Bản án 35/2026/DS-STTranh chấp về thừa kế tài sản
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Nguyễn Thị B về chia thừa kế tài sản.
Nhận định của Tòa án
Sau khi nghiên cứu tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa. Lời trình bày và kết quả tranh tụng của đương sự. Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Về thủ tục tô tụng. [1.1] Xác định quan hệ pháp luật tranh chấp, thẩm quyền giải quyết: Tại đơn khởi kiện, nguyên đơn bà Nguyên Thị B khởi kiện yêu câu chia thừ kê. Hội đông xét xử xác định quan hệ pháp luật là "Tranh chấp về thừa kế tài sản' theo khoản 5 Điều 26 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Bị đơn hiện đang cư trú tại phường Đ, tỉnh Khánh Hòa nên thuộc thấm quyên giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 5 - Khánh Hoà theo Điều 35 và điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự. [1.2] Về luật nội dung áp dụng giải quyết: Hội đồng xét xử áp dụng Bộ luật Dân sự năm 2015 để giải quyết vụ án. Các đương sự không yêu cầu xem xét thời hiệu chia thừa kế, đồng ý chia thừa kế di sản do cụ Nguyễn C và cụ Dương Thị T để lại nên Hội đồng xét xử chấp nhận.
[2] Về nội dung tranh chấp: [2.1] Về diện và hàng thừa kế: Các đương sự đều thừa nhận: cụ Nguyễn C và cụ Dương Thị T có 06 người thừa kế gồm Nguyễn H2, Nguyễn Minh Đ, Nguyễn Thị Kim N, Nguyễn Thị H, Nguyễn Thị B, Nguyễn Thị N1. Ông Nguyễn H2 có 03 người thừa kế gồm: Đỗ Thị L1, Nguyễn Thị L2 và Nguyễn Văn B1. [2.3] Về di sản thừa kế của cụ Nguyễn C và cụ Dương Thị T: 5 Các đương sự đều thừa nhận: tài sản cụ Nguyễn C và cụ Dương Thị T để lại là thửa đất số 77, tờ bản đồ số 149 (chỉnh lý từ tờ bản đồ số 44-1, xã N cũ), toạ lạc tại tổ dân phố L, phường Đ, tỉnh Khánh Hòa, có diện tích 339,5m2 loại đất ở tại nông thôn (đất chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất). Trên đất có 01 căn nhà cấp 4 và các công trình, vật kiến trúc, cây trồng. Mặc dù thửa đất chưa được cấp giấy chứng nhận quyên sử dụng đất nhưng Uy ban nhân dân phường Đ xác định việc sử dụng đất của gia đình cụ Nguyễn C sử dụng hợp pháp, không vi phạm quy hoạch sử dụng đất và đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận quyên sử dụng đất theo Điều 135, 138 của Luật đất đai năm 2024; điểm 1.3 Mục II Nghị quyết 02/2004/NQ-HĐTP ngày 10/8/2004 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đủ điều kiện để Toà án giải quyết yêu cầu chia thừa
[3] Về trị giá các tài sản tranh chấp: Quá trình giải quyết vụ án và tại phiên toà, nguyện đơn, bị đơn và các người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đều đề nghị áp giá đất và vật kiến trúc, cây trồng trên đất theo giá Nhà nước của Biên bản định giá tài sản ngày 24/4/2026, không yêu cầu tổ chức thẩm định giá mới và không đưa ra giá cao hơn giá của Hội đồng định giá. Vì vậy Hội đồng xét xử căn cứ vào Biên bản định giá tài sản ngày 24/4/2026 để xác định trị giá của thửa đất đang tranh chấp và các vật kiến trúc trên đất. Bà B đồng ý tính các cây trồng như Mít, mãng cầu, đu đủ, dừa (trồng được 2 năm) là di sản do cụ C, cụ T đế lại.
[4] Về yêu cầu chia thừa kế di sản của cụ Nguyễn C và cụ Dương Thị T: Cụ Nguyễn C và cụ Dương Thị T chết không đế lại di chúc nên quy định tại Điều 651 Bộ luật Dân sự chia đều cho các người thừa kế gồm ông Nguyễn H2, ông Nguyễn Minh Đ, bà Nguyễn Thị Kim N, bà Nguyễn Thị H, bà Nguyễn Thị B, bà Nguyễn Thị N1 là 06 kỷ phần. Quá trình giải quyết và tại phiên toà, các đương sự đều thừa nhận: bà B là người trực tiếp ở, quản lý và bảo quản di sản do 2 cụ để lại, đã cải tạo, sửa chữa thêm để tăng giá trị di sản nên Hội đồng xét xử tính thêm 01 kỷ phần thừa kế đối với công sức quản lý di sản cho bà B. Tổng giá trị di sản là: 453.532.380đồng/7 kỷ phần thừa kế = 64.790.340đồng/1 kỷ phần (làm tròn số 64.790.000đồng). Ông Nguyễn Minh Đ, bà Nguyễn Thị Kim N, bà Nguyễn Thị H, bà Nguyễn Thị N1 đều yêu cầu Toà án ghi nhận việc tặng cho bà B 04 kỷ phần thừa kế nên Hội đồng xét xử ghi nhận thoả thuận này. Bà B có 04 kỷ phần (được tặng cho) + 01 kỷ phần (của bà B) + 01 kỷ phân (do có công quản lý, gìn giữ di sản) = 6 kỷ phần nhưng bị đơn chỉ có 01 kỷ phần thừa kế nên yêu cầu được đồng sở hữu của bị đơn sẽ gây khó khăn trong việc quản lý, gìn giữ di sản sau khi được chia thừa kế. 6 Các đương sự đều thừa nhận: bà B không có nơi ở nào khác ngoài nhà đất này, lại là người trên 60 tuổi, không chồng, không con và có thu nhập thấp. Vì vậy để đảm bảo chỗ ở cho bà B và thuận lợi cho người được nhận di sản, Hội đông xét xử giao nhà đât trên cho cho B, bà B phải hoàn lại trị giá 01 kỷ phân thừa kê cho các người thừa kê của ông Nguyên H2 là 64.790.000đông. Do bà L1, bà L2, ông B1 đều không yêu cầu chia thừa kế kỷ phần được nhận của ông Nguyễn H2 nên Hội đồng xét xử không giải quyết, nếu các người thừa kế có tranh chấp thì được giải quyết bằng một vụ án dân sự khác.
