Bản án 151/2026/DS-STTranh chấp về thừa kế tài sản

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: [1.1] Về tố tụng: Nguyên đơn bà Hà Thị Kim O khởi kiện yêu cầu chia di sản thừa kế của ông Hà Văn S để lại là quan hệ tranh chấp về thừa kế tài sản theo quy định tại khoản 5 Điều 26 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Bị đơn là bà Trịnh Thanh H, chị Hà Thanh Vân A và anh Hà Đức A1 cùng trú tại phường V, thành phố Hà Nội nên vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 5 - Hà Nội theo quy định tại khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự; Luật số 85/2025/QH15 của Quốc hội: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ Luật tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính, Luật Tư pháp người chưa thành niên, Luật Phá sản và Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án; Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15 của Ủy ban thường vụ Quốc hội: Thành lập Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân khu vực; quy định phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân khu vực. [1.2] Về sự vắng mặt của người tham gia tố tụng: Tòa án đã triệu tập hợp lệ lần thứ hai nhưng bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt không có lý do.

Vì vậy, Hội đồng xét xử quyết định xét xử vắng mặt họ theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 227, khoản 3 Điều 228 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Về nội dung yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn: [2.1] Về quan hệ huyết thống:

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được xác định như sau: Ông Hà Văn S chết năm 2025 (theo Giấy chứng tử số 113/2025 ngày 10/09/2025 của UBND phường B, TP .). Ông S có cha đẻ là cụ 5 Hà Văn M, chết năm 2017 (theo trích lục khai tử số 105/TLKT ngày 28/11/2017 của UBND phường N, quận L, TP .) và mẹ đẻ là cụ Đàm Thị V, chết năm 2021 (theo trích lục khai tử số 101/TLKT-BS ngày 06/02/2021 của UBND phường N, quận L, TP .). Ông S không có vợ, con và cũng không có bố nuôi, mẹ nuôi, con nuôi. Như vậy, hàng thừa kế thứ nhất của ông S không còn ai. Ông S có 03 em ruột gồm: Bà Hà Thị Kim O. Ông Hà Đức H1, chết năm 2025. Ông H1 có vợ là bà Trịnh Thanh H và có 02 con đẻ là chị Hà Thanh Vân A và anh Hà Đức A1. Và bà Hà Thị Kim T1. Ngoài ra, không còn anh chị em ruột hoặc nuôi nào khác.

[4] Về di sản thừa kế: Tại Quyết định công nhận sự thỏa thuận của đương sự số 30/2025/QĐST-DS ngày 26/3/2025 của Tòa án nhân dân quận Long Biên, thành phố Hà Nội (nay là Tòa án nhân dân khu vực 5 – Hà Nội) xác định được di sản thừa kế ông Hà Văn S để lại là diện tích đất 44,5m2 trong khối tài sản chung của ông Hà Văn S, bà Hà Thị Kim O, ông Hà Đức H1 và bà Hà Thị Kim T1 là thửa số 18-3, tờ bản đồ số 62, diện tích 157m2, địa chỉ tại tổ A phường N, quận L, thành phố Hà Nội (nay là phường B, thành phố Hà Nội).

[5] Về yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn: [5.1] Xét “Di chúc” ngày 29/5/2025: Về hình thức: Di chúc được lập bằng văn bản đánh máy, có 02 người làm chứng là ông Hoàng V1 và ông Bùi Ngọc A3. Ông Hoàng Văn S1 đã điểm chỉ vào bản di chúc trước mặt những người làm chứng. Những người làm chứng đã ký và điểm chỉ vào bản di chúc. Những người làm chứng không thuộc trường hợp không được làm chứng cho việc lập di chúc theo Điều 632 Bộ luật dân sự. Về nội dung: “…Sau khi tôi chết thì em gái tôi là: Bà Hà Thị Kim O có toàn quyền thực hiện các thủ tục theo quy định của pháp luật để thực hiện việc nhận di sản được thừa kế theo Di chúc này đối với thửa đất có diện tích 44,5 m2 (Bốn mươi bốn phẩy năm mét vuông) nằm trong tổng diện tích 157 m2 (Một trăm năm mươi bảy mét vuông) tại địa chỉ tại: Tổ A, phường N, quận L, Thành phố Hà Nội…”. Theo yêu cầu của ông S1, “Di chúc” ngày 29/5/2025 đã được Văn phòng T4 vi bằng số 342/2025/VB-TPLHT ngày 29/5/2025 có chữ ký và điểm chỉ của hai người làm chứng. Căn cứ vi bằng số 342/2025/VB-TPLHT ngày 29/5/2025 nêu trên, ông S1 tự nguyện trong việc định đoạt tài sản của mình cho bà O, thời điểm lập di chúc ông S1 tỉnh táo, minh mẫn, sáng suốt; không bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép. Nội dung di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội. Ngoải ra, ông S1 không có bản di chúc nào khác. Bị đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan 6 không có ý kiến gì đối với bản di chúc của ông S1 để lại..

