Bản án 37/2026/DS-PTTranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1]. Về tố tụng: Ngày 14 tháng 4 năm 2026, Tòa án nhận được đơn kháng cáo của bị đơn là chị La Thị Đ. Đơn kháng cáo được thực hiện trong thời hạn luật định, nội dung kháng cáo và quyền kháng cáo phù hợp với quy định của pháp luật, đơn kháng cáo hợp lệ nên được chấp nhận xem xét theo trình tự phúc thẩm.

[2] Về nội dung vụ án: Anh Trần Văn H và chị La Thị Đ thừa nhận xuất phát từ quan hệ tình cảm yêu nhau từ năm 2017 đến năm 2021, anh H và chị Đ cùng nhau góp tiền nhận chuyển nhượng QSD đất năm 2018 là 230.000.000 đồng đến năm 2020 xây dựng nhà ở số tiền khoảng hơn 1 tỷ đồng. Ngày 07/10/2025, nguyên đơn anh Trần Văn H khởi kiện yêu cầu bị đơn chị La Thị Đ trả lại số tiền anh H đã đóng góp cùng chị Đ mua đất và xây nhà tại thửa đất số 15, tờ bản đồ địa chính số 220, diện tích 85m2; địa chỉ: Tổ 5, thị trấn Y, huyện B, tỉnh H cũ (nay là thôn Y5, xã B, tỉnh T). Tài sản nhà và đất theo kết quả định giá ngày 29/12/2025 giá trị 1.027.380.000 đồng; anh H ban đầu yêu cầu chia theo tỷ lệ anh H hưởng 60% giá trị tài sản, chị Đ hưởng 40% giá trị tài sản. Sau đó anh H thay đổi yêu cầu được sử dụng tài sản nhà và đất đang đứng tên bị đơn chị La Thị Đ và chia theo tỷ lệ anh H hưởng 80% giá trị là 821.904.000 đồng, chị Đ hưởng20% giá trị tài sản là 205.476.000 đồng. Như vậy, Tòa án nhân dân khu vực 7 - Tuyên Quang thụ lý vụ án để giải quyết vụ án là đúng thẩm quyền. Tòa án sơ thẩm xác định quan hệ tranh chấp là "Đòi tài sản" là chưa đúng với thực tế và quy định của pháp luật. Bởi lẽ, nguyên đơn khởi kiện đòi chia lại tài sản là nhà và đất theo tỉ lệ. Việc đóng góp tài sản, công sức trong quá trình nhận chuyển nhượng QSDĐ, đứng tên bị đơn và xây dựng nhà ở đều được các bên đương sự tự nguyện thực hiện trong quá trình yêu đương, tìm hiểu nhau. Ngày 07/01/2025, các đương sự đã thỏa thuận chia tỷ lệ xong, đồng thời bị đơn chị Đ đã thanh toán một phần nghĩa vụ là 300.000.000 đồng.

Do đó, 9 đủ căn cứ để xác định đây là tranh chấp dân sự về yêu cầu chia tài sản chung theo quy định tại khoản 14 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự.

Tuy nhiên, việc Tòa án xác định sai về quan hệ tranh chấp không làm thay đổi bản chất vụ án, do đó xét thấy không cần thiết phải hủy án sơ thẩm. Tòa án sơ thẩm cần rút kinh nghiệm.

[3]. Về nội dung kháng cáo của bị đơn chị La Thị Đ: Bị đơn chị La Thị Đ đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm sửa một phần Bản án dân sự sơ thẩm số 01/2026/DS-ST ngày 30/3/2026 của Tòa án nhân dân khu vực 7 - Tuyên Quang, theo hướng: Chia theo tỷ lệ 80/20 (nguyên đơn được hưởng 20% giá trị tài sản, số tiền 205.476.000 đồng - bị đơn được hưởng 80% giá trị tài sản, số tiền 821.904.000 đồng), xác định lại nghĩa vụ chịu chi phí tố tụng và án phí theo quy định của pháp luật. Buộc anh H trả lại toàn bộ giấy tờ liên quan đất, nhà trên đất và cá nhân chị Đ. Hội đồng xét xử nhận thấy: [3.1] Về nguồn gốc quyền sử dụng đất và nhà ở trên đất: Các bên đương sự khẳng định cả hai bên đều có sự đóng góp trên tinh thần tự nguyện, không vi phạm quy định của pháp luật và không ai kháng cáo về nội dung này.

