Bản án 08/2026/DS-STĐòi bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng về danh dự, nhân phẩm, uy tín

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa Hội đồng xét xử, xét thấy:

[1]. Về áp dụng pháp luật tố tụng: Yêu cầu bồi thường thiệt hại về danh dự bị xâm phạm của nguyên đơn là bà Bàn Thị H đối với bị đơn là bà Lý Thị N.

Vì vậy, quan hệ pháp luật trong vụ án là tranh chấp bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo quy định tại khoản 6 Điều 26, Điều 35 Bộ luật tố tụng dân sự.

[2]. Về pháp luật áp dụng giải quyết vụ án: Sự việc xảy ra ngày 24/5/2024 tại nhà bà H thuộc thôn T, xã N, tỉnh Thái Nguyên. Sau đó bà Bàn Thị H có yêu cầu bà Lý Thị N phải bồi thường về danh dự bị xâm phạm. Vì vậy pháp luật áp dụng để giải quyết vụ án là Bộ luật dân sự năm 2015.

[3]. Về thủ tục tố tụng: Quá trình giải quyết vụ án Tòa án đã tổ chức hòa giải vụ án theo quy định của pháp luật, tại phiên hòa giải lần 1 bị đơn và những người làm chứng đều vắng mặt, nguyên đơn có đơn đề nghị không tiến hành hòa giải. Bị đơn có đề nghị Tòa án tổ chức hòa giải lại lần 2 để hai bên thỏa thuận giải quyết vụ việc nhưng qua hòa giải hai bên không thỏa thuận được, những người làm chứng chị N2, chị T, anh M đều vắng mặt. Tòa án đưa vụ án ra xét xử là phù hợp với quy định tại Điều 207 của Bộ luật tố tụng dân sự.