Do đó, đủ cơ sở xác định di chúc của ông Hà Văn S là hợp pháp theo quy định tại Điều 630, Điều 631 và 634 Bộ luật dân sự 2015 nên yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là có căn cứ để chấp nhận. [5.2] Về người thừa kế không phụ thuộc vào di chúc: Ông Hà Văn S có bố đẻ là Hà Văn M chết năm 2017 và cụ Đàm Thị V, chết năm 2021 đều chết trước ông S. Quá trình xác minh, thu thập chứng cứ không có thông tin, hay tài liệu chứng minh ông S có vợ, có con chưa thành niên, có con thành niên nhưng không có khả năng lao động nên xác định ông S không có người thừa kế không phụ thuộc không phụ thuộc vào di chúc theo quy định tại Điều 644 Bộ luật Dân sự.

Vì vậy, di sản của ông S được chia theo di chúc. [5.3] Chia thừa kế theo di chúc: Theo “Di chúc” ngày 29/5/2025, ông Hà Văn S để lại toàn bộ di sản thừa kế của ông là diện tích đất 44,5m2 nằm trong thửa đất số 18-3, tờ bản đồ số 62, diện tích 157m2, địa chỉ tại tổ A phường N, quận L, thành phố Hà Nội (nay là phường B, thành phố Hà Nội) theo Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự số 30/2025/QĐST-DS ngày 26/6/2025 của Tòa án nhân dân quận Long Biên, thành phố Hà Nội (nay là Tòa án nhân dân khu vực 5 – Hà Nội) cho bà Hà Thị Kim O, nên xác định bà Hà Thị Kim O là người được hưởng di sản.

Vì vậy, có căn cứ chấp nhận yêu cầu khởi kiện xác định cho bà Hà Thị Kim O được hưởng thừa kế theo Di chúc ngày 29/5/2025 của ông Hà Văn S đối với diện tích đất 44,5m2 nằm trong thửa số 18-3, tờ bản đồ số 62, diện tích 157m2, địa chỉ tại tổ A phường N, quận L, thành phố Hà Nội (nay là phường B, thành phố Hà Nội) theo Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự số 30/2025/QĐST-DS ngày 26/6/2025 của Tòa án nhân dân quận Long Biên, thành phố Hà Nội (nay là Tòa án nhân dân khu vực 5 – Hà Nội). Hình dạng, kích thước tổng thể phần diện tích đất của ông S để lại chưa được xác định do các đương sự không yêu cầu chia tài sản chung trong vụ án này. Đối với nhà và các công trình xây dựng trên đất các đương sự không có yêu cầu nên Hội đồng xét xử không giải quyết. Bà Hà Thị Kim O có quyền liên hệ với cơ quan nhà nước có thẩm quyền để đăng ký kê khai biến động quyền sử dụng đất nêu trên theo quy định của pháp luật. Quan điểm của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 5 – Hà Nội phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử.

[6] Về án phí:

Căn cứ vào Luật Người cao tuổi và căn cứ điểm đ khoản 2 Điều 12; khoản 7 Điều 27 Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 7 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án: Tại thời điểm xét xử, bà Hà Thị Kim O đã trên 60 tuổi, là người cao tuổi và có đơn xin miễn án phí nên được miễn án phí Dân sự sơ thẩm.

[7]. Về quyền kháng cáo: Các đương sự được quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự.