Bản án 32/2026/KDTM-PTTranh chấp về xây dựng

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được xem xét tại phiên tòa và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: [1.1] Về thẩm quyền giải quyết vụ án, quan hệ pháp luật, thời hiệu khởi kiện và người tham gia tố tụng: Tòa án cấp sơ thẩm xác định chính xác và đầy đủ. [1.2] Về thủ tục kháng cáo: Căn cứ khoản 1 Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự thì đơn kháng cáo của Tổng Công ty Cổ phần P1 (Sonadezi) làm trong hạn luật định, đương sự đã đóng tạm ứng án phí phúc thẩm đúng quy định nên kháng cáo được xem xét theo thủ tục phúc thẩm.

[2] Về nội dung vụ án và kháng cáo của bị đơn: Theo các tài liệu, chứng cứ tại hồ sơ thể hiện: Ngày 25/3/2010, Công ty D3 và Tổng Công ty S1 ký Hợp đồng số 29/2010/PTKCN-BQLDA về việc thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị, có nội dung Tổng Công ty S1 là Chủ đầu tư giao cho Công ty D3 là Nhà thầu thực hiện việc cung cấp và lắp đặt hệ thống cơ và điện công trình Sonadezi Building tại số A, Đường số A, Khu công nghiệp B, thành phố B, tỉnh Đồng Nai; phạm vi, khối lượng, chất lượng công việc được thể hiện chi tiết trong hồ sơ mời thầu gói thầu số 6 và 9; tổng giá trị Hợp đồng là 71.944.298.361đ. Quá trình thực hiện Hợp đồng, Công ty D3 tiến hành thi công, Tổng Công ty S1 đã thanh toán cho Công ty D3 số tiền 66.875.451.647đ. Công ty D3 cho rằng đã thực hiện xong khối lượng công việc theo Hợp đồng, bao gồm cả các hạng mục phát sinh tăng được các bên liên quan chấp nhận, công trình được nghiệm thu, bàn giao và đưa vào sử dụng theo Biên bản nghiệm thu ngày 03/5/2011 nhưng do Tổng Công ty S1 không chịu ký duyệt hồ sơ quyết toán để thanh toán số tiền còn lại nên Công ty D3 khởi kiện yêu cầu Tổng Công ty S2 phải thanh toán toàn bộ số tiền còn nợ theo Hợp đồng số 29/2010/PTKCN – BQLDA ngày 25/3/2010, tạm tính đến ngày 26/9/2025 là 11.656.380.082 đồng, trong đó: Nợ gốc theo trọn gói còn lại là 5.068.846.714 đồng; tiền lãi tính từ ngày 05/10/2012 đến ngày 26/9/2025 là 6.587.533.368 đồng. Còn Tổng Công ty S1 thì cho rằng quá trình thực hiện Hợp đồng số 29/2010/PTKCN-BQLDA đã có những thay đổi cơ bản so với thiết kế ban đầu được các bên liên quan thống nhất xử lý dẫn đến thay đổi khối lượng công việc theo phạm 9 vi hợp đồng và giá hợp đồng; Công ty D3 vẫn chưa hoàn thiện và chưa cung cấp hồ sơ quyết toán theo yêu cầu nên Công ty S1 chưa thể quyết toán hợp đồng. [2.1] Đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn xét thấy: - Đối với số tiền còn phải thanh toán theo Hợp đồng số 29/2010/PTKCN- BQLDA ngày 25/3/2010: Căn cứ thỏa thuận tại Điều 5 Phần thứ hai (các điều khoản và điều kiện của Hợp đồng); Điều 27 Phần thứ ba (yêu cầu về Hợp đồng) và quy định tương ứng tại Điều khoản cụ thể (Chương XI) của Hợp đồng số 29/2010/PTKCN-BQLDA thì Hợp đồng mà các bên ký kết là Hợp đồng trọn gói theo quy định tại khoản 2 Điều 49 Luật Đấu thầu năm 2005. Theo quy định tại khoản 3 Điều 57 Luật Đầu thầu năm 2005; điểm a khoản 1 và khoản 2 Điều 52 Nghị định 85/2009/NĐ-CP ngày 15/10/2009 của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật Đấu thầu và lựa chọn nhà thầu xây dựng theo Luật Xây dựng; điểm a khoản 1 Điều 21, khoản 2 Điều 23 Nghị định số 99 ngày 13/6/2007 của Chính phủ về quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình thì đối với hợp đồng