Bản án 50/2026/DS-PTTranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản

Anh Nguyễn Duy T kháng cáo cho rằng việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông và ông Hoàng Đạt C chỉ là giao dịch giả tạo nhằm che giấu quan hệ vay tài sản; đồng thời cho rằng hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông Hoàng Đạt C với ông Nguyễn Trọng H, bà Nguyễn Thị H1 là trái pháp luật nên không đồng ý giao trả nhà đất cho ông H và bà H1.

Tuy nhiên, các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án và kết quả tranh tụng tại phiên tòa phúc thẩm thể hiện:

Thứ nhất, tính hợp pháp của việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông Nguyễn Duy T và ông Hoàng Đạt C đã được giải quyết bằng bản án có hiệu lực pháp luật. Cụ thể, ông T đã khởi kiện yêu cầu tuyên bố Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 22/11/2019 giữa ông và ông C vô hiệu do giả tạo, yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho ông C.

Tuy nhiên, tại Bản án dân sự sơ thẩm số 24/2022/DS-ST ngày 21/7/2022 của TAND tỉnh Thanh Hóa và Bản án dân sự phúc thẩm số 236/2023/DS-PT ngày 22/5/2023 của TAND cấp cao tại Hà Nội đều không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông T. Sau đó, Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã ban hành Thông báo số 172/TB- VKS-DS ngày 16/10/2024 về việc không kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm đối với các bản án nêu trên. Như vậy, quan hệ pháp luật về việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông T và ông C đã được giải quyết bằng bản án có hiệu lực pháp luật; quyền sử dụng đất thuộc về ông Hoàng Đạt C là sự kiện pháp lý đã được xác lập và không thuộc phạm vi xem xét lại trong vụ án này.

Thứ hai, việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất từ ông Hoàng Đạt C cho ông Nguyễn Trọng H và bà Nguyễn Thị H1 được thực hiện hợp pháp. Tài liệu trong hồ sơ thể hiện ngày 29/10/2021 các bên đã thống nhất việc chuyển nhượng nhà đất tại lô 06 MBQH 90/UB-CN. Ông H đã thanh toán 2.000.000.000 đồng để giải chấp tài sản cho ông C; đồng thời giao cho ông T số tiền 1.200.000.000 đồng, có giấy nhận tiền do chính ông T ký nhận. Nội dung này còn được xác nhận bởi lời khai của ông Hoàng Đạt C, ông Nguyễn Hữu G và ông Phạm Khắc T4. Đặc biệt, chính ông T là người trực tiếp giới thiệu, thỏa thuận và thống nhất việc chuyển nhượng nhà đất cho ông H.

Do đó, việc ông T cho rằng bản chất chỉ là quan hệ vay tài sản nhưng không xuất trình được chứng cứ chứng minh là không có căn cứ chấp nhận theo quy định tại Điều 91 Bộ luật Tố tụng dân sự. Sau khi hoàn tất thủ tục chuyển nhượng, ngày 27/02/2024 Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai thành phố T đã thực hiện đăng ký biến động sang tên cho ông Nguyễn Trọng H và bà Nguyễn Thị H1 theo quy định của pháp luật.

Vì vậy, ông H và bà H1 là chủ sử dụng hợp pháp đối với thửa đất và tài sản gắn liền với đất đang tranh chấp.

Thứ ba, việc ông T tiếp tục quản lý, sử dụng nhà đất chỉ dựa trên quan hệ mượn nhà và không làm phát sinh quyền sở hữu, quyền sử dụng đối với tài sản. Sau khi chuyển nhượng cho ông C, ông T được ông C cho mượn lại nhà để ở. Khi ông C chuyển nhượng tài sản cho ông H thì ông H tiếp tục đồng ý cho gia đình ông T tạm thời ở lại.

