Bản án 192/2026/DS-PTTranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản

Về tố tụng:

[1] Đơn kháng cáo của nguyên đơn ông Phạm Văn S làm trong hạn luật định, hợp lệ nên được xem xét theo thủ tục phúc thẩm.

[2] Phiên tòa phúc thẩm đã mở đến lần thứ 3, nhưng bị đơn ông Phạm Văn T và đại diện theo ủy quyền của ông T là ông Vy Quý V1 đều vắng mặt và ông T, ông V1 có đơn ngày 03/4/2026 đề nghị giải quyết vắng mặt; người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan ông Phạm Văn L và ông Phạm Văn Giàu C đơn đề nghị giải quyết vắng mặt; do đó, Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm quyết định tiến hành xét xử phúc thẩm vụ án vắng mặt ông Phạm Văn T và đại diện theo ủy quyền của ông T như đề nghị của đại diện Viện công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại phiên tòa. Về nội dung:

[3] Ông Phạm Văn S khởi kiện trình bày cha ông S là cụ Phạm P1 để lại cho ông S quản lý, sử dụng 01 mảnh đất (một phần trong đó có thửa đất số 279, tờ bản đồ số 3, đo vẽ năm 1993, diện tích 520m2, sau là thửa đất số 451, tờ bản đồ số 12, bản đồ Vlap 2010 diện tích 599,4m2) tại xóm B, thôn Đ, xã N, huyện T, tỉnh Quảng Ngãi (nay là thôn Đ, xã N, tỉnh Quảng Ngãi), nguồn gốc đất do cụ P1 khai hoang, cụ P1 giao cho ông S sử dụng từ năm 1975; ông S sử dụng đất liên tục để trồng cây, năm 2014 đào một cái giếng lấy nước tưới cây, không có 8 ai tranh chấp.

Tuy nhiên, ngày 18/10/2022, ông Phạm Văn T cho xe vào đào múc thửa đất của ông S làm tường rào, ông S ngăn cản thì lúc này ông S mới biết ngày 04/12/2000 Ủy ban nhân dân huyện T đã cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông Phạm H (cụ H là cha ông T đã chết ngày 22/11/2016) đối với thửa đất số 279, tờ bản đồ số 3, diện tích 520m2 (loại ĐRM - đất ruộng màu). Ngày 11/5/2022, anh em ông T lập Văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế của cha mẹ, sau đó, ông Phạm Văn T được Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Q cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số DH 538802 ngày 16/8/2022 đối với thửa đất số 451, tờ bản đồ số 12, diện tích 599,4m2 (loại đất trồng cây hàng năm khác).

Vì vậy, nay ông S khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết tuyên Văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế vô hiệu, hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ông T được cấp ngày 16/8/2022; buộc ông S tháo dỡ tài sản xây dựng trái phép trên thửa đất 451 của ông S và công nhận ông S có quyền sử dụng thửa đất số 451. Trong khi bị đơn ông Phạm Văn T cho rằng nguồn gốc thửa đất 279 là đất hoang, cha mẹ ông T khai hoang trồng hoa màu sau năm 1975, cụ Phạm H cha ông T kê khai theo Nghị định số 64/CP và năm 2000 hộ ông Phạm H được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; ông T khai nhận di sản thừa kế của cha mẹ và ngày 16/8/2022 ông T được cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng thửa đất 451, tờ bản đồ số 12, vì vậy đề nghị không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông S.

[4] Xét, Giấy chứng nhận ngày 22/12/1952 và Đơn trưng đất ngày 23/12/1952 kèm Sơ đồ vẽ bằng tay do cố Phạm Tăng lập nội dung cố T2 trình bày cố T2 có hai con là cụ Phạm P1 và cụ Phạm T1 (cụ Phạm P1 là cha ông Phạm Văn S), cố T2 được cha là Phạm L2 chết để lại một số đất tục danh Gò Cây G2 ước độ 10 mẫu thuộc thôn B, xã N, huyện T đã có một số trích lục và khế đất số hiệu.... Vào khoảng tháng 9/1952 nhà bị cháy, cháy hết giấy tờ nên nay cố T2 làm đơn này xin Ủy ban kháng chiến hành chính xã H xét và chứng nhận cho cố T2 để làm căn cứ về sau, Giấy được Chủ tịch Ủy ban KCHC xã H xác nhận (bút lục 484-487), Sơ đồ vẽ bằng tay liền kề Đơn trưng đất thể hiện đất của cố Phạm T2 “Cận gò” (bao quanh Gò Cây G2).

