Bản án 231/2026/KDTM-PTCác tranh chấp khác
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
Áp dụng các Điều 30, 38, 92, 161, 272, 273, 296, 313 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025); các Điều 404, 422 Bộ luật Dân sự năm 2015; các Điều 300, 301 Luật Thương mại năm 2005; khoản 2 Điều 85, khoản 2 Điều 112 Luật Xây dựng năm 2014 (sửa đổi, bổ sung năm 2016, 2020); khoản 2 Điều 27 Nghị định số 37/2015/NĐ-CP ngày 22-4-2015 của Chính phủ; Điều 26, 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày…
Nhận định của Tòa án
Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, được thẩm tra tại phiên tòa 11 và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận định:
[1] Về tố tụng: [1.1] Xét tính hợp lệ của đơn kháng cáo: Đơn kháng cáo của nguyên đơn Công ty C1 và bị đơn Công ty Đ đảm bảo nội dung và nộp trong thời hạn quy định tại Điều 272, Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự nên được chấp nhận xem xét theo thủ tục phúc thẩm. [1.2] Về việc vắng mặt đương sự tại phiên tòa phúc thẩm: Các đương sự vắng mặt tại phiên tòa đã được Tòa án triệu tập hợp lệ, thuộc trường hợp có người đại diện hợp pháp tham gia phiên tòa hoặc vắng mặt lần thứ hai mà không có lý do, do đó, căn cứ theo quy định tại Điều 296 Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt các đương sự này.
[2] Theo các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ và sự thừa nhận của các đương sự thì Hội đồng xét xử phúc thẩm có cơ sở để xác định các nội dung sau: Ngày 07-7-2020, Công ty Trách nhiệm hữu hạn C1 ký Hợp đồng số 01/2020/HĐ/APG-GN với Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đ về việc cung cấp lắp đặt hệ thống điều hòa cho tòa nhà thuộc dự án S Vũng Tàu B tại số A T, phường T, thành phố V, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ). Theo đó, thời gian thực hiện hợp đồng là 150 ngày kể từ ngày phát hành Thư bảo lãnh, giá trị hợp đồng là 3.465.000.000 đồng. Ngày 15-7-2020, Công ty C1 đã nộp số tiền bảo lãnh thực hiện hợp đồng là 346.500.000 đồng và số tiền bảo lãnh hoàn trả tiền ứng trước là 1.039.500.000 đồng vào tài khoản tại Ngân hàng Thương mại cổ phần V1 – Chi nhánh V2 nên lần lượt được phát hành Thư bảo lãnh số MD20197313Z0 và số MD20197B0GRC. Đối với số tiền 1.039.500.000 đồng, Công ty C1 xác nhận đã được Công ty Đ tạm ứng đủ. Theo Chứng thư thẩm định giá số 254/2024/05121-1/CT-VATC ngày 13-12- 2024 của Công ty cổ phần T4 thì giá trị công trình đã thi công là 846.875.405 đồng, các đương sự thống nhất đồng ý với kết quả định giá nêu trên. Quá trình thực hiện hợp đồng, nguyên đơn cho rằng bị đơn không ký phê duyệt bản vẽ, thay đổi thiết kế liên tục làm lệch với bản vẽ chào thầu, bàn giao mặt bằng không đủ điều kiện thi công, không tổ chức cử người nghiệm thu, trì hoãn nghiệm thu, đơn phương rút tiền ký bảo lãnh tại V3 là vi phạm các thỏa thuận của Hợp đồng số 01, Luật Xây dựng năm 2014, Nghị định số 37/2015/NĐ-CP ngày 22-4-2015. Còn bị đơn cho rằng nguyên đơn chưa cung cấp được bản vẽ thiết kế phù hợp với công năng sử dụng của dự án, chưa cung cấp đủ hồ sơ thanh toán, chưa khắc phục một số vấn đề mà chủ đầu tư đã nhắc nhở, chậm tiến độ thi công là vi phạm các thỏa thuận của Hợp đồng số 01; đồng thời, bị đơn cũng cho rằng bị đơn có quyền thay đổi, bổ sung thiết kế kỹ thuật, không vi phạm nghĩa vụ thanh toán do số tiền tạm ứng nhiều hơn chi phí thực hiện dự án tính đến hiện tại. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan V3 cho rằng Ngân hàng không có ý kiến và không liên quan đến tranh chấp về hợp 12 đồng thi công giữa các bên; đối với số tiền bảo lãnh thực hiện hợp đồng và bảo lãnh hoãn trả tiền ứng trước có liên quan đến vụ án, cũng như tài khoản đang bị phong tỏa theo Quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời thì Ngân hàng sẽ tuân thủ và thực hiện theo phán quyết có hiệu lực pháp luật của Tòa án nhân dân có thẩm quyền.