Do đó, Hội đồng xét xử không đề cập, giải quyết. [3.2] Về công sức đóng góp: Quá trình xét xử sơ thẩm và tại phiên toà phúc thẩm hôm nay, chị La Thị Đ khẳng định chị đã đóng góp nhiều hơn trong phần xây nhà (tổng chi phí xây nhà là khoảng hơn 1.200.000.000 đồng): chị Đ đóng góp xây nhà hơn 900.000.000 đồng từ tháng 6/2020 đến tháng 01/2024 (trong đó 710.000.000 đồng là theo nguồn tài chính kê khai, còn lại còn số tiền chi lẻ). Chị Đ yêu cầu được hưởng 80% giá trị tài sản theo Biên bản định giá tài sản tại cấp sơ thẩm, đồng thời đề nghị trừ số tiền 300.000.000 đồng đã trả theo Biên bản thoả thuận ngày 07/01/2025. Anh Trần Văn H khẳng định anh đã đóng góp số tiền 170.000.000 đồng tiền mua đất và 883.050.000 đồng tiền xây dựng nhà ở trên đất, đồng thời anh H đã cung cấp các tài liệu, chứng cứ chứng minh công sức đóng góp của mình. [3.3] Trong quá trình xét xử sơ thẩm và phúc thẩm, các bên đương sự đều nhất trí với kết quả theo Biên bản định giá tài sản ngày 30/12/2025, tổng cộng giá trị tài sản nhà và đất là 1.027.380.000 đồng. Tại phiên họp kiểm tra việc tiếp cận, công khai chứng cứ, các bên đương sự đã được thông báo về toàn bộ tài liệu, chứng cứ vụ án và không ai có ý kiến gì. Việc Tòa án sơ thẩm yêu cầu chị Đ chứng minh rõ từng khoản tiền đã chi làm nhà nhưng chị Đ từ chối không chứng minh mà cho rằng trách nhiệm chứng minh thuộc về người yêu cầu nguyên đơn anh H. [3.4] Từ những nhận định tại mục [3.1], [3.2], [3.3], Hội đồng xét xử xét thấy Toà án cấp sơ thẩm đã căn cứ vào nguồn gốc tài sản, số tiền mỗi bên đã đóng góp theo tài liệu, chứng cứ đương sự giao nộp và Toà án thu thập được để chia khối tài sản chung theo tỷ lệ 60% - 40% (anh H hưởng 60%, chị Đ hưởng 40%, khấu trừ số tiền 300.000.000 đồng chị Đ đã thanh toán cho anh H theo thoả thuận ngày 07/1/2025, chị Đ phải thanh toán cho anh H số tiền 316.428.000 đồng, ngoài 10 ra chị Đ được quyền quản lý, sử dụng toàn bộ diện tích đất và nhà ở trên đất, là có căn cứ, đúng quy định pháp luật và hợp lý với thực tế sử dụng.