[5] Người làm chứng cụ Võ Thị H2 (sinh năm 1949), cụ Võ H1 (sinh năm 1931), cụ Phạm Văn H3 (sinh năm 1941) là những người sống gần thửa đất tranh chấp xác nhận nguồn gốc đất hiện tranh chấp do cụ Phạm P1 để lại cho ông Phạm Văn S quản lý, canh tác ổn định liên tục từ sau năm 1975 đến nay, gia đình cụ Phạm H cha ông Phạm Văn T chưa bao giờ quản lý, canh tác thửa đất này (bl 35, 33, 453). Ông Võ Văn T3 xác nhận vào các năm 2010, 2014, 2019 ông T3 đều mua cây keo của ông Phạm Văn S trồng trên thửa đất hiện tranh chấp (bl 540). Trên đất tranh chấp, ngoài diện tích đất 30,6m2 vào năm 2022 ông T tiến hành xây dựng mái hiên diện tích 15,7m2, phần nền lát gạch Block 11,7m2, hộp kỹ thuật 1m2, phần bồn hoa 2,2m2 thì còn có giếng nước ông S xây dựng năm 2014 và cây do ông S trồng. 9

[6] Ông Phạm Văn A là con cụ Phạm H, anh ruột ông Phạm Văn T trình bày (bl 544):“Tôi là con trai trưởng của ông Phạm H (chết năm 2016) và bà Trương Thị M (chết năm 2015), từ nhỏ sống cùng cha mẹ và các em tôi, lớn lên có vợ con cũng vẫn ở tại địa phương nơi cha mẹ ở tại Khu dân cư B, thôn Đ, xã N, tỉnh Quảng Ngãi nên tôi biết rất rõ về thửa đất số 451 (trước đây là thửa 279) như sau:

1. Lúc cha mẹ tôi còn sống, tôi không thấy có canh tác trên thửa đất số 451 (trước đây là thửa 279) mà chỉ thấy có canh tác 05 thửa đất: a) 04 thửa đất tại thôn Đ, xã N, tỉnh Quảng Ngãi (trước đây là thôn Đ, xã N, huyện T, tỉnh Quảng Ngãi). - Thửa số 489, tờ bản đồ số 11, diện tích 814,4m2, loại đất trồng cây hàng năm khác tại xứ Rừng bà A1, nay tôi là người đang quản lý, sử dụng. - Thửa số 570, tờ bản đồ số 3, diện tích 230m2, loại đất lúa tại xứ Đ, nay ông Phạm Văn T là người đang quản lý, sử dụng. - Thửa số 531, tờ bản đồ số 3, diện tích 620m2, loại đất lúa tại xứ Đ, nay ông Phạm Văn T là người đang quản lý, sử dụng. - Thửa đất tại xứ H, có diện tích 520m2, có ranh mốc giới hiện tại: cạnh phía Đông tiếp giáp đất hiện đang có nhà ở của ông Phạm Văn S, cạnh phía Tây tiếp giáp đất ruộng lúa của bà Phạm Thị T4, cạnh phía Nam tiếp giáp đất công ích của UBND xã quản lý, cạnh phía Bắc tiếp giáp đất hiện đang có nhà ở của ông Phạm Văn K. Thửa đất trên thể hiện tại thứ tự số 13 của sổ đăng ký ruộng đất ghi là ông Phạm H, 3 khẩu, đội 7, thửa đất số 279, tờ bản đồ số 3, xứ đồng Hóc Gáo, diện tích 520m2, loại đất M. Thửa đất trên ông Phạm H giao cho ông Phạm Văn L trực tiếp quản lý sử dụng vào năm 2000, đến năm 2001 ông Phạm Văn L hoán đổi cho ông Phạm Văn T5 để lấy diện tích đám đất lúa 250m2 tại xứ Đ có ranh mốc giới hiện tại: cạnh phía Đông tiếp giáp đất ruộng lúa của ông Võ Văn P3, cạnh phía Tây tiếp giáp đất ruộng lúa của ông Bùi T6, cạnh phía Nam tiếp giáp mương nước, cạnh phía Bắc tiếp giáp đất ruộng lúa của ông Phạm Văn Đ. Hiện nay thửa đất ông Phạm Văn L đã bán cho ông L3 người ở xã H cũ vào khoản năm 2019. b) 01 Thửa đất số 591, tờ bản đồ số 28, diện tích 543,7m2, loại đất lúa tại xứ Đồng Bàu ông X (còn gọi là Hóc Kèn) thuộc thôn X, xã N, tỉnh Quảng Ngãi (trước đây là thôn X, xã H, huyện N, tỉnh Quảng Ngãi),