[3] Tại phiên tòa sơ thẩm ngày 26-5-2025, nguyên đơn có đơn sửa đổi, bổ sung nội dung khởi kiện đề ngày 25-5-2025, theo đó, nguyên đơn yêu cầu bị đơn thanh toán số tiền lãi là 216.089.347 đồng tính trên 978.764.026 đồng phần giá trị hợp đồng mà Công ty C1 đã thực hiện và yêu cầu thanh toán lãi đối với 02 Thư bảo lãnh. Việc bổ sung yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn không được Tòa án cấp sơ thẩm xem xét, giải quyết vì vượt quá phạm vi yêu cầu khởi kiện ban đầu. Tại đơn kháng cáo đề ngày 04-9-2025, nguyên đơn xác định cụ thể tổng số tiền lãi mà nguyên đơn kháng cáo và yêu cầu bị đơn thanh toán là 565.645.682 đồng, tính trên giá trị phần hợp đồng đã thực hiện và giá trị 02 Thư bảo lãnh. Ngày 01-4-2026, nguyên đơn Công ty C1 có Đơn rút nội dung kháng cáo, theo đó, nguyên đơn tự nguyện rút toàn bộ nội dung kháng cáo nêu trên. Việc rút kháng cáo của nguyên đơn là hoàn toàn tự nguyện, không bị lừa dối hay ép buộc, phù hợp với quy định pháp luật.
Do đó, Hội đồng xét xử xét thấy cần phải đình chỉ xét xử phúc thẩm đối với kháng cáo của nguyên đơn, theo quy định tại Điều 284, 289 Bộ luật Tố tụng dân sự.
[4] Xét nội dung kháng cáo của bị đơn Công ty Đ: [4.1] Hội đồng xét xử xét thấy việc Công ty Đ và Công ty C1 giao kết Hợp đồng thi công xây dựng số 01/2020/HĐ/APG-GN và phụ lục hợp trên cơ sở tự nguyện, không bị lừa dối, ép buộc, mục đích và nội dung giao dịch không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội, các văn bản được lập đúng theo quy định, không thuộc các trường hợp dẫn đến hợp đồng vô hiệu nên phát sinh hiệu lực, được pháp luật bảo vệ, các bên có trách nhiệm thực hiện quyền và nghĩa vụ theo nội dung đã giao kết. [4.2] Xét yêu cầu khởi kiện, yêu cầu phản tố về việc phạt vi phạm hợp đồng: [4.2.1] Xét các căn cứ để nguyên đơn Công ty C1 yêu cầu phạt vi phạm đối với bị đơn Công ty Đ: [4.2.1.1] Về nghĩa vụ thanh toán: Bị đơn cho rằng, bị đơn không vi phạm nghĩa vụ thanh toán, vì số tiền mà bị đơn đã tạm ứng nhiều hơn so với chi phí thực hiện dự án. Trong khi đó, tại Điều 8, mục 8.2 của Hợp đồng số 01, các bên thỏa thuận, Công ty Đ tạm ứng cho Công ty C1 30% giá trị hợp đồng, tương đương 1.039.500.000 đồng, số tiền tạm ứng được giảm trừ dần tỷ lệ thuận từng đợt thanh toán theo giá trị tạm ứng và giảm trừ hết khi giá trị hoàn thành đạt 80% giá trị hợp đồng. Theo điều khoản nêu trên và sự thừa nhận của các đương sự về việc phần hợp đồng đã hoàn thành chưa đạt 80% giá trị 13 toàn bộ hợp đồng, do đó, số tiền tạm ứng chỉ được đối trừ bằng 30% phần giá trị phải thanh toán. Phía bị đơn căn cứ vào việc số tiền tạm ứng nhiều hơn giá trị hợp đồng đã thực hiện để cho rằng không vi phạm nghĩa vụ thanh toán là không phù hợp với nội dung thỏa thuận trong Hợp đồng số 01 mà các bên đã giao kết. Bị đơn cũng cho rằng vì nguyên đơn không cung cấp được đầy đủ hồ sơ thanh toán (cụ thể là không có biên bản nghiệm thu có chữ ký xác nhận của đại diện hai bên) nên bị đơn không vi phạm nghĩa vụ thanh toán. Trong khi đó, tại Điều 6, mục 6.3 của Hợp đồng số 01, các bên thỏa thuận, trong vòng 48 giờ làm việc kể từ ngày nhận được thông báo yêu cầu nghiệm thu, Công ty Đ phải cử người tham gia nghiệm thu công việc, trường hợp không đồng ý nghiệm thu thì phải nêu rõ bằng văn bản lý do và những yêu cầu cần thực hiện để được nghiệm thu, sau thời hạn nêu trên mà Công ty Đ không có lý do cụ thể thì tương đương việc nghiệm thu đã được chấp nhận. Căn cứ hồ sơ vụ án, sau khi giao kết Hợp đồng số 01 ngày 07-7-2020, Công ty C1 và Công ty Đ đã nhiều lần trao đổi qua email về yêu cầu nghiệm thu phần công trình đã hoàn thiện, hai bên cũng đã nhiều lần thực hiện nghiệm thu trên thực tế, nhưng chưa thống nhất được biên bản nghiệm thu. Ban đầu, Công ty Đ phối hợp trong việc thực hiện nghiệm thu, có trao đổi lại với Công ty C1 những nội dung cần khắc phục.
