hiện các văn bản nêu trên. Ông K cho rằng việc ký kết các hợp đồng tặng cho chỉ nhằm tạo điều kiện để bà H thuận lợi trong việc thế chấp tài sản vay vốn phục vụ hoạt động của Công ty TNHH G, không nhằm chuyển dịch quyền sở hữu thực sự đối với các tài sản; trong khi bà H lại trình bày việc phân chia tài sản là theo yêu cầu của ông K, bản thân bà không đồng ý nhưng do ông K nhiều lần gây sức ép nên mới chấp nhận thực hiện việc phân chia tài sản. Như vậy, ngay chính các đương sự đều không thống nhất về ý chí xác lập (không tự nguyện) giao dịch phân chia và mục đích của việc phân chia tài sản trong thời kỳ hôn nhân cũng như các giao dịch chuyển quyền tài sản được thực hiện trên cơ sở thỏa thuận không tự nguyện này.

[4] Theo quy định tại Điều 38 Luật Hôn nhân và gia đình, việc chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân phải được thực hiện trên cơ sở thỏa thuận tự nguyện của vợ chồng.

Do đó, việc xác định đúng ý chí của các bên khi xác lập và thực hiện thỏa thuận là tình tiết có ý nghĩa quyết định để xác định giá trị pháp lý của việc phân chia tài sản và giải quyết yêu cầu chia tài sản khi ly hôn. Mặc dù vậy, Tòa án cấp sơ thẩm chưa làm rõ các mâu thuẫn nêu trên, chưa đánh giá đầy đủ, khách quan toàn bộ chứng cứ theo quy định tại Điều 108 Bộ luật Tố tụng dân sự, nhưng lại kết luận việc phân chia tài sản được các bên thực hiện hoàn toàn tự nguyện và căn cứ chủ yếu vào việc các tài sản đã hoàn thành thủ tục đăng ký sang tên để xác định các tài sản tranh chấp đã trở thành tài sản riêng của mỗi bên. Việc đánh giá chứng cứ và nhận định như trên là chưa có đủ căn cứ vững chắc, bởi trong khi ý chí xác lập và mục đích thực hiện việc phân chia tài sản còn đang có tranh chấp nhưng cấp sơ thẩm chưa làm rõ bản chất pháp lý của việc chuyển dịch quyền sở hữu đối với các tài sản tranh chấp. Từ đó phát sinh vấn đề cần xem xét về giá trị pháp lý của các hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất đối với các thửa đất số 134, 155 và 354 của ông K cho bà H. Nếu việc giải quyết vụ án phải xem xét giá trị pháp lý của các giao dịch này thì đồng thời phải xem xét hậu quả pháp lý của các giao dịch và quyền, nghĩa vụ của các chủ thể có liên quan theo quy định của pháp luật. Bản thân bà H cũng trình bày, bà đã dùng tài sản cá nhân (đi vay mượn của người thân) thanh toán cho ngân hàng để rút các tài sản thế chấp là thửa đất số 134, 155, 354 và thửa đất 274 để thực hiện việc chuyển nhượng và tặng cho nên nếu Tòa án có căn cứ để phân chia lại tài sản chung thì ông K cũng phải có trách nhiệm trả nợ ngân hàng với bà.

Tuy nhiên, những vấn đề này chưa được Tòa án cấp sơ thẩm xem xét, giải quyết và việc thu thập, xác minh và đánh giá bổ sung chứng cứ không thể thực hiện tại cấp phúc thẩm được.

[5]

Vì vậy, căn cứ khoản 3 Điều 308 và khoản 1 Điều 310 Bộ luật Tố tụng dân sự, HĐXX có căn cứ chấp nhận kháng cáo của ông Trần Danh K, hủy một phần bản án hôn nhân và gia đình sơ thẩm số 73/2026/HNGĐ- ST ngày 26/3/2026 của Tòa án nhân dân khu vực 8 - Hải Phòng về phần chia tài sản chung của vợ chồng.

3. Về án phí:

[6] Án phí sơ thẩm: Bà Trần Thị Thu H phải chịu 300.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm ly hôn, được trừ vào số tiền tạm ứng án phí 300.000 đồng bà H đã nộp theo biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0000012 ngày 18/7/2025 tại Phòng thi hành án dân sự khu vực 8 - Hải Phòng (đã thi hành xong).

[7] Do phần chia tài sản chung của vợ chồng được xem xét lại theo thủ tục sơ thẩm nên phần án phí sơ thẩm đối với yêu cầu này sẽ được tính lại khi cấp sơ thẩm giải quyết lại vụ án. Tiền tạm ứng án phí, tiền chi phí tố tụng mà ông K đã nộp sẽ được xử lý khi cấp sơ thẩm giải quyết lại vụ án.

[8] Án phí phúc thẩm: Kháng cáo của ông Trần Danh K được chấp nhận nên ông K không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.

[9] Các nội dung khác của bản án không có kháng cáo, kháng nghị, không được HĐXX xem xét giải quyết có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.