2. Về người trực tiếp quản lý, sử dụng thửa đất 451 hiện nay - Thửa đất nằm chung trong mảnh đất của ông, bà, cha mẹ của ông Phạm Văn S đế lại cho ông Phạm Văn S, qua các thế hệ người nhà của ông S là người trực tiếp quản lý sử dụng liên tục mảnh đất từ trước đến nay. Do vậy, chỉ có ranh giới bờ thửa chung toàn bộ mảnh đất, chứ không có ranh giới bờ thửa riêng biệt thửa đất số 451. Thực trạng hiện nay ông Phạm Văn T (là em ruột tôi) đã chôn hàng trụ bê tông ở giữa mảnh đất gọi là cạnh phía Nam của thửa đất số 451 để chia mảnh đất thành 02 phần, chứ mặt bằng trên đất từ trước đến nay không thể hiện có bờ thửa gì ngăn cách. 10 - Các anh em ruột và cha mẹ tôi (ông Phạm H và bà Trương Thị M khi còn sống) chỉ có canh tác trên 05 thửa đất nêu trên, chưa bao giờ canh tác thửa đất 451, vì không liên quan đến mảnh đất của người nhà ông Phạm Văn S. Vấn đề này, tôi yêu cầu tất cả mọi người đều không được động tới cha mẹ tôi đã mất mà phải để hương linh người mất được yên; mọi người không vì vụ lợi bất hợp pháp hay vì bất cứ lý do không chân chính mà nói láo cho cha mẹ tôi có quản lý, sử dụng thửa đất 451 là không đúng sự thật, là có tội với người đã mất, vi phạm đạo đức nhân phẩm của con người cần phải được pháp luật trừng trị nghiêm minh. Đối với các em ruột tôi cũng như các nhân chứng xác thực thửa đất 451 do cha mẹ tôi trực tiếp quản lý sử dụng đều là không thực mà do ông Phạm Văn T mua chuộc hoặc hăm dọa, buộc phải làm theo ý muốn của ông T nên đề nghị Tòa án đánh giá thận trọng những lời khai, trình bày, xác thực này.

3. Liên quan đến Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên hộ ông Phạm H (cha ruột tôi) cấp chung cho 3 thửa 570, 531, 279 ngày 04/12/2000, số vào sổ 0271 QSDĐ/479-H; trong đó ghi thửa đất số 279 thuộc tờ bản đồ số 3, diện tích 520m2, mục đích sử dụng đất: ĐRM, thời hạn sử dụng đất: 11/2020, nguồn gốc sử dụng: Đất cấp theo Nghị định 64/CP. - Trước đây, hiểu biết của tôi cứ nghĩ rằng thửa đất số 279 (nay là thửa 451) tọa lạc tại Xứ Hóc Gáo, có ranh mốc giới hiện tại: cạnh phía Đông tiếp giáp đất hiện đang có nhà ở của ông Phạm Văn S, cạnh phía Tây tiếp giáp đất ruộng lúa của bà Phạm Thị T4, cạnh phía Nam tiếp giáp đất công ích của UBND xã quản lý, cạnh phía Bắc tiếp giáp đất hiện đang có nhà ở của ông Phạm Văn K (vì cha mẹ tôi còn sống có canh tác thửa đất này), năm 2000 cha mẹ tôi giao cho ông Phạm Văn L, đến năm 2001 ông Phạm Văn L hoán đổi cho ông Phạm Văn T5 đế lấy thửa đất khác như đã trình bày trên) chứ không rõ khi có tranh chấp giữa 2 bên mới biết được thửa đất số 279, nay là thửa 451 lại tọa lạc trên 1 phần mảnh đất của gia đình ông Phạm Văn S.

Do đó, khi ông Phạm Văn T đưa Văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế và tặng cho quyền sử dụng đất các thửa đất, trong đó có thửa 279 thì tôi mới ký, nay tôi đã phát hiện xin rút lại chữ ký này và yêu cầu các cấp vô hiệu hóa Văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế và tặng cho quyền sử dụng đất. Mặt khác có khuất tất trước khi có Văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế và tặng cho quyền sử dụng đất thì nội bộ anh em ruột tôi chưa bao giờ được thông tin, bàn bạc cử người đại diện lập Giấy kê khai di sản thừa kế và người được hưởng di sản thừa kế theo pháp luật của ông Phạm H nên giờ phát hiện ra.