Tuy nhiên, ngày 27-11-2020, Công ty C1 có email mời Công ty Đ nghiệm thu công trình đã thi công nhưng Công ty Đ không có phản hồi là vi phạm thỏa thuận trong Hợp đồng số 01 cũng như quy định tại khoản 2 Điều 112 Luật Xây dựng, khoản 2 Điều 27 Nghị định số 37/2015/NĐ-CP ngày 22-4-2015.
Do đó, theo thỏa thuận giữa các bên, việc nghiệm thu được xem là đã được chấp nhận, nên việc bị đơn cho rằng nguyên đơn không cung cấp đầy đủ hồ sơ thanh toán là không có cơ sở vì lỗi dẫn đến hồ sơ không đầy đủ hoàn toàn thuộc về phía bị đơn. Như vậy, Hội đồng xét xử xét thấy, có căn cứ để xác định, bị đơn Công ty Đ đã vi phạm nghĩa vụ thanh toán. Tại Điều 17, mục 17.5 của Hợp đồng số 01, các bên thỏa thuận, mức phạt do chậm thanh toán bằng với tiền lãi trên số tiền chậm thanh toán theo lãi suất cho vay ngắn hạn của V3 tại thời điểm thanh toán tương ứng thời gian chậm trả và giá trị đến hạn thanh toán, tối đa không quá 08% giá trị hợp đồng bị vi phạm. Quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn và bị đơn đều thống nhất xác nhận Công ty Đ đã tạm ứng đủ cho Công ty C1 số tiền 1.039.500.000 đồng. Quá trình thực hiện hợp đồng, phần thiết bị không được đưa toàn bộ vào công trình mà các bên thực hiện theo thông lệ chỉ đưa vào công trình những thiết bị cần thiết phục vụ cho việc lắp đặt cụ thể ở mỗi tầng. Kết quả theo Chứng thư thẩm định giá số 254/2024/05121-1/CT-VATC ngày 13-12-2024 của Công ty cổ phần T4 thì chỉ thẩm định giá đối với phần vật tư và nhân công, không bao gồm phần giá trị thiết bị phục vụ. Tại phiên tòa phúc thẩm, nguyên đơn Công ty C1 xác nhận đồng ý với kết quả thẩm định và không đề nghị tách riêng phần thiết bị để yêu cầu bị đơn thanh toán. Tại cấp sơ thẩm, bị đơn Công ty Đ có ý 14 kiến không đồng ý với kết quả theo Chứng thư thẩm định giá nêu trên, tuy nhiên, sau khi Hội đồng xét xử sơ thẩm tạm ngừng phiên tòa thì Công ty Đ không có ý kiến phản hồi, không tiến hành các thủ tục cần thiết để thực hiện thẩm định giá lại. Tại phiên tòa phúc thẩm, người đại diện hợp pháp của bị đơn Công ty Đ xác nhận không có ý kiến đối với kết quả thẩm định giá. Căn cứ theo thỏa thuận của các bên, 30% giá trị thanh toán theo Chứng thư thẩm định giá sẽ được đối trừ vào số tiền mà Công ty Đ đã tạm ứng cho Công ty C1 trước đó.