[4]. Về nội dung: 4.1. Về yêu cầu của nguyên đơn: - Trong quá trình giải quyết vụ án, bị đơn thừa nhận có sự việc ngày 24/5/2024 khi công an xã C và An ninh viên thôn T, xã C, huyện N cũ (nay là xã N, tỉnh Thái Nguyên) đang giải quyết vụ việc nghi trộm thuốc lá tại nhà bà Bàn Thị H, do bức xúc vì nhiều lần ruộng thuốc lá của gia đình bị người khác hái trộm lá cây thuốc lá nên bị đơn bà Lý Thị N có chụp ảnh bà H, cán bộ Công an xã. Sau khi chụp ảnh được một lúc do quá bức xúc việc bà H không hợp tác nên bị đơn bà Lý Thị N đã đăng ảnh vừa chụp bà H đăng lên mạng xã hội FACEBOOK cá nhân có tên gọi là “Nga L” và có viết kèm theo dòng chữ “tối nay trưởng thôn đã bắt được kẻ trộm thuốc lá cả nhà xem kĩ cái mặt nó nhé”, trước khi đăng ảnh bà H lên mạng FACEBOOK bà N không nói cho ai biết và khi đăng bà N cũng không nhận thức được việc đăng ảnh như vậy là sai với quy định của pháp luật. Đến khoảng 09h đến 10h sáng ngày 25/5/2024, sau khi được 8 An ninh thôn nhắc nhở bà N đã gỡ ngay ảnh đăng bà H trên trang mạng xã hội cá nhân xuống. Thời điểm đăng ảnh và bài viết bà N không tham gia bình luận, không để ý việc ai bình luận gì với nội dung bà N đăng. Người làm chứng ông Lý Văn N1 khai: Khi Công an làm việc tại nhà bà H tôi không biết ai quay phim, chụp ảnh bà H, hôm sau tôi thấy mọi người nói thì tôi mới biết là bà N đăng ảnh bà H lên mạng xã hội FACEBOOK nhưng sau đó hình ảnh đã được gỡ xuống. Người làm chứng ông Lý Thanh H1 khai: Sự việc bà N đăng hình ảnh bà H lên mạng không báo đến thôn. Việc đăng hình ảnh của bà H trên mạng thực tế bà H không bị ảnh hưởng gì về kinh tế, gia đình bà H vẫn được gia đình văn hóa, hàng xóm trong thôn không ai kỳ thị bà H, bà H vẫn được thôn hỗ trợ phát triển kinh tế. Căn cứ Điều 92 của Bộ luật tố tụng dân sự đây là tình tiết không phải chứng minh. Như vậy, có việc bà Lý Thị N là người đăng ảnh bà H lên mạng xã hội FACEBOOK khi thông tin chưa được kiểm chứng. Bà N cho rằng việc bà N đăng hình ảnh như vậy là chưa đến mức xúc phạm danh dự của người khác. Hội đồng xét xử thấy việc bà bà N đăng ảnh bà H lên mạng xã hội FACEBOOK khi thông tin chưa được kiểm chứng là đã có ảnh hưởng nhất định đến danh dự của bà H. Về yêu cầu công khai xin lỗi bà H không yêu cầu nên Hội đồng xét xử không xem xét giải quyết. Tại Điều 34 Bộ luật Dân sự quy định. “1. Danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân là bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ. …”. Tại Điều 101. Nghị định 15/2020/NĐ-CP ngày 03/02/2020 (sửa đổi bổ sung năm 2022) của Chính phủ quy định về Vi phạm các quy định về trách nhiệm sử dụng dịch vụ mạng xã hội: “1. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi lợi dụng mạng xã hội để thực hiện một trong các hành vi sau: a) Cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân;” Tại thời điểm bà Bàn Thị H khởi kiện vụ án dân sự tại Tòa án nhân dân khu vực 8 – Thái Nguyên, thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính đã hết nên việc bà H khởi kiện vụ án dân sự tại Tòa án là phù hợp với quy định của pháp luật. - Đối với yêu cầu của bà H về việc yêu cầu bồi thường thiệt hại do danh dự bị xâm phạm, tổng số tiền là 50.000.000 đồng. 9 Tại khoản 2 Điều 592 Bộ luật Dân sự quy định: “2. Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thoả thuận; nếu không thoả thuận được thì mức tối đa cho một người có danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm không quá mười lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định”. Quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa bà H khai nhận: Sau khi sự việc xảy ra, bà H cảm thấy danh dự bị ảnh hưởng, hàng xóm có hỏi bà H “sự việc đến đâu rồi”, tuy nhiên họ hàng, dân làng không xa lánh bà H và gia đình; Ông Lý Thanh H1, trưởng thôn Tát R khai nhận: Về việc đăng hình ảnh của bà H trên mạng thực tế bà H không bị ảnh hưởng gì về kinh tế, gia đình bà H vẫn được gia đình văn hóa, hàng xóm trong thôn không ai kỳ thị bà H, bà H vẫn được thôn hỗ trợ phát triển kinh tế. Anh Lý Cường M (con trai bà H) khai nhận: Sau khi sự việc xảy ra từ khi xuất ngũ trở về địa phương lao động anh M xác nhận không bị mọi người xa lánh, vẫn canh tác làm ruộng thuốc lá bình thường. Qua vụ việc trên anh M không có yêu cầu đề nghị gì với bà N do không có liên quan. Hội đồng xét xử nhận thấy: Việc bà N đăng hình ảnh của bà H lên xã hội FACEBOOK khi thông tin chưa được kiểm chứng là đã ảnh hưởng nhất định đến danh dự của bà H có thể dẫn đến sự hiểu lầm của bà con hàng xóm và mọi người khi xem thông tin do bà N đăng tải đối với bà H nên cần buộc bà N phải bồi thường một khoản tiền để bù đắp tổn thất về tinh thần do danh dự bị xâm phạm cho bà H tương ứng với 01 tháng lương cơ sở do Nhà nước quy định là phù hợp. Theo quy định tại Nghị định số 24/2023/NĐ-CP ngày 15 tháng 3 năm 2023, kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2023, mức lương cơ sở là 1.800.000 đồng. Vụ việc xảy ra ngày 24/5/2024 trước thời điểm Chính phủ ban hành Nghị định số 73/2024/NĐ-CP ngày 30 tháng 6 năm 2024 quy định về mức lương cơ sở mới có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2024. Vì vậy số tiền buộc bà N phải bồi thường một khoản tiền để bù đắp tổn thất về tinh thần do danh dự bị xâm phạm cho bà H tương ứng với 01 tháng lương cơ sở là: 01 tháng x 1.800.000 đồng/tháng = 1.800.000 đồng. - Quá trình giải quyết vụ án, bà H cho rằng: Tối ngày 24/5/2024, khi ông H1 và ông N1 đến nhà bà H, ông Lý Thanh H1 mang một khẩu súng tự chế và người nhà là ông Lý Văn N1 mang theo một cây gậy sắt dài khoảng 60cm đi vào nhà bà H có lời lẽ đe doạ “tối nay đập cho mày chết” và vu khống bà H hái trộm thuốc lá trong ruộng nhà ông H1. Tại Công văn số 2556/TLĐ-CANS ngày 17/10/2024 của Công an huyện N, tỉnh Bắc Kạn về việc trả lời đơn bà Bàn Thị H xác định: Nội dung bà Bàn Thị H đề nghị, phản ánh đối với ông Lý Thanh H1 và ông Lý Văn N1. Bà H không biết chữ, nhận 10 thức pháp luật còn hạn chế nên bà H nói là anh H1 và anh N1 mang vũ khí đột nhập nhà bà H. Nhưng thực chất là anh H1 không có cầm vũ khí, còn anh N1 có cầm một đoạn sắt dài khoảng 1m. Bà H yêu cầu anh N1 và anh H1 rút kinh nghiệm trong việc đối thoại, xử lý tình huống.