4. Liên quan đến Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất thửa đất số 451, tờ bản đồ số 12 (bản đồ VLAP), diện tích 599,4m2, số vào sổ CS 12364 do Sở T cấp ngày 16/8/2022 cho ông Phạm Văn T: So với diện tích thửa đất số 279 chỉ có 520m2, nay biến động thành thửa 451 diện tích 599,4m2, tức tăng 79,4m2 với lý do qua kết quả đo đạc thực địa tại thời điểm đo nhưng ranh mốc giới không thay đổi: Đây là điều quá vô lý, không có cơ sở đo đạc diện tích mà sao vẫn tính ra được diện tích, bởi vì không có bờ 11 thửa ranh mốc giới cạnh phía Nam thửa đất như đã nói trên. Mặt khác cha mẹ tôi còn sống rồi đến lượt anh em ruột tôi có phải là người đang quản lý sử dụng thửa đất đâu mà được làm thủ tục để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đề nghị Tòa án làm rõ tình tiết này để giữ danh dự uy tín của cha mẹ tôi lúc còn sống, không vì bất cứ điều gì mà đổ tình tiết không có thật, bậy bạ lên người đã chết là ma mị, bất hiếu với người lớn đã sống cuộc sống thanh bạch mà nay còn bị bôi nhọ cho dòng họ của tôi, cụ thể đề nghị Tòa thu thập các chứng cứ pháp lý tại các cơ quan đang lưu giữ để đánh giá bản chất sự thật, gồm: - Tờ bản đồ số 3 đo vẽ năm 1993 để xác định vị trí thửa đất số 279 có ở trên mảnh đất của ông Phạm Văn S không? hay ở vị trí khác. - Đơn xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho 3 thửa: 570, 531, 279 vào năm 2000 do ai viết, ai ký; tôi khẳng định không phải của cha tôi. - Hồ sơ, thủ tục lập và thực hiện Phương án giao đất - cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của xã N theo Nghị định 64-CP ngày 27/9/1993 của Chính phủ có liên quan đến ông Phạm H đối với thửa đất số 279, tờ bản đồ số 3 đo vẽ năm 1993, diện tích 520m2. Cụ thể: + Hộ ông Phạm H: Đơn đăng ký xã viên Hợp tác xã, B khai nhân khẩu của hộ ông Phạm H gồm chi tiết các nội dung về Họ và tên từng nhân khẩu, tổng diện tích đất (đất ruộng, đất màu, đất vườn) đang sử dụng ở đâu tại thời điểm trước khi xã N lập Phương án giao đất - cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của xã N theo Nghị định 64-CP ngày 27/9/1993. - Chứng cứ lập phương án, gồm: Thời điểm Hội đồng đăng ký đất đai và Tổ công tác của xã N tiến hành điều tra về quỹ đất và nhân hộ khẩu trên địa bàn toàn xã để thực hiện lập Phương án giao đất-cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nông nghiệp cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng ổn định lâu dài vào mục đích sản xuất nông nghiệp theo Nghị định 64-CP của Chính phủ. - Hội đồng đăng ký đất đai và Tổ công tác của xã lập phiếu điều tra về quỹ đất và nhân hộ khẩu (Bảng khai nhân khẩu, Đơn đăng ký xã viên Hợp tác xã, Phiếu điều tra thời gian tham gia hoạt động Hợp tác xã) đối với hộ ông Phạm H đang sử dụng từng loại đất ở đâu, trên cơ sở tổng diện tích đất đang sử dụng thì cân đối thừa thiếu như thế nào?. - Tờ trình của UBND xã N về xin UBND huyện T phê duyệt Phương án giao đất - cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nông nghiệp cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng ổn định lâu dài vào mục đích sản xuất nông nghiệp theo Nghị định 64-CP của Chính phủ. - Quyết định của UBND huyện T về phê duyệt phương án giao quyền sử dụng đất nông nghiệp xã N.

5. Liên quan đến việc làm đường Nông thôn mới do nhân dân Khu dân cư Bàu Voi tự phát vào năm 2012: Hưởng ứng cuộc vận động mở rộng và nâng cấp tuyến đường giao thông chính trong Khu dân cư B, Ban tự quản (do tôi là Phân hội trưởng phân hội Cựu chiến binh Bàu Voi làm Trưởng ban theo Đơn xin thành lập được Chủ tịch UBND xã N ông Đặng Văn T7 ký xác nhận đồng ý cùng ngày 20/6/2012) gồm tôi và các ông Trưởng thôn Trần Hữu H4, ông V 12 Văn T8, ông Tạ Phú Q, ông Võ Văn H5, ông Võ Văn P4 đến nhà gặp gia đình ông S là người đang quản lý sử dụng mảnh đất có tiếp giáp mặt đường (nay mới biết có thửa đất 279) vận động hiến đất mở rộng bề ngang tuyến đường và vận động hiến đất làm đường tại thửa 279 vì lúc này là đất đồi trên cao, cả 2 nội dung hiến đất đắp, mở đường đều được gia đình ông S đồng ý nên mới có tuyến đường qua đất của ông S như hiện nay.

