Bản án 593/2026/DS-PTTranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc yêu cầu bị đơn ông Phạm Công H và ông Nguyễn Công C có nghĩa vụ giao trả thửa đất số 23, tờ bản đồ số 73, diện tích 301,4 m2, loại đất CLN theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CS07555 do Sở tài nguyên và Môi trường thành phố C cấp ngày 25/11/2022, chỉnh lý sang tên bà Nguyễn Phương L ngày 01/04/2024 và…
Nhận định của Tòa án
Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:
[1]. Sau khi xét xử sơ thẩm, bị đơn và người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan kháng cáo trong thời hạn luật định, nên được xem xét theo trình tự phúc thẩm. Tại phiên tòa mở ngày 08/6/2026 vắng mặt người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn, tuy nhiên nguyên đơn có mặt và đồng ý xét xử vắng mặt người đại diện theo ủy quyền bà Mã Thúy M. Căn cứ Điều 228 Bộ luật dân sự Tòa án vẫn tiến hành xét xử vụ án.
[2]. Xét kháng cáo của ông Phạm Công H và ông Nguyễn Công C, Hội đồng xét xử xét thấy: Nguồn gốc phần đất các đương sự đang tranh chấp là của ông Nguyễn Công C, ngày 07/12/2022 ông C chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho ông Phạm Công H, thửa đất số 09 tờ bản đồ số 73, nay là hai thửa ông H đứng tên là thửa 23 và
24. Ngày 05/10/2023 ông H chuyển nhượng thửa 23 diện tích 301,4m2 loại đất CLN với giá 500.000.000đồng, bà L đã đứng tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào ngày 01/4/2024. Cùng ngày 05/10/2023 ông H và ông C có ký văn bản cam kết bàn giao mặt bằng cho bà L, tuy nhiên đến nay ông H và ông C không giao quyền sử dụng đất cũng như di dời các công trình trên đất để trả lại đất cho bà L. Xét hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông H và bà L lập ngày 05/10/2023 theo đó ông H chuyển nhượng cho bà lam thửa đất số 23 diện tích 301.4m2 loại đất CLN, tuy nhiên qua thẩm định phần đất thửa 23 xác định có căn nhà cấp 4 của gia đình ông C đang ở và 06 ngôi mộ của gia đình ông C trên đất. Xét thấy sự thỏa thận chuyển nhượng đất giữa bà L và ông H không phải là hợp đồng giả cách, nhưng ngay từ đầu giao dịch chuyển nhượng giữa ông H và bà L đã có đối tượng không thực hiện được theo quy định tại Điều 408 Bộ luật dân sự liên quan đến vật kiến trúc trên đất của người thứ ba là 06 ngôi mộ của gia đình ông C, mặc dù ông C và ông H có thỏa thuận di dời 6 ngôi mộ đi nơi khác để giao đất cho bà L, tuy nhiên xét thấy thỏa thuận này không phù hợp với đạo đức và phong tục tập quán cũng như không được dòng họ, gia đình có mồ mã trên đất đồng ý, nên việc chuyển nhượng đất và thỏa thuận không phù hợp với quy định của pháp luật. Do vậy, Hội đồng xét xử xét thất hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa bà L và ông H vô hiệu, văn bản thỏa thuận bàn giao mặt bằng giữa ông C, ông H với bà L cũng không có hiệu lực. Buộc ông H trả số tiền chuyển nhượng đất lại cho bà L, đồng thời phải bồi thường thiệt hại cho bà L, xét thấy căn cứ biên bản định giá của Tòa án nhân dân khu vực 2 chỉ thể hiện diện tích 50 mét đầu có giá thị trường là 5.000.000đồng/m2 (BL- 177) không có giá của diện tích đất còn lại. Tại phiên tòa phúc thẩm ngày 08/6/2026 Hội đồng xét xử đề nghị nguyên đơn trưng cầu thẩm định giá theo giá trị trường, nhưng nguyên đơn không hợp tác và không đồng ý, do vậy Hội đồng xét xử tách phần bồi thường thiệt hại ra giải quyết thành vụ án khác khi nguyên đơn có yêu cầu. Do bà L chưa nhận đất nên không buộc bà L giam trả đất cho ông H và ông C. Đồng thời Hội đồng xét xử kiến nghị Tòa án cấp sơ khi xét xử vụ án cần thu thập chứng cứ đầy đủ và khách quan toàn diện của vụ án, để giải quyết triệt để vụ án, tránh phát sinh thêm vụ kiện khác. Từ những nhận định trên, xét kháng cáo của bị đơn ông Phạm Công H và người có quyền lợi liên quan ông Nguyễn Công C là không có căn cứ chấp nhận, Chấp nhận ý kiến của đại diện Viện kiểm sát tại phiên tòa.