trọn gói, trường hợp có phát sinh hợp lý những công việc ngoài phạm vi hồ sơ mời thầu (ngoài khối lượng công việc phải thực hiện theo thiết kế kèm theo hợp đồng) thì chủ đầu tư thoả thuận với nhà thầu để tính toán bổ sung các công việc phát sinh; việc điều chỉnh giá hợp đồng xây dựng đối với các công việc phát sinh phải được Chủ đầu tư và nhà thầu ghi rõ trong hợp đồng. Thỏa thuận của các bên tại khoản 3 Điều 29 Chương XI về điều kiện cụ thể; khoản 4 Điều 30 Chương X Điều kiện chung của Hợp đồng số 29/2010/PTKCN- BQLDA có nội dung về bổ sung, điều chỉnh khối lượng thực hiện so với Hợp đồng; cụ thể: (1) Nhà thầu có trách nhiệm thực hiện toàn bộ khối lượng trong hồ sơ bản vẽ thiết kế được duyệt thuộc phạm vi công việc của gói thầu; (2) Phần khối lượng phát sinh tăng hay giảm theo yêu cầu của Chủ đầu tư khi xử lý công trường sẽ được nghiệm thu và thanh toán theo đơn giá cụ thể... là phù hợp với các quy định về phát sinh hợp lý công việc phải thực hiện ngoài hợp đồng trọn gói của Luật Đấu thầu và các Nghị định hướng dẫn nêu trên. Theo thỏa thuận giữa các bên thì công việc phát sinh hợp lý ngoài hồ sơ mời thầu gồm công việc bổ sung ngoài phạm vi hợp đồng và những khối lượng công việc phát sinh giảm so với phạm vị công việc phải thực hiện theo hợp đồng đã ký do điều chỉnh thiết kế trong quá trình thi công. Các bên đều thừa nhận không có thỏa thuận nào khác để điều chỉnh hình thức hợp đồng từ trọn gói sang loại hợp đồng khác. Thực tế công trình đã được nghiệm thu và đưa vào sử dụng, phía Công ty D1 đã cung cấp Hồ sơ quyết toán, hoàn công và hướng dẫn vận hành đề công trình được sử dụng cho đến nay. Việc các bên có các thỏa thuận, trao đổi để điều chỉnh các thủ tục, các tài liệu kèm theo việc quyết toán là việc thực hiện các thủ tục nhằm đảm bảo đúng hình thức và quy định theo yêu cầu của tư vấn giám sát và Chủ đầu tư đảm bảo cho hồ sơ quyết toán được phê duyệt. 10 Như vậy, có căn cứ xác định Hợp đồng số 29/2010/PTKCN-BQLDA ngày 25/3/2010 được ký kết giữa nguyên đơn và bị đơn là hợp đồng trọn gói. Công trình đã được hai bên nghiệm thu hoàn thành công trình đưa vào sử dụng. Công ty D1 đã phát hành hồ sơ quyết toán theo quy định. Về giá hợp đồng khi ký kết: 71.944.298.361 đồng; Hai bên thống nhất được số tiền Tổng công ty S1 đã thanh toán cho Công ty D1 trong quá trình thực hiện hợp đồng là 66.875.451.647 đồng. Do vậy, Công ty D1 yêu cầu Tổng công ty S1 thanh toán số tiền còn thiếu 5.068.846.714đ là có căn cứ nên cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là có căn cứ. - Về thời điểm nghiệm thu công trình: Công ty D3 cho rằng các bên đã nghiệm thu công trình theo Biên bản nghiệm thu bàn giao công trình ngày 05/5/2011 còn Tổng Công ty S1 cho rằng thực tế các bên có lập Biên bản nghiệm thu bàn giao công trình đưa vào sử dụng ngày 05/5/2011 nhưng không có giá trị xác nhận hoàn thành công trình đê quyêt toán hợp đông mà mục đích là đề làm thủ tục phòng cháy chữa cháy. Tại các Biên bản làm việc ngày 10/9/2012, 11/01/2013, 26/02/2013 và 30/5/2013 (đều sau thời điểm ký Biên bản nghiệm thu bàn giao công trình đưa vào sử dụng nêu trên) giữa các bên và tư vấn giám sát cho thấy Công ty D3 phải tiếp tục thực hiện một số công việc còn tồn đọng trước khi nghiệm thu. Như vậy, mặc dù Biên bản nghiệm thu ngày 05/5/2011 đã được các bên ký kết, tuy nhiên tại Văn bản ngày 21/3/2012 của