Bản án 824/2026/DS-PTTranh chấp về thừa kế tài sản

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa; ý kiến Tranh luận tại phiên tòa, ý kiến của đại diện Viện kiểm sát, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng: Đơn kháng cáo của bà Mai Thị T3, Ngân hàng A nộp trong thời hạn luật định, về hình thức và nội dung kháng cáo phù hợp với quy định tại Điều 272, Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự nên được xem xét giải quyết theo thủ tục phúc thẩm. Tại phiên tòa phúc thẩm, những người có quyền nghĩa vụ liên quan khác đã được Toà án triệu tập hợp lệ nhưng vẫn vắng mặt.

Do đó, căn cứ Điều 296 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Toà án tiến hành xét xử vắng mặt các đương sự này.

[2] Về nội dung: [2.1] Xét yêu cầu kháng cáo của Ngân hàng An Bình Ngân hàng An Bình yêu cầu công nhận toàn bộ hợp đồng thế chấp đối với các thửa đất số 8 và 337, tờ bản đồ số 61, tại ấp T, xã T, tỉnh Tây Ninh để đảm bảo cho hợp đồng vay tiền. Trên thửa đất có các căn nhà của các anh chị ông T2: Mai Thị T3, Mai Thị T4, Mai Thị T, Mai Văn T12, Mai Thị L. Do bà T3, bà T, bà T4 có yêu cầu chia di sản thừa kế nên cấp sơ thẩm huỷ một phần hợp đồng thế chấp đối với phần bà T, bà T3, bà T4 được chia thừa kế và phần đất ông T2 chuyển nhượng cho bà T. Đối với phần nhà của bà L, ông T12 (vợ ông T12 là bà Dương Thị Á hiện còn sống tại căn nhà này) cấp sơ thẩm chưa hỏi ý kiến của những người này về phần đất ông T2 thế chấp cho Ngân hàng nhưng có nhà của họ là thiếu sót.

Xét thấy, tại Hợp đồng thế chấp bất động sản số 0487/22/TC/XXV.2 ngày 20/01/2022 giữa Ngân hàng A và ông Mai Khắc T2, Điều 3 “Các tài sản sau đây cũng thuộc tài sản bảo đảm và được xử lý đồng thời khi xử lý tài sản bảo đảm: Toàn bộ vật phụ, hoa lợi, lợi tức của tài sản bảo đảm, quyền tài sản và các tài sản khác gắn liền với/phát sinh từ TSBĐ cũng thuộc TSBĐ... ”. Như vậy, căn nhà của bà L, ông T12 bà Á cũng thuộc tài sản bảo đảm nhưng không được cấp sơ thẩm đề cập giải quyết. Phần nhà ông T12 và vợ là bà Dương Thị Á xây dựng từ khi ông Ú còn sống, hiện do bà Á quản lý và có các con là N, M, D cùng chồng của bà D, M và các cháu sinh sống nhưng cấp sơ thẩm xác định nhà của bà D, từ đó không đưa bà Á và những người hiện đang sống trên đất (bao gồm cả chồng bà L là ông Bùi Văn L2) tham gia tố tụng là thiếu người tham gia tố tụng. Bà L, bà D trình bày: Phần nhà của bà L và ông T12 xây dựng trước khi lập Văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế ngày 08/8/2012 và Văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế ngày 15/5/2012; Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất ngày 28/4/2014, Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất ngày 27/10/2014 nhưng cấp sơ thẩm chưa làm rõ vấn đề này để xem xét hiệu lực của các Văn bản và Hợp đồng nói trên đối với phần đất bà L và ông T12, bà Á đã cất nhà. 24 Tại phiên toà sơ thẩm, bà Mai Thị L có yêu cầu chia một phần di sản thừa kế nhưng cấp sơ thẩm chưa giải quyết yêu cầu này. Những vấn đề trên chưa được làm rõ nên không có cơ sở xem xét kháng cáo của Ngân hàng A. Những thiếu sót trên của cấp sơ thẩm, cấp phúc thẩm không thể khắc phục được nên cần huỷ án sơ thẩm, chuyển hồ sơ về để giải quyết lại tại cấp sơ thẩm. Đề nghị của Viện kiểm sát phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử. Đối với yêu cầu kháng cáo của bà Mai Thị T3:

Xét thấy, ông Mai Khắc T2 sinh năm 1982, ông Mai Văn Ú mất năm 1993. Thời điểm ông Ú mất, ông T2 mới 11 tuổi. Như vậy, xác định ông T2 là người có công chăm sóc người để lại di sản là không có căn cứ. Sau khi ông Ú mất, bà B là người quản lý di sản. Đến năm 2012, 2014 bà B tặng cho quyền sử dụng đất cho ông T2. Ông T2 quản lý tài sản trên cơ sở hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất từ bà B. Cấp sơ thẩm tính một kỷ phần đối với công sức chăm sóc người để lại di sản và giữ gìn di sản là chưa phù hợp.

Tuy nhiên, do vụ án bị huỷ để xét xử lại nên không xem xét kháng cáo của bà T3.

[4] Tại phiên tòa ý kiến của Đại diện Viện kiểm sát về đề nghị Hội đồng xét xử, đề nghị huỷ bản án sơ thẩm là có cơ sở chấp nhận.

[5] Về án phí dân sự phúc thẩm: Do Bản án sơ thẩm bị huỷ, kháng cáo của bà Mai Thị T3, Ngân hàng A không được xem xét nên các đương sự không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm theo quy định tại Điều 148 của Bộ luật Tố tụng dân sự.