Vì vậy, Hội đồng xét xử xác định giá trị hợp đồng bị vi phạm tương ứng với phần nghĩa vụ thanh toán mà Công ty Đ đã vi phạm là 846.875.405 đồng x 70% = 592.812.784 đồng. Về mức phạt vi phạm, từ thời điểm phát sinh nghĩa vụ thanh toán của bị đơn cho đến thời điểm xét xử sơ thẩm đã hơn 04 năm, nếu tính số tiền phạt vi phạm dựa trên lãi suất cho vay ngắn hạn của V3 sẽ vượt quá mức phạt tối đa mà các bên đã thỏa thuận trong hợp đồng. Như vậy, số tiền phạt vi phạm do chậm thanh toán mà Công ty Đ phải trả cho Công ty C1 được tính bằng 08% giá trị hợp đồng bị vi phạm, tương đương 592.812.784 đồng x 08% = 47.425.023 đồng. [4.2.1.2] Về đơn phương chấm dứt hợp đồng: Tại Điều 7, mục 7.1 của Hợp đồng số 01, các bên thỏa thuận, thời gian thực hiện hợp đồng là 150 ngày kể từ ngày phát hành bảo lãnh thực hiện hợp đồng. Tại Điều 20, mục 20.1 của Hợp đồng số 01, các bên thỏa thuận, hợp đồng có hiệu lực kể từ ngày ký (07-7-2020). Thư bảo lãnh thực hiện hợp đồng số MD20197313Z0 được V3 phát hành ngày 15-7-2020. Ngày 03-12-2020, còn trong thời hạn thực hiện hợp đồng, Công ty Đ đã có văn bản số 62/2020/CV-APG gửi V3 đề nghị hoàn trả tiền bảo lãnh tiền ứng trước và bảo lãnh thực hiện hợp đồng. Nguyên đơn Công ty C1 cho rằng, hành vi rút bảo lãnh trong thời hạn hiệu lực của hợp đồng của Công ty Đ là vi phạm về việc đơn phương chấm dứt hợp đồng thuộc trường hợp phạt hợp đồng theo thỏa thuận tại Điều 14 và Điều 17, mục 17.8 của Hợp đồng số 01 và Công ty Đ không thiện chí trong việc cung cấp các tài liệu cần thiết để gia hạn hợp đồng cũng như gia hạn Thư bảo lãnh. Còn bị đơn Công ty Đ cho rằng, căn cứ vào tiến độ thực tế tính đến ngày 02-12-2020 thì Công ty C1 không thể hoàn thiện toàn bộ công trình theo hợp đồng đã giao kết khi đến hạn vào ngày 11-12-2020. Ngoài ra, Công ty Đ cũng khẳng định rằng Công ty Đ không đơn phương chấm dứt hợp đồng, việc Công ty Đ đề nghị V3 thanh toán toàn bộ 02 số tiền bảo lãnh là do cho rằng Công ty C1 vi phạm tiến độ thi công và đã sắp hết thời hạn bảo lãnh nhưng hai bên vẫn chưa thống nhất được về việc gia hạn hợp đồng cũng như thủ tục gia hạn Thư bảo lãnh. Hội đồng xét xử xét thấy, theo quy định tại Điều 300 Luật Thương mại, phạt vi phạm là việc bên bị vi phạm yêu cầu bên vi phạm trả một khoản tiền phạt do vi phạm hợp đồng nếu trong hợp đồng có thoả thuận, như vậy, chế tài phạt vi phạm chỉ được áp dụng khi các bên có thỏa thuận trong hợp đồng. Tại Điều 17, mục 17.8 của Hợp 15 đồng số 01 quy định về mức phạt vi phạm, các bên thỏa thuận, bên nào có hành vi vi phạm quy định tại Điều 14 của hợp đồng sẽ áp dụng chế tài phạt vi phạm với mức phạt được quy định tại Điều này. Tại Điều 14 của Hợp đồng quy định trường hợp một bên đơn phương hủy bỏ hợp đồng mà không do lỗi của bên còn lại thì phải chịu phạt hợp đồng. Như vậy, Công ty Đ đề nghị V3 thanh toán 02 khoản bảo lãnh trong thời hạn thực hiện hợp đồng với Công ty C1 là hành vi không thiện chí, tuy nhiên, không thuộc trường hợp áp dụng chế tài phạt vi phạm mà các bên đã thỏa thuận theo hợp đồng.