[3] Về án phí dân sự phúc thẩm: Do kháng cáo của ông H và ông C là không có căn cứ chấp nhận, nhưng Hội đồng xét xử sửa án án sơ thẩm hủy hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông H và bà L như đã phân tích, nên Ông Phạm Công H và ông Nguyễn Công C không phải chịu án phí phúc thẩm.
Quyết định
Căn cứ: Khoản 2 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự; Điều 408 Bộ luật dân sự Nghị quyết số 326, ngày 30/12/2016 của Uỷ ban thường vụ Quốc Hội khoá 14, quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí toà án. Chấp nhận kháng cáo Bị đơn ông Phạm Công H Chấp nhận kháng cáo của người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan ông Nguyễn Công C. Sửa bản án dân sự sơ thẩm số 113/2025/DS-ST ngày 12/9/2025 của Tòa án nhân dân khu vực 2 – Cần Thơ. Tuyên xử:
1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc yêu cầu bị đơn ông Phạm Công H và ông Nguyễn Công C có nghĩa vụ giao trả thửa đất số 23, tờ bản đồ số 73, diện tích 301,4 m2, loại đất CLN theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CS07555 do Sở tài nguyên và Môi trường thành phố C cấp ngày 25/11/2022, chỉnh lý sang tên bà Nguyễn Phương L ngày 01/04/2024 và di dời, tháo dỡ các công trình, tài sản gắn liền với thửa đất số
23. Tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa bà Nguyễn Phương L và ông Phạm Công H đối với thửa đất số 23 theo hợp đồng số 7192 ngày 05/10/2023 tại Văn phòng C3 vô hiệu. Buộc ông Phạm Công H trả lại cho bà Nguyễn Phương L số tiền chuyển nhượng đất là 500.000.000đồng (Năm trăm triệu đồng). Tách phần yêu cầu bồi thường thiệt hại của bà Nguyễn Phương L đối với ông Phạm Công H và ông Nguyễn Công C ra giải quyết thành vụ án khác khi bà L có yêu cầu.
2. Chấp nhận yêu cầu độc lập của ông Nguyễn Công C: Tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 07/11/2022 đối với thửa đất số 09, tờ bản đồ số 73 (nay là thửa đất số 24, tờ bản đồ số 73 theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CS07556 ngày 25/11/2022 do Sở tài nguyên và Môi trường thành phố C cấp cho ông Phạm Công H vô hiệu). Kiến nghị cơ quan có thẩm quyền thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CS07556 và CS 07555 do Sở tài nguyên và Môi trường thành phố C cấp ngày 25/11/2022 cho ông Phạm Công H để cấp lại theo quyết định của bản án. Các đương sự có quyền liên hệ cơ quan chuyên môn để đăng ký cấp lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định.
3. Về hậu quả của hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 07/11/2022 vô hiệu: Ông Phạm Công H có nghĩa vụ giao trả lại thửa đất số 24, tờ bản đồ số 73 theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CS07556 do Sở tài nguyên và Môi trường thành phố C cấp ngày 25/11/2022 cho ông Nguyễn Công C. Ông Nguyễn Công C có nghĩa vụ trả lại cho ông Phạm Công H số tiền 1.570.410.959 đồng (trong đó gốc là 1.000.000.000 đồng, lãi phát sinh là 570.410.959 đồng). Kể từ ngày bị đơn ông Dương Văn C2 có đơn yêu cầu thi hành án, nếu nguyên đơn bà Tô Thị Xuân T chậm thực hiện nghĩa vụ, thì hàng tháng bà T phải trả lãi theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật dân sự 2015 tương ứng với thời gian chậm thi hành án. Án phí dân sự sơ thẩm: Nguyên đơn