Bản án 614/2026/DS-PTTranh chấp về thừa kế tài sản
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Phan Thị Ngọc T và yêu cầu độc lập của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Phan Văn T3 đối với các bị đơn ông Phan Văn C và bà Phan Thị T1 về việc: - Công nhận tài sản là Quyền sử dụng đất thuộc thửa đất số 43, 184 và 119 tờ bản đồ số 14 tọa lạc tại địa chỉ ấp L, xã A – nay là khu vực H, phường A, thành phố Cần Thơ theo GCNQSDĐ số H050701 (số vào sổ cấp GCNQSDĐ…
Nhận định của Tòa án
Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:
[1]. Sau khi xét xử sơ thẩm, bị đơn bà Phan Thị T1 có đơn kháng cáo trong thời hạn luật định nên được xem xét theo trình tự phúc thẩm.
[3]. Đối với kháng cáo của bị đơn yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm sửa án sơ thẩm theo hướng cho bà được nhận thừa kế bằng hiện vật tại vị trí D diện tích 323.4m2, do trên đất có căn nhà thờ tổ do bà quản lý, sử dụng từ trước đến nay, Hội đồng xét xử xét thấy: [3.1]. Sau khi xét xử sơ thẩm các đương sự đều thống nhất về di sản thừa kế còn lại để chia theo pháp luật là thửa số 184 (với diện tích 813,2m2 – đã trừ phần diện tích 192,3m2 làm đường đi công cộng tại vị trí F), thửa 43 (với diện tích 2665,1m2) thuộc tờ bản đồ số 14 phường A là di sản thừa kế của ông H5, bà T6 để lại sẽ được chia làm 06 kỷ phần, giá trị các thửa đất theo Chứng thư Thẩm định giá số 215/2025/144A ngày 29/8/2025 của Công ty TNHH T12 có tổng giá trị là 9.384.706.800 đồng (chín tỷ ba trăm tám mươi bốn triệu bảy trăm lẻn sáu nghìn tám trăm đồng)/06 kỷ phần, như vậy mỗi kỷ phần thừa kế được nhận giá trị là 1.564.117.800 đồng, không ai kháng cáo vấn đề này, Hội đồng xét xử không đặt ra xem xét. [3.2]. Quá trình giải quyết ở cấp sơ thẩm, bị đơn bà Phan Thị T1 yêu cầu nhận giá trị, không nhận hiện vật đối với suất thừa kế bà được nhận, do không có khả năng thối lại giá trị nhận dư cho các đồng thừa kế còn lại.
Xét thấy, đây là ý chí tự nguyện của bị đơn bà Phan Thị T1, không ai ép buộc, phù hợp với quy định của pháp luật nên Tòa án cấp sơ thẩm đã chia thừa kế cho bà T1 được nhận giá trị tương ứng suất thừa kế bà được nhận là có căn cứ và phù hợp với quy định. [3.3].
Tuy nhiên, sau khi xét xử sơ thẩm, bà T1 kháng cáo yêu cầu không nhận giá trị mà được nhận hiện vật là vị trí D diện tích đo đạc thực tế theo mãnh trích đo bản đồ địa chính số 01-2025 do Văn phòng đăng ký đất đai thành phố C lập ngày 12/8/2025 có diện tích 323.4m2 (trong đó có 38.4m2 trong lộ giới). Về nguyên tắc, lẽ ra sẽ không chấp nhận yêu cầu này của bà T1, do ý chí nhận giá trị là sự tự nguyện của bà, không có căn cứ sửa án sơ thẩm. Nhưng xét thấy, tại vị trí D có căn nhà do bà T1 quản lý, sử dụng từ trước đến nay, không ai tranh chấp tài sản này, thống nhất căn nhà này là của bà Phan Thị T1 quản lý, sử dụng. Ngoài căn nhà này ra, bà T1 không còn chỗ ở, nơi ở nào khác. Mặt khác, các đồng thừa kế còn lại, cũng không ai có yêu cầu nhận thừa kế bằng hiện vật tại vị trí này, nên việc ổn định vị trí này cho bà T1 không ảnh hưởng quyền và lợi ích hợp pháp của các đồng thừa kế còn lại. Do vậy, X về điều kiện, nhu cầu được ổn định chỗ ở của bà 12 T1 là cần thiết. Bên cạnh đó, phần đất này cũng đủ điều kiện tách thửa đất mới theo quy định của Luất đất đai và theo quy định về điều kiện tách thửa đất của UBND thành phố C nên ổn định cho bà T1 được tiếp tục quản lý, sử dụng phần đất này. [3.4]. Theo Chứng thư Thẩm định giá số 215/2025/144A ngày 29/8/2025 của Công ty TNHH T12 phần đất vị trí D bà Phan Thị T1 được nhận có giá trị là 3.287.038.000đồng (Ba tỷ hai trăm tám mươi bảy triệu không trăm ba mươi tám nghìn đồng). Suất thừa kế bà T1 được nhận là 1.564.117.800 đồng (Một tỷ năm trăm sáu mươi bốn triệu một trăm mười bảy nghìn tám trăm đồng). Do vậy, bà T1 có trách nhiệm trả lại cho các đồng thừa kế còn lại số tiền chênh lệch là 1.722.929.000đồng (Một tỷ bảy trăm hai mươi hai triệu chín trăm hai mươi chín nghìn đồng).