Do đó, việc ông T đang quản lý, sử dụng nhà đất chỉ là việc chiếm hữu có căn cứ từ quan hệ mượn tài sản. Theo quy định tại Điều 166 Bộ luật Dân sự năm 2015, chủ sở hữu có quyền đòi lại tài sản từ người chiếm hữu, sử dụng tài sản không có căn cứ pháp luật. Khi ông H, bà H1 đã trở thành chủ sử dụng hợp pháp và yêu cầu nhận lại tài sản thì ông T có nghĩa vụ hoàn trả.

Thứ tư, việc ông T cho rằng đang có đơn đề nghị xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm nên chưa thể giải quyết vụ án là không có cơ sở. Theo quy định của pháp luật tố tụng, bản án đã có hiệu lực pháp luật vẫn phải được tôn trọng và thi hành cho đến khi có quyết định kháng nghị hoặc quyết định khác của cơ quan có thẩm quyền. Trong vụ án này, không có tài liệu nào thể hiện bản án đã có hiệu lực bị hủy, sửa hoặc bị tạm dừng thi hành.

Do đó, việc ông T viện dẫn lý do đang khiếu nại, đề nghị xem xét giám đốc thẩm không làm ảnh hưởng đến hiệu lực pháp luật của các bản án đã tuyên cũng như quyền sở hữu hợp pháp của ông H và bà H1.

Từ những phân tích nêu trên, Hội đồng xét xử có đủ căn cứ xác định Tòa án cấp sơ thẩm đã đánh giá đúng tính chất vụ án, xác định đúng tư cách chủ sở hữu hợp pháp của tài sản tranh chấp, áp dụng đúng quy định của Bộ luật Dân sự để chấp nhận yêu cầu đòi lại tài sản của ông Nguyễn Trọng H và bà Nguyễn Thị H1. Kháng cáo của bị đơn Nguyễn Duy T không xuất trình được tài liệu, chứng cứ mới làm thay đổi bản chất vụ án; các nội dung kháng cáo thực chất là lặp lại những vấn đề đã được xem xét, giải quyết bằng bản án có hiệu lực pháp luật.

Vì vậy, không có căn cứ chấp nhận kháng cáo. Nên giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 13/2025/DS-ST ngày 08/9/2025 của Tòa án nhân dân khu vực 1 - Thanh Hóa. Các vấn đề khác của vụ án:

1. Trong quá trình giải quyết phúc thẩm, TAND Tỉnh Thanh Hoá đã nhận được kháng cáo của chị Đỗ Thị Q1(là vợ anh T), anh Nguyễn Duy D(là con trai anh T) kháng cáo quá hạn đối với Bản án dân sự sơ thẩm số 13/2025/DS-ST ngày 08/9/2025 của Tòa án nhân dân khu vực 1 - Thanh Hóa. TAND tỉnh Thanh Hoá đã mở phiên họp xét kháng cáo quá hạn và ban hành Quyết định không chấp nhận việc kháng cáo quá hạn số 01/2026/QĐ-PT ngày 09/01/2026 đối với người kháng cáo Đỗ Thị Q1 và Quyết định không chấp nhận việc kháng cáo quá hạn số 03/2026/QĐ- PT ngày 02/02/2026 đối với người kháng cáo là anh Nguyễn Duy D