Do đó, không có căn cứ để chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Công ty C1 về phạt vi phạm với mức phạt 08% giá trị hợp đồng do Công ty Đ đơn phương chấm dứt hợp đồng. [4.2.2] Xét các căn cứ để bị đơn Công ty Đ yêu cầu phạt vi phạm do chậm tiến độ thi công đối với nguyên đơn Công ty C1: Liên quan đến tiến độ thi công công trình, Công ty Đ cho rằng: Việc bị đơn chưa cung cấp bản vẽ thiết kế không vi phạm các điều khoản của Hợp đồng số 01, cụ thể, Điều 2 chỉ xác định thành phần hồ sơ của hợp đồng mà không quy định bắt buộc phải đầy đủ hồ sơ tại thời điểm ký kết hợp đồng, Điều 5 và Điều 10 xác định phạm vi công việc của Công ty C1 bao gồm phần/khối lượng việc phát sinh do Công ty Đ thay đổi/bổ sung thiết kế; Ngoài ra, theo Điều 6 của Hợp đồng số 01 thì Công ty C1 phải trình cho Công ty Đ bản vẽ thiết kế để phê duyệt rồi mới được thi công, tuy nhiên, bản vẽ do Công ty G3 theo mẫu tầng 9 chưa phù hợp và Công ty C1 chưa khắc phục những hạn chế mà Công ty Đ đã chỉ ra;
Do đó, việc chậm tiến độ thi công hoàn toàn do lỗi của nguyên đơn. Còn Công ty C1 cho rằng: Việc bị đơn không cung cấp bản vẽ thiết kế có xác nhận của hai bên là vi phạm Điều 2 của Hợp đồng số 01; Quá trình thực hiện hợp đồng, Công ty C1 đã thi công mẫu tầng 9 và trình bản vẽ thiết kế để phê duyệt cũng như nhiều lần sửa đổi theo yêu cầu của Công ty Đ nhưng vẫn chưa nhận được phản hồi, trong khi đó, tại các buổi làm việc cũng như các trao đổi qua email giữa hai bên, người đại diện của Công ty Đ yêu cầu thi công các tầng tiếp theo, do lo ngại chậm tiến độ nên Công ty C1 đã chấp nhận tiếp tục thi công theo yêu cầu, tuy nhiên, Công ty Đ liên tục thay đổi thiết kế làm sai khác nhiều so với bản vẽ thiết kế mà Công ty C1 đã trình. Đối với những tồn tại mà Công ty Đ yêu cầu khắc phục, một số vấn đề Công ty C1 đã khắc phục và thông báo lại, một số vấn đề liên quan đến chất lượng vật tư không thuộc trách nhiệm của Công ty C1, như chất lượng máy lạnh được đưa vào lắp đặt do Công ty Đ mua từ hãng P hoặc như sản phẩm mà Công ty Đ đã chọn mua từ Công ty C1 thì phải chấp nhận mức chất lượng tiêu chuẩn đã được đề ra chứ không thể yêu cầu Công ty C1 khắc phục sản phẩm theo yêu cầu chủ quan của Công ty Đ;
Do đó, việc chậm tiến độ thi công hoàn toàn do lỗi của bị đơn. Hội đồng xét xử xét thấy, các bên thừa nhận Hợp đồng số 01 do Công ty Đ và Điều 2 của hợp đồng có nêu rõ “các bản vẽ thiết kế” là thành phần bắt buộc của hồ 16 sơ hợp đồng. Tại thời điểm giao kết hợp đồng, hồ sơ hợp đồng chưa có bản vẽ thiết kế có xác nhận của hai bên, tuy nhiên, hai bên đã thống nhất Công ty C1 sẽ thi công mẫu một tầng hỗ trợ cho việc phê duyệt các bản vẽ liên quan. Quá trình Công ty C1 thi công các tầng 7-8 và 10-14, Công ty Đ biết nhưng không có ý kiến và còn có Văn bản số 1001/2020/CV-APG ngày 14-9-2020 với nội dung “Đề nghị Công ty TNHH C1 nhanh chóng bố trí người và phương tiện thực hiện dự án, đảm bảo tiến độ”.