[4] Tại giai đoạn xét xử phúc thẩm, bị đơn chị La Thị Đ giao nộp các tài liệu, chứng cứ: 01 Giấy xác nhận vay tiền ngày 18/7/2025 giữa bà La Thị Đ và ông La Trần C; 01 Giấy xác nhận vay tiền ngày 15/7/2025 giữa bà La Thị Đ và bà Ma Thị N; 01 Hợp đồng tín dụng số 8210LAV202000950 MKH: 8210- 205224659 ngày 28/12/2025 (kèm Phụ lục hợp đồng); 01 Sao kê tài khoản tiết kiệm LPBank ngày 06/4/2026; 01 Giấy xác nhận lắp đặt các cửa, cầu thang giữa bà La Thị Đ và ông Hoàng Ngọc V ngày 27/3/2026; 01 Giấy xác nhận sơn nhà giữa bà La Thị Đ với ông Hà Văn Q1 ngày 27/3/2026; 01 Giấy xác nhận lắp đặt hệ thống điện nước (không có chữ ký bên thực hiện - Nguyễn Văn T1) - kèm ảnh chụp tin nhắn Zalo với "Tan Trox" ngày 28/3/2026; 01 Giấy xác nhận mua bán vật liệu xây dựng - Lọc sổ ghi chép cửa hàng với ông Nguyễn Xuân T ngày 27/3/2026; 01 Giấy xác nhận thuê xe múc, san, chở đất nền nhà với ông Lã Văn Q1 ngày 28/3/2026; 01 Giấy xác nhận thông tin không ủy quyền đúng tên sổ đỏ với bà Nguyễn Thị C ngày 15/4/2026; 01 Bảng kê chi trả tiền nhân công xây nhà giữa La Thị Đ với ông Lê Văn Đ1; 01 Bảng kê chi trả tiền đá bếp, bậc thang giữa La Thị Đ với ông Lê Văn Đ1; 01 Bảng kê các khoản chi khác cho việc xây nhà của bà La Thị Đ từ tháng 6/2020 đến tháng 12/2020; 01 Sổ phụ tài khoản ngân hàng Agribank ngày 06/4/2026, từ ngày 29/4/2020 đến ngày 01/01/2021 và từ ngày 31/12/2020 đến ngày 01/6/2021, 01 USB ghi âm về việc xác nhận việc mua bán vật liệu giữa chị Đ và bên thứ

3. Hội đồng xét xử xét thấy, Toà án sơ thẩm đã công khai toàn bộ chứng cứ theo đúng quy định, có đề nghị các bên cung cấp chứng cứ chứng minh. Mặc dù, chị Đ xuất trình các tài liệu, chứng cứ mới tại phiên tòa, nhưng trong suốt quá trình giải quyết vụ án, các bên đương sự đều thừa nhận quá trình nhận chuyển nhượng QSDĐ và xây dựng nhà ở đều có sự đóng góp của hai bên (Anh H chi 170.000.000 đồng, chị Đ chi 60.000.000 đồng tiền mua đất và cùng có đóng góp xây dựng nhà ở trên đất). Đồng thời, anh H đã cung cấp chứng cứ liên quan đến những người làm chứng, đều xác nhận chi phí tạo dựng ngôi nhà của anh H là đúng thực tế. Tại Biên bản định giá tài sản xác định giá trị tài sản là 1.027.380.000 đồng, trong đó giá trị diện tích đất tranh chấp là 552.500.000 đồng, giá trị tài sản trên đất gồm 01 ngôi nhà xây là 474.880.000 đồng. Các đương sự đều nhất trí, thừa nhận giá trị định giá tài sản là phù hợp. Như vậy xét về số tiền anh H đóng góp mua đất lớn hơn chị Đ, Tòa án sơ thẩm đã quyết định chia cho chị Đ được hưởng 40% tổng giá trị tài sản, anh H được hưởng 60% tổng giá trị tài sản là có lợi cho chị Đ, anh H cũng nhất trí và không kháng cáo.

Do đó, đủ căn cứ để giữ nguyên bản án sơ thẩm.

[5] Về việc chị La Thị Đ đề nghị HĐXX xem xét, buộc anh H trả lại toàn bộ tài liệu, chứng cứ liên quan đến đất, nhà trên đất và cá nhân chị Đ: Hội đồng xét xử xét thấy, chị Đ không cung cấp được chứng cứ chứng minh anh H đang giữ các tài liệu trên, do đó không đủ căn cứ để HĐXX xem xét, giải quyết.

[6] Từ các nhận định trên, Hội đồng xét xử xét thấy đủ căn cứ để không chấp nhận kháng cáo của bị đơn chị La Thị Đ, đồng thời không cần thiết hủy Bản án sơ 11 thẩm như đề nghị của đại diện Viện kiểm sát, giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 01/2026/DS-ST ngày 30 tháng 3 năm 2026 của Tòa án nhân dân khu vực 7 - Tuyên Quang là phù hợp.

[7]. Về án phí căn cứ vào Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa 14, quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, Hội đồng xét xử xét thấy, do toàn bộ nội dung kháng cáo của bị đơn La Thị Đ không được chấp nhận, bị đơn chị Đ phải chịu án phí dân sự phúc thẩm theo quy định của pháp luật.

[8]. Các quyết định khác của Bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.