2. Đối với kiến nghị, khiếu nại của anh Nguyễn Duy L1 và Công ty TNHH T9 do anh Nguyễn Duy L1 làm giám đốc: Ông Nguyễn Duy L1 là con của bị đơn Nguyễn Duy T. Ông L1 cho rằng tại thời điểm Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết vụ án, ông vẫn là thành viên hộ gia đình đang sinh sống tại căn nhà tranh chấp, đồng thời đã thành lập công ty riêng và cho người khác thuê địa điểm tại căn nhà này nên cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị ảnh hưởng. Sau khi nghiên cứu hồ sơ vụ án, xem xét các tài liệu do ông Nguyễn Duy L cung C2 và kết quả tranh tụng tại phiên tòa phúc thẩm, Hội đồng xét xử thấy rằng: Công ty TNHH Một thành viên T9 do anh Nguyễn Duy L1 làm giám đốc đăng ký lần đầu ngày 26/8/2024, việc khởi kiện vụ án này được TAND thành phố Thanh Hoá(Khu vực 1 Tỉnh Thanh Hoá) thụ lý số 133 ngày 08/4/2024; Việc chuyển nhượng tài sản giữa ông Hoàng Đạt C với ông Nguyễn Trọng H thông qua ông Nguyễn Duy T6 thực hiện ngày 29/10/2021; Toà án cũng đã thu thập được hồ sơ tài liệu về việc anh Nguyễn Duy L1 đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số DO 610065 đối với căn hộ số 1001, diện tích 52,99m2 tại Chung cư C, Nhà ở xã hội tại khu dân cư N thuộc khu đô thị Đ. Anh Nguyễn Duy L1 đã thực hiện gói vay tại Ngân hàng C6 xã hội tỉnh Thanh Hóa tại Hợp đồng ba bên ngày 24/9/2021, với số tiền vay là 370.000.000đ để mua căn hộ có giá trị 532.433.000đ. Với thu nhập để khảo sát thực hiện việc mua nhà ở của anh Nguyễn Duy L1 là: 5.560.000đ/tháng. Với thời hạn cho vay là 300 tháng và thời hạn trả nợ cuối cùng là ngày 27/9/2046, mỗi tháng trả 1.234.000đ. Tại phiên tòa phúc thẩm, ông T và anh L1 là con trai, thời điểm giải quyết vụ án anh L1 đã đi làm ở Nhà in báo Thanh Hoá, mỗi tháng cũng đưa cho mẹ một vài triệu phụ giúp sinh hoạt gia đình, không đóng góp bất cứ khoản tiền nào khác. Như vậy ông L1 không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh mình có quyền tài sản độc lập đối với tài sản tranh chấp hoặc có quyền, nghĩa vụ liên quan trực tiếp đến quan hệ pháp luật đang được giải quyết. Các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án thể hiện quan hệ tranh chấp trong vụ án được xác lập và giải quyết trên cơ sở quyền sở hữu, quyền sử dụng đối với tài sản tranh chấp giữa các đương sự là ông Nguyễn Duy T, ông Hoàng Đạt C và ông Nguyễn Trọng H. Việc ông L1 có cư trú tại căn nhà nêu trên hoặc có sử dụng địa điểm này để đăng ký hoạt động kinh doanh, cho thuê địa điểm kinh doanh (nếu có) chỉ là tình trạng quản lý, sử dụng thực tế tài sản, không phải là căn cứ làm phát sinh quyền sở hữu hoặc quyền lợi độc lập đối với tài sản đang tranh chấp và không làm thay đổi bản chất vụ án. Hội đồng xét xử nhận thấy nội dung khiếu nại của ông Nguyễn Duy L1 không làm phát sinh tình tiết mới của vụ án, không phải là căn cứ để hủy hoặc sửa bản án sơ thẩm theo quy định của pháp luật do đó Không chấp nhận khiếu nại của ông Nguyễn Duy L1 về việc cho rằng bản án sơ thẩm giải quyết vụ án khi chưa đưa ông Nguyễn Duy L1 tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

Do đó, ông Nguyễn Duy L1 không phải là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bắt buộc phải tham gia tố tụng trong vụ án này. Việc Tòa án cấp sơ thẩm không đưa ông L1 tham gia tố tụng không phải là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng, không thuộc trường hợp phải hủy bản án sơ thẩm theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Tuy nhiên, để đảm bảo công tác thi hành án được chặt chẽ, trong trường hợp có các đối tượng vẫn thông qua anh T để cư trú tại căn nhà trên, gây khó khăn cho quá trình thi hành án, lời tuyên của phần quyết định nên được điều chỉnh cho phù hợp.

[4].. Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

[5]. Về án phí: ông Nguyễn Duy T phải chịu án phí phúc thẩm là 300.000đ, được trừ vào số tiền tạm ứng án phí dân sự phúc thẩm mà ông đã nộp.