Do đó, nay Công ty Đ cho rằng phần công trình Công ty C1 đã thi công trên thực tế chỉ là phần mẫu, còn nếu tính vào giá trị thực hiện hợp đồng thì chưa được Công ty Đ đồng ý thi công là không đúng với diễn biến khách quan của sự việc. Tại Điều 10 của Hợp đồng số 01 các bên cũng thỏa thuận về việc Công ty Đ có quyền thay đổi, bổ sung thiết kế kỹ thuật, bổ sung khối lượng công việc, vật tư, v.v... nhưng với điều kiện phải đảm bảo cho Công ty C1 về hiệu quả trong quá trình thực hiện theo hợp đồng đã thỏa thuận và nghĩa vụ của Công ty Đ là phải bàn giao hồ sơ bản vẽ thiết kế cho Công ty C1. Tại phiên tòa phúc thẩm, phía bị đơn Công ty Đ xác nhận, đến thời điểm hiện nay, đã hết thời hạn thực hiện hợp đồng nhưng Công ty Đ vẫn không cung cấp được bản vẽ thiết kế thi công. Mặt khác, theo quy định tại Điều 404 Bộ luật Dân sự thì việc giải thích hợp đồng phải căn cứ vào ý chí của các bên được thể hiện trong toàn bộ quá trình trước, tại thời điểm xác lập, thực hiện hợp đồng; phải phù hợp nhất với mục đích, tính chất của hợp đồng; phải được đặt trong mối liên hệ với nhau, phù hợp với toàn bộ nội dung hợp đồng; trường hợp bên soạn thảo đưa vào hợp đồng nội dung bất lợi cho bên kia thì khi giải thích hợp đồng phải theo hướng có lợi cho bên kia. Trong trường hợp này, Công ty Đ và Công ty C1 giao kết với nhau Hợp đồng thi công xây dựng, cụ thể là lắp đặt hệ thống điều hòa, do đó, bản vẽ thiết kế thi công là cơ sở tiên quyết để các bên xác định khối lượng công việc phải thực hiện, từ đó xác định giá trị hợp đồng, xác định phần việc tăng thêm/giảm đi so với giao kết ban đầu nên bản vẽ thiết kế cần được xác nhận trong khoảng thời gian hợp lý. Việc Công ty Đ không cung cấp bản vẽ thiết kế được hai bên xác nhận là vi phạm thỏa thuận trong Hợp đồng số 01 cũng như quy định tại khoản 2 Điều 85 Luật Xây dựng, khoản 2 Điều 27 Nghị định số 37/2015/NĐ-CP ngày 22-4-2015, đã gây cản trở rất lớn cho Công ty C1 trong việc thực hiện hợp đồng, không có căn cứ để xác định phần việc cần làm, làm ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công công trình. Như vậy, yêu cầu phản tố của bị đơn Công ty Đ về việc phạt vi phạm tiến độ thi công với mức phạt 08% giá trị hợp đồng đối với nguyên đơn Công ty C1 là không có cơ sở. [4.3] Xét yêu cầu khởi kiện về việc chấm dứt hợp đồng: Xét thấy đã hết thời hạn thực hiện hợp đồng theo thỏa thuận của các bên, tuy phạm vi, khối lượng công việc chưa hoàn thành nhưng các bên không thống nhất được về việc gia hạn hợp đồng, không còn thiện chí tiếp tục giao kết hợp đồng với nhau.
Do đó, Hội đồng xét xử xét thấy, cần chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên 17 đơn Công ty C1 về việc chấm dứt Hợp đồng số 01. [4.4] Xét yêu cầu khởi kiện, yêu cầu phản tố đối với số tiền theo 02 Thư bảo lãnh của V3:
Từ những phân tích nêu trên, Công ty C1 không từ chối thực hiện hợp đồng, đã thực hiện đúng các thỏa thuận giao kết giữa hai bên và hiện nay các bên không tiếp tục gia hạn hợp đồng.
Do đó, Hội đồng xét xử xét thấy, cần chấm dứt hiệu lực của Thư bảo lãnh thực hiện hợp đồng và số tiền bảo lãnh theo Chứng thư này là 346.500.000 đồng được hoàn lại cho Công ty C1. Đối với Thư bảo lãnh hoàn trả tiền ứng trước, việc Công ty Đ chưa thu hồi được hết giá trị tạm ứng, cũng như Công ty C1 chưa hoàn thành toàn bộ hạng mục công trình không do lỗi của Công ty C1 nên đúng ra theo quy định, Công ty C1 được nhận lại toàn bộ số tiền theo Thư bảo lãnh này và có trách nhiệm hoàn lại cho Công ty Đ số tiền tạm ứng còn lại là 1.039.500.000 đồng – 846.875.405 đồng = 192.624.595 đồng sau khi đối trừ phần giá trị công trình đã thực hiện, còn Công ty Đ có trách nhiệm trả cho Công ty C1 số tiền phạt vi phạm hợp đồng là 47.425.023 đồng.
Tuy nhiên, tại phiên tòa phúc thẩm, các bên thống nhất, tự nguyện đề nghị cấp phúc thẩm rằng trong trường hợp cả hai bên cần thực hiện nghĩa vụ với nhau thì sẽ đối trừ hết mức các nghĩa vụ đó để đảm bảo số tiền mà nguyên đơn và bị đơn cần thanh toán trực tiếp cho nhau là thấp nhất có thể. Sự tự nguyện như trên của các đương sự là không trái quy định của pháp luật nên cần ghi nhận.
