Bản án 584/2026/DS-PTTranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1]. Sau khi xét xử sơ thẩm, bị đơn ông Nguyễn Văn Đ có đơn kháng cáo trong thời hạn luật định nên được xem xét theo trình tự phúc thẩm.

[2]. Đối với kháng cáo của bị đơn ông Nguyễn Văn Đ, Hội đồng xét xử (HĐXX) xét thấy: 6 [2.1]. Về nội dung khởi kiện, nguyên đơn bà Dương Thị M yêu cầu bị đơn ông Nguyễn Văn Đ trả lại phần đất lấn chiếm có diện tích đo đạc thực tế là 178,7m2, thuộc thửa 558, tờ bản đồ số 6, tọa lạc tại ấp L, xã T, thị xã N, tỉnh Sóc Trăng (nay thuộc ấp L, xã T, thành phố Cần Thơ). Bà M cho rằng phần đất tranh chấp vốn là con mương do gia đình bà đào để nuôi cá trước đây; sau khi gia đình bà chuyển đi nơi khác sinh sống và không có người quản lý, ông Đ đã lấn chiếm phần đất này. [2.2].

Tuy nhiên, căn cứ vào Biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 25/8/2023, kết hợp cùng lời khai của những người dân sinh sống lâu năm tại địa phương và bà X (người nhận chuyển nhượng 03 công đất ruộng từ mẹ của nguyên đơn), có đủ cơ sở xác định phần đất tranh chấp là con mương nằm giữa hai thửa đất của nguyên đơn bà Dương Thị M và bị đơn ông Nguyễn Văn Đ. Con mương này có chức năng dẫn nước từ phần đất ruộng của bị đơn ra kênh thủy lợi của Nhà nước. Trên phần mương này, trước đây ông Đ có cất 01 trại ghe, thể hiện gia đình bị đơn có quá trình quản lý, sử dụng liên tục. Đồng thời, theo thỏa thuận chuyển nhượng đất trước đây, bà X cũng sử dụng đường nước này để dẫn nước vào ruộng của mình và việc sử dụng này không ai tranh chấp.

Do đó, có căn cứ xác định phần đất tranh chấp là con mương hiện do bị đơn và bà X cùng quản lý, sử dụng ổn định để phục vụ việc dẫn nước tưới tiêu cho các thửa ruộng phía sau. [2.3]. Mặt khác, tại phiên hòa giải cơ sở ngày 01/10/2020, chính nguyên đơn và bị đơn cũng đã thống nhất chia đôi con mương tranh chấp, mỗi người sở hữu một nửa. Theo phong tục, tập quán tại địa phương, ranh giới giữa hai thửa đất liền kề thường là một con mương ranh chung nhằm mục đích thoát nước và tưới tiêu. Con mương này đã tồn tại từ lâu đời.

Vì vậy, căn cứ vào khoản 1 Điều 175 Bộ luật Dân sự, Tòa án cấp sơ thẩm xác định ranh giới giữa hai thửa đất là tính từ tim (1/2) con mương là hoàn toàn có căn cứ, phù hợp với thực tế và bảo đảm quyền sử dụng nước tưới tiêu ổn định cho các thửa ruộng phía sau. Từ những nhận định trên, việc cấp sơ thẩm chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, giao cho nguyên đơn quyền sử dụng ½ con mương là đúng quy định của pháp luật.

[3]. Xét kháng cáo của bị đơn về việc không đồng ý chịu chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản số tiền 3.541.150 đồng (Ba triệu năm trăm bốn mươi mốt nghìn một trăm năm mươi đồng): Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được Tòa án chấp nhận một phần, cấp sơ thẩm buộc bị đơn phải chịu 1/2 chi phí tố tụng nêu trên là đúng quy định tại khoản 1 Điều 157 và khoản 1 Điều 165 Bộ luật Tố tụng dân sự.

Vì vậy, kháng cáo này của bị đơn là không có cơ sở.

[4]. Xét kháng cáo của bị đơn liên quan đến phần quyền lợi của bà X: Nội dung này thuộc về quyền và nghĩa vụ của bà X, nhưng bà X không có đơn kháng 7 cáo. Theo quy định, người kháng cáo chỉ được quyền kháng cáo đối với phần bản án liên quan đến quyền, nghĩa vụ của mình; do đó yêu cầu này của bị đơn không được HĐXX chấp nhận. Mặt khác, trong quá trình giải quyết vụ án ở cấp sơ thẩm, bà X không có yêu cầu độc lập. Việc Tòa án cấp sơ thẩm tách phần tranh chấp của bà X (nếu có) để giải quyết bằng một vụ án khác khi các bên có yêu cầu là đúng pháp luật.

[5]. Tại phiên tòa phúc thẩm, mặc dù bị đơn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo nhưng không cung cấp thêm được tài liệu, chứng cứ mới để chứng minh cho kháng cáo của mình là có căn cứ.

[6].

Từ những phân tích trên, HĐXX xét thấy kháng cáo của bị đơn ông Nguyễn Văn Đ là không có cơ sở để chấp nhận; có đủ căn cứ để chấp nhận toàn bộ quan điểm và đề nghị của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tại phiên tòa.

[7]. Các phần khác của bản án không bị kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực kể từ thời điểm hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

[8]. Về án phí dân sự phúc thẩm: Người kháng cáo là người cao tuổi nên được miễn theo quy định.