6. Ngoài ra, tôi biết rõ nguồn gốc mảnh đất của ông Phạm Văn S đang quản lý sử dụng bị ông Phạm Văn T cố ý lấy trắng do có sổ đỏ làm chui thửa số 451 (01 phần trong mảnh đất hiện tại của ông S) nằm trong diện tích trên 01 mẫu 02 sào do ông nội ông S (ông Phạm T2) tạo lập. Trong quá trình quản lý sử dụng người nhà ông S đã cho ông Phạm L1 trên 5 sào, bán cho ông Phạm S2 trên 3 sào, cho bà Phạm Thị X1 gần 100m2, hiến đất làm đường đi khoản 40m2; nên hiện giờ chỉ còn khoảng 3 sào. Đề nghị quý cấp làm rõ tình tiết này để sáng tỏ nguồn gốc đất và nguồn gốc sử dụng đất không liên quan gì đến cha tôi để minh oan cho người đã mất, lợi dụng người đã chết để kê khai sự việc không có thật rồi mua chuộc, lôi kéo người xấu đồng lõa cùng hưởng lợi là mất đạo đức. Trên đây là nội dung trình bày của tôi, yêu cầu Tòa án nghiên cứu, tiếp thu xem xét để xét xử vụ án cho đúng pháp luật./.”. Tại phiên tòa phúc thẩm ông Phạm Văn A giữ nguyên trình bày trước đây rằng thửa đất số 451, tờ bản đồ số 12, diện tích 599,4m2 (trước đây là thửa đất số 279) không phải của cụ Phạm H mà là đất của ông bà ông Phạm Văn S quản lý, sử dụng từ lâu, nhưng ông Phạm Văn T lợi dụng quyền hạn làm Trưởng thôn Điền An hai nhiệm kỳ có hành vi thao túng đất đai, làm giấy sử dụng thửa đất số 279 (nay là thửa sô 451) bất hợp pháp, vi phạm đạo đức, ảnh hưởng đến hương linh, có tội với người đã mất, đề nghị Tòa án xem xét giải quyết để đảm bảo quyền lợi chính đáng cho ông Phạm Văn S.

[7] Từ các tài liệu, chứng cứ trích dẫn tại các mục trên, Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm xét đủ cơ sở xác định nguồn gốc thửa đất số 451, tờ bản đồ số 12, bản đồ Vlap 2010 diện tích 599,4m2 loại đất trồng cây hàng năm khác, (trước đây là thửa đất số 279, tờ bản đồ số 3, đo vẽ năm 1993 loại ĐRM - đất ruộng màu) tại xóm B, thôn Đ, xã N, huyện T, tỉnh Quảng Ngãi là một phần khu đất nông nghiệp có tục danh Gò Cây G2 ước độ 10 mẫu thuộc thôn B, xã N, huyện T của cố Phạm T2 theo Giấy chứng nhận ngày 22/12/1952 và Đơn trưng đất ngày 23/12/1952 kèm Sơ đồ vẽ bằng tay được Ủy ban kháng chiến hành chính xã H xác nhận năm 1952; cố Phạm T2 có hai con là Phạm P1 và Phạm T1 (cụ Phạm P1 là cha ông Phạm Văn S), cố Tăng chết các con tiếp tục sử dụng đất; từ sau năm 1975 ông Phạm Văn S tiếp tục sử dụng phần đất cụ Phạm P1 được cha chia liên tục đến nay, không có tranh chấp. Ngày 18/10/2022, ông Phạm Văn T cho xe vào đào múc thửa đất 241 làm tường rào, xây dựng công trình, ông S ngăn cản thì mới biết thửa đất này hộ ông Phạm H cha ông T được Ủy ban nhân dân huyện T cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 04/12/2000 (trong khi cụ Phạm H đã chết ngày 22/11/2016).

Vì vậy, Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm chấp nhận kháng cáo của ông Phạm Văn S như đề nghị 13 của đại diện Viện công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Đà Nẵng, sửa bản án sơ thẩm chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn; do sửa toàn bộ án sơ thẩm nên án phí dân sự phúc thẩm nguyên đơn kháng cáo không phải chịu, án phí dân sự sơ thẩm được tính lại.