[6] Xét ý kiến của đại diện Viện kiếm sát phù hợp với những nhận định nêu trên nên được chấp nhận.
[7] Về chi phí tố tụng: Bà B đã tạm ứng số tiền 7.000.000đồng gồm chi phí đo đạc, định giá, cấp trích đo và đồng ý chịu toàn bộ chi phí này.
[8] Về án phí: Bà B không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm do là người cao tuổi và có đơn xin miễn án phí. Bị đơn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch đối với giá trị phần tài sản mà bị đơn được chia trong khối di sản thừa kế.
[9] Về quyên kháng cáo: Các đương sự được quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.
Quyết định
Căn cứ: khoản 5 Điều 26; Điều 35; điểm a khoản 1 Điều 39; Điều 92; Điều 147; Điều 157; Điều 165; Điều 271; Điều 273 của Bộ Luật tố tụng dân sự; Điều 611, 612, 613, 649, 650, 651 của Bộ Luật dân sự năm 2015; Nghị quyết 02/2004/NQ-HĐTP ngày 10/8/2004 của Hội đồng Thấm phán Tòa án nhân dân tối cao; Điểm đ khoản 1 Điều 12, 15, 26, 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Tuyên xử:
1. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Nguyễn Thị B về chia thừa kế tài sản.
2. Chia cho bà Nguyễn Thị B được quyền sử dụng thửa đất số 77, tờ bản đồ số 149 (chỉnh lý từ tờ bản đồ số 44-1, xã N cũ), đất ở tại nông thôn tọạ lạc tại tổ dân phố L, phường Đ, tỉnh Khánh Hòa, có diện tích 339,5m?. Trên đất có 01 căn nhà 1 tầng, mái ngói, tường xây gạch có diện tích 61,41m?; 01 căn nhà 01 tầng, mái lợp tôn, tường xây gạch, nên xi măng có diện tích 18,048m2; 01 nhà vệ sinh, mái lợp tôn xi măng, tường xây gạch, nên gạch hoa 7 có diện tích 3,78m2; tường rào xây gạch, khung lưới B40; 02 trụ công xây gạch; sân xi măng diện tích 66,525m'; nhà bêp mái che tôn, khung gô tạp, nên xi măng có diện tích 14,175m' và các cây trồng trên đất: 02 cây đu đủ, 02 cây mãng cầu, 02 cây mít, 01 cây dừa, 01 cây me. (Vị trí tứ cận theo Kết quả đo đạc hiện trạng thửa đất số 1553/CNVPĐKĐĐPR ngày 20/4/2026). Bà Nguyễn Thị B có trách nhiệm liên hệ với các cơ quan có thấm quyên để đăng ký kê khai cấp giấy chứng nhận quyên sử dụng đất.
3. Buộc bà Nguyên Thị B phải hoàn lại cho các người thừa kê của ông Nguyễn H2 01 kỷ phân thừa kê là sô tiên 64.790.000đồng (sáu mươi bốn triệu, bảy trăn chín mươi ngàn đồng).
4. Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án cho đến khi thi hành xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015.
5. Về chi phí tố tụng: Bà Nguyễn Thị B đồng ý chịu toàn bộ chi phí và đã nộp đủ.
6. Về án phí: Bà Nguyễn Thị B được miễn án phí dân sự sơ thấm. Các người thừa kế của ông Nguyễn H2 (gồm Đỗ Thị L1, Nguyễn Thị L2 và Nguyễn Văn B1) phải chịu 3.239.000 đồng (ba triệu, hai trăm ba mươi chín ngàn đồng) án phí dân sự sơ thẩm. Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được Thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận Thi hành án, quyền yêu cầu Thi hành án, tự nguyện Thi hành án hoặc bị cưỡng chế Thi hành án theo quy định các Điều 6, 7, Ta, 7b và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu Thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự. Án xử công khai có mặt các đương sự, quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án.