Do đó, Hội đồng xét xử xét thấy cần chấm dứt hiệu lực của Thư bảo lãnh hoàn trả tiền ứng trước và số tiền bảo lãnh theo Chứng thư này là 1.039.500.000 đồng, sau khi đối trừ toàn bộ các nghĩa vụ sẽ được phân bổ như sau: - Công ty C1 được nhận lại số tiền 846.875.405 đồng + 47.425.023 đồng = 894.300.428 đồng. - Công ty Đ được nhận lại số tiền 145.199.572 đồng. [4.5] Xét yêu cầu phản tố về việc bồi thường thiệt hại với số tiền là 1.000.000.000 đồng: Quá trình giải quyết vụ án, bị đơn không cung cấp bất cứ tài liệu, chứng cứ nào, không đưa ra bất kỳ căn cứ nào để chứng minh cho yêu cầu bồi thường thiệt hại của mình. Tại phiên tòa phúc thẩm, người đại diện hợp pháp của bị đơn xác nhận giữ nguyên yêu cầu phản tố nêu trên theo yêu cầu của bị đơn, đồng thời xác nhận không bổ sung thêm tài liệu, chứng cứ hay căn cứ nào khác và đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật. Hội đồng xét xử xét thấy, theo quy định của Luật Thương mại, đối với chế tài buộc bồi thường thiệt hại thì không yêu cầu các bên phải thỏa thuận trước trong hợp đồng, tuy nhiên, bên yêu cầu cần chứng minh về hành vi vi phạm hợp đồng và tổn thất thực tế, trực tiếp mà bên bị vi phạm phải chịu do bên vi phạm gây ra. Trong vụ án này, bị đơn Công ty Đ không chỉ ra được thiệt hại thực 18 tế mà bị đơn phải chịu ở đây là gì và thực tế Công ty Đ cũng không phát sinh thiệt hại nào, không chứng minh được hành vi vi phạm hợp đồng của Công ty C1.
Do đó, yêu cầu phản tố của bị đơn về việc buộc nguyên đơn bồi thường thiệt hại là không có cơ sở để chấp nhận.
[5] Về chi phí tố tụng tại cấp sơ thẩm là 83.000.000 đồng. Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc buộc bị đơn thanh toán giá trị hợp đồng đã thực hiện được chấp nhận nên bị đơn phải chịu chi phí thẩm định giá theo quy định tại Điều 165 Bộ luật Tố tụng dân sự. Công ty C1 đã nộp tạm ứng số tiền nêu trên nên Công ty Đ có trách nhiệm thanh toán lại cho Công ty C1.
[6] Về án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm: Công ty C1 phải chịu án phí có giá ngạch đối với phần yêu cầu khởi kiện không được Tòa án chấp nhận là 277.200.000 đồng – 47.425.023 đồng = 229.774.977 đồng, tương ứng án phí là 11.488.749 đồng, được trừ vào số tiền 22.100.000 đồng tạm ứng án phí đã nộp theo Biên lai thu số 0007483 ngày 11-12-2020 của Chi cục Thi hành án dân sự thành phố V, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu (nay là Thi hành án dân sự Thành phố Hồ Chí Minh – Phòng Thi hành án dân sự Khu vực 11), được nhận lại 10.611.251 đồng. Công ty Đ phải chịu án phí có giá ngạch đối với phần yêu cầu khởi kiện được chấp nhận và phần yêu cầu phản tố không được chấp nhận là 346.500.000 đồng + 1.000.000.000 đồng + 846.875.405 đồng + 47.425.023 đồng = 2.240.800.428 đồng, tương ứng án phí là 76.816.009 đồng, được trừ vào số tiền 42.632.000 đồng tạm ứng án phí đã nộp theo Biên lai thu số 0002089 ngày 08-11-2023 của Chi cục Thi hành án dân sự thành phố V, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu (nay là Thi hành án dân sự Thành phố Hồ Chí Minh – Phòng Thi hành án dân sự Khu vực 11), còn phải nộp 34.184.009 đồng.
[7] Về án phí kinh doanh thương mại phúc thẩm: Công ty C1 rút kháng cáo trước khi mở phiên tòa phúc thẩm phải chịu án phí là 1.500.000 đồng, được trừ vào số tiền 300.000 đồng tạm ứng án phí đã nộp theo Biên lai thu số 0019280 ngày 24-9-2025 của Thi hành án dân sự Thành phố Hồ Chí Minh, còn phải nộp 1.200.000 đồng. Công ty Đ phải chịu án phí đối với phần yêu cầu kháng cáo không được chấp nhận là 1.500.000 đồng, được trừ vào số tiền 300.000 đồng tạm ứng án phí đã nộp theo Biên lai thu số 0021270 ngày 30-9-2025 của Thi hành án dân sự Thành phố Hồ Chí Minh, còn phải nộp 1.200.000 đồng.