bên tư vấn giám sát là Công ty N nêu phần công tác nghiệm thu, bàn giao đưa vào sử dụng chưa đủ điều kiện triển khai, các Biên bản làm việc ngày 10/9/2012, ngày 11/1/2013, ngày 26/2/2013, ngày 30/5/2013 thì các bên vẫn trao đổi thực hiện công việc còn tồn đọng trước khi nghiệm thu. Tại Biên bản làm việc ngày 30/5/2013 có ký xác nhận của Công ty D3 (BL 1806) thể hiện Tổng Công ty S1 yêu cầu nhà thầu thi công hoàn tất các công việc tồn đọng trước ngày 05/6/2013. Nên có cơ sở xác định thời điểm nghiệm thu thực tế là tháng 5/2013. Theo quy định tại Điều 26 Chương XI Điều kiện cụ thể của hợp đồng và Biên bản thương thảo, hoàn thiện hợp đồng số 2 thì thời hạn bảo hành là 24 tháng kể từ ngày ký biên bản nghiệm thu hoàn thành để đưa vào sử dụng. Như phân tích ở trên, thời điểm nghiệm thu thực tế là tháng 5/2013, như vậy đến tháng 5/2015 là hết thời hạn bảo hành. Các bên trình bày ngày 21/4/2015 thống nhất được bản vẽ hoàn công theo các thiết kế đã điều chỉnh, Công ty D3 đã nộp hồ sơ quyết toán cho Công ty S1 nhưng hai bên đã không thống nhất được hồ sơ quyết toán. Tại Văn bản số 296 ngày 28/9/2015, Công ty D3 xin gia hạn thời hạn nộp hồ sơ quyết toán đến ngày 10/10/2015. Do vậy, căn cứ Điều 5, khoản 2 Điều 33 trong Điều kiện cụ thể của Hợp đồng; điểm 8 Biên bản thương thảo hoàn thiện hợp đồng số 2 ngày 22/3/2010 có căn cứ 11 xác định thời điểm Tổng Công ty S1 vi phạm nghĩa vụ thanh toán là ngày 10/10/2015 (ngày Công ty D3 phải nộp hồ sơn theo Văn bản số 296). Tại cấp phúc thẩm, nguyên đơn cũng đồng ý yêu cầu bị đơn thanh toán tiền lãi từ ngày 10/10/2015 đến ngày xét xử sơ thẩm 26/9/2025 (09 năm 11 tháng 15 ngày tương đương 3.630 ngày) với mức lãi suất 10%/năm (tương đương 0,027%/ngày) là phù hợp quy định nên được chấp nhận. Như vậy, tiền lãi bị đơn phải thanh toán cho nguyên đơn là: 5.068.846.714đ x 0,027%/ngày x 3.630 ngày) = 4.967.976.664đ Như vậy, Tổng Công ty S1 phải thanh tón cho Công ty D3 tổng cộng là 10.036.823.378đ (5.068.846.714đ + 4.967.976.664đ). [2.2] Về yêu cầu phản tố của Tổng Công ty S1: Tổng Công ty S1 căn cứ vào báo cáo quyết toán hợp đồng ngày 10/12/2015 do Phân viện kinh tế miền N - Bộ X và Công ty TNHH K1- chi nhánh tại thành phố Hồ Chí Minh (là đơn vị không được các bên thống nhất lựa chọn) lập làm căn cứ xác định giá trị thanh toán của Hợp đồng là 64.839.262.868đ, từ đó yêu cầu Công ty D1 hoàn trả lại số tiền 2.036.188.779đ là chưa đủ căn cứ nên cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn là phù hợp. Bị đơn kháng cáo nhưng không cung cấp được chứng cứ chứng minh cho yêu cầu kháng cáo của mình nên Hội đồng xét xử không có cơ sở xem xét.

[3] Về án phí: [3.1] Án phí sơ thẩm: Tổng công ty S1 phải chịu án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm do yêu cầu của nguyên đơn được chấp nhận là 118.036.823đ và án phí đối với yêu cầu phản tố của bị đơn không được chấp nhận là 72.723.776đ. Hoàn trả Công ty cổ phần D1 R.E.E số tiền tạm ứng án phí đã nộp. [3.2] Về án phí phúc thẩm: Do kháng cáo của bị đơn Tổng Công ty S1 được chấp nhận một phần nên không phải chịu án phí kinh doanh thương mại phúc thẩm. Hoàn trả cho bị đơn số tiền tạm ứng án phí đã nộp.

[4] Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đồng Nai tại phiên tòa về cơ bản phù hợp với các chứng cứ, tài liệu có tại hồ sơ và phù hợp quy định của pháp luật nên được chấp nhận.