[4]. Chấp nhận kháng cáo của bị đơn bà Phan Thị T1, chấp nhận đề nghị của Kiểm sát viên tại phiên tòa, sửa một phần bản án dân sự sơ thẩm.
[5]. Đối với án phí dân sự sơ thẩm phần liên quan người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của ông Phan Văn Đ, Hội đồng xét xử xét thấy, bà Bùi Thị Ánh H4, sinh năm 1959 là người cao tuổi và đề nghị miễn án phí. Do vậy, Hội đồng xét xử chấp nhận đề nghị của Kiểm sát viên miễn án phí sơ thẩm cho bà H4 theo quy định.
[6]. Về án phí dân sự phúc thẩm: Người kháng cáo không phải chịu.
[7]. Các phần khác của bản án không bị kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, khàng nghị.
Quyết định
Căn cứ: Khoản 2 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự; Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Nguyên đơn không phải chịu án phí. Chấp nhận kháng cáo của bị đơn bà Phan Thị T1. Sửa một phần bản án sơ thẩm của Tòa án nhân dân KV – Cần Thơ. Tuyên xử:
1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Phan Thị Ngọc T và yêu cầu độc lập của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Phan Văn T3 đối với các bị đơn ông Phan Văn C và bà Phan Thị T1 về việc: - Công nhận tài sản là Quyền sử dụng đất thuộc thửa đất số 43, 184 và 119 tờ bản đồ số 14 tọa lạc tại địa chỉ ấp L, xã A – nay là khu vực H, phường A, thành phố Cần Thơ theo GCNQSDĐ số H050701 (số vào sổ cấp GCNQSDĐ số: 01912.QSDĐ) do UBND thành phố C (cũ) cấp ngày 11/3/1996 do ông Phan V 13 H5 đứng tên với tổng diện tích là 4728,1m2 theo Trích đo bản đồ địa chính số 01- 2025 và số 02-2025 ngày 12/8/2025 của Văn phòng đăng ký đất đai thành phố C lập là di sản thừa kế của ông Phan Văn H5 và bà Nguyễn Thị T6 để lại. - Chấp nhận yêu cầu chia di sản thừa kế theo pháp luật bằng hiện vật và giá trị của bà Phan Thị Ngọc T và ông Phan Văn T3 đối với Quyền sử dụng đất thuộc thửa đất số 43, 184 và 119 tờ bản đồ số 14 với tọa lạc tại địa chỉ ấp L, xã A – nay là khu vực H, phường A, thành phố Cần Thơ theo GCNQSDĐ số H050701 (số vào sổ cấp GCNQSDĐ số: 01912.QSDĐ) do UBND thành phố C (cũ) cấp ngày 11/3/1996 do ông Phan Văn H5 đứng tên với tổng diện tích là 4728,1m2 theo Trích đo bản đồ địa chính số 01-2025 và số 02-2025 ngày 12/8/2025 của Văn phòng đăng ký đất đai thành phố C lập. Di sản thừa kế được chia cụ thể như sau: + Bà Phan Thị Ngọc T được nhận hiện vật là quyền sử dụng đất với diện tích 2665,1m2 – (loại đất LUC), đất thuộc thửa đất 43 tờ bản đồ số 14 tọa lạc tại địa chỉ ấp L, xã A – nay là khu vực H, phường A, thành phố Cần Thơ theo GCNQSDĐ số H050701 (số vào sổ cấp GCNQSDĐ số: 01912.QSDĐ) do UBND thành phố C (cũ) cấp ngày 11/3/1996 do ông Phan Văn H5 đứng tên, theo Trích đo bản đồ địa chính số 02-2025 ngày 12/8/2025 của Văn phòng đăng ký đất đai thành phố C lập và toàn bộ cây trồng trên đất thuộc thửa đất vừa nêu trên. Nguyên đơn bà Phan Thị Ngọc T có trách nhiệm giao trả lại cho bị đơn ông Phan Văn C giá trị cây trồng trên đất là 11.641.000 đồng. + Bị đơn ông Phan Văn C được nhận 01 kỷ phần thừa kế: Nhận hiện vật là 153,3m2 (đất CLN) – tại vị trí E theo Trích đo bản đồ địa chính số 01-2025 ngày 12/8/2025 của Văn phòng đăng ký đất đai thành phố C lập, đất thuộc một phần thửa đất số 184, tờ bản đồ số 14 tọa lạc tại địa chỉ ấp L, xã A – nay là khu vực H, phường A, thành phố Cần Thơ theo GCNQSDĐ số H050701 (số vào sổ cấp GCNQSDĐ số: 01912.QSDĐ) do UBND thành phố C (cũ) cấp ngày 11/3/1996 do ông Phan Văn H5 đứng tên. + Bị đơn bà Phan Thị T1 được nhận 01 kỷ phần thừa kế: Nhận hiện vật là 323,4m2 (đất CLN) – tại vị trí D theo Trích đo bản đồ địa chính số 01-2025 ngày 12/8/2025 của Văn phòng đăn