[8] Hội đồng xét xử xét thấy, kháng cáo của bị đơn là có căn cứ để chấp nhận một phần. Vì các lẽ trên, căn cứ khoản 2 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự; 19
Quyết định
Áp dụng các Điều 30, 38, 92, 161, 272, 273, 296, 313 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025); các Điều 404, 422 Bộ luật Dân sự năm 2015; các Điều 300, 301 Luật Thương mại năm 2005; khoản 2 Điều 85, khoản 2 Điều 112 Luật Xây dựng năm 2014 (sửa đổi, bổ sung năm 2016, 2020); khoản 2 Điều 27 Nghị định số 37/2015/NĐ-CP ngày 22-4-2015 của Chính phủ; Điều 26, 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; Tuyên xử: Đình chỉ xét xử phúc thẩm đối với yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn Công ty Trách nhiệm hữu hạn C1; Chấp nhận một phần yêu cầu kháng cáo của bị đơn Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đ; Sửa Bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm số 05/2025/KDTM-ST ngày 25-8- 2025 của Tòa án nhân dân Khu vực 11, Thành phố Hồ Chí Minh, như sau:
1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của Công ty Trách nhiệm hữu hạn C1 đối với Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đ về việc tranh chấp hợp đồng thi công, cụ thể: 1.1. Chấm dứt Hợp đồng thi công xây dựng số 01/2020/HĐ/APG-GN ngày 07 tháng 7 năm 2020 giữa Công ty Trách nhiệm hữu hạn C1 và Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đ. 1.2. Chấm dứt hiệu lực của Thư bảo lãnh số MD20197313Z0 ngày 15-7-2020 của Ngân hàng Thương mại cổ phần V1. Công ty Trách nhiệm hữu hạn C1 được nhận lại số tiền 346.500.000đ (Ba trăm bốn mươi sáu triệu, năm trăm nghìn đồng) từ tiền bảo lãnh thực hiện hợp đồng mà Công ty Trách nhiệm hữu hạn C1 đã nộp tại Ngân hàng Thương mại cổ phần V1 theo Thư bảo lãnh nêu trên. 1.3. Chấm dứt hiệu lực của Thư bảo lãnh số MD20197B0GRC ngày 15-7-2020 của Ngân hàng Thương mại cổ phần V1. Công ty Trách nhiệm hữu hạn C1 được nhận lại số tiền 894.300.428đ (T3 trăm chín mươi tư triệu, ba trăm nghìn, bốn trăm hai mươi tám đồng) và Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đ được nhận lại số tiền 145.199.572đ (Một trăm bốn mươi lăm triệu, một trăm chín mươi chín nghìn, năm trăm bảy mươi hai đồng), từ tiền bảo lãnh nghĩa vụ hoàn trả tiền ứng trước mà Công ty Trách nhiệm hữu hạn C1 đã nộp tại Ngân hàng Thương mại cổ phần V1 theo Thư bảo lãnh nêu trên. 1.4. Không chấp nhận yêu cầu buộc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đ thanh toán cho Công ty Trách nhiệm hữu hạn C1 số tiền 84.575.405đ (Tám mươi tư triệu, năm 20 trăm bảy mươi lăm nghìn, bốn trăm lẻ năm đồng). 1.5. Không chấp nhận việc bổ sung yêu cầu khởi kiện tại phiên tòa sơ thẩm của Công ty Trách nhiệm hữu hạn C2 lãi từ số tiền đã bỏ ra để thi công công trình và từ số tiền bị niêm phong theo 02 Thư bảo lãnh.
2. Chấp nhận một phần yêu cầu phản tố của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đ đối với Công ty Trách nhiệm hữu hạn C1 về việc tranh chấp hợp đồng thi công, cụ thể: 2.1. Không chấp nhận yêu cầu buộc Công ty Trách nhiệm hữu hạn C1 thanh toán cho Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đ số tiền bảo lãnh thực hiện hợp đồng là 346.500.000đ (Ba trăm bốn mươi sáu triệu, năm trăm nghìn đồng); 2.2. Không chấp nhận yêu cầu buộc Công ty Trách nhiệm hữu hạn C1 thanh toán cho Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đ tiền phạt vi phạm hợp đồng là 277.200.000đ (Hai trăm bảy mươi bảy triệu, hai trăm ng