Căn cứ vào văn bản trả lời của công an huyện N cũ nêu trên không có căn cứ để xác định khi đến nhà bà H kiểm tra việc nghi trộm thuốc lá, ông H1 không có cầm vũ khí như bà H đã khai. 4.2. Về yêu cầu của bị đơn: Vào ngày 26/05/2024 con gái của bà H có đăng ảnh trên Facebook là “Lý Thùy” với nội dung là: Đây là 02 bọc thuốc lá vu khống mẹ tôi trộm và giờ căn cứ không có nên thuốc được mang cho gia đình tôi, việc vu khống tung lên mạng thì tôi vẫn tiếp tục lấy lại công bằng và mất danh dự cho mẹ tôi và gia đình”, nội dung này có 14 lượt thích và 08 bình luận. Con gái bà H với nick Facebook là “Song Ngư” ghi là “Gọi giang hồ đập chết con mẹ nó đi” bình luận trong bài của “Lý Thùy” đã đăng lên là ảnh hưởng đến danh dự của bà N, bà N bị đe dọa đến tính mạng nên cảm thấy sợ hãi. Hội đồng xét xử thấy chứng cứ bà N cung cấp không có nội dung ghi hoặc chỉ đích danh tên bà N; ngoài hai chứng cứ là hình ảnh chụp màn hình điện thoại theo bà N khai là nội dung bình luận của các con bà H đối với bà N ra thì bà N không cung cấp được tài liệu nào khác. Quá trình giải quyết vụ án tại Tòa án bà N khai nhận sau sự việc trên bà N vẫn đi lại bình thường, không bị ảnh hưởng gì đến tính mạng, sức khỏe. Về nội dung đề nghị của bà N, bà H không thừa nhận việc được chỉ đạo các con bà Hoa Đ bài có nội dung liên quan đến bà N, bà N không cung cấp được tài liệu chứng cứ việc bà H chỉ đạo các con bà H đăng bài trên. Tại Điều 200 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 quy định. Quyền yêu cầu phản tố của bị đơn “1. Cùng với việc phải nộp cho Tòa án văn bản ghi ý kiến của mình đối với yêu cầu của nguyên đơn, bị đơn có quyền yêu cầu phản tố đối với nguyên đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập.

2. Yêu cầu phản tố của bị đơn đối với nguyên đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập được chấp nhận khi thuộc một trong các trường hợp sau đây: a) Yêu cầu phản tố để bù trừ nghĩa vụ với yêu cầu của nguyên đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập;” Tại biên bản lấy lời khai ngày 17 tháng 3 năm 2026, bà N khai nhận: sau ngày tôi đăng ảnh bà H 02 ngày vào ngày 26/5/2024 các con của bà H là chị Lý Thị N2 và chị Lý Thị T có đăng ảnh của tôi và bình luận đối với cá nhân tôi trên mạng xã hội FACEBOOK nên tôi đề nghị Tòa án tiếp tục tổ chức đối thoại giữa tôi với bà H nếu 11 hai bên thống nhất được thì chấm dứt sự việc. Nếu giữa tôi và bà H không thỏa thuận thống nhất được tôi sẽ đề nghị Công an xã xem xét trách nhiệm đối với con gái của bà H theo quy định của pháp luật nên không xem xét giải quyết trong vụ án này.

Căn cứ vào Điều luật đã viện diễn ở trên, Toà án nhân dân khu vực 8 – Thái Nguyên nhận thấy yêu cầu bà N không liên quan đến vụ án nên đã có văn bản trả lời bà N biết việc Tòa án không xem xét thụ lý giải quyết yêu cầu phản tố của bị đơn (Tại Thông báo số 442/TB-TA ngày 02 tháng 4 năm 2026, thông báo về việc không thụ lý yêu cầu phản tố của Tòa án). Trường hợp bà N thấy việc các con bà H có đăng hình ảnh, bài bình luận xúc phạm đến danh dự của bà N thì bà N có quyền yêu cầu cơ quan Nhà nước có thẩm quyền xem xét giải quyết vụ việc theo quy định của pháp luật hoặc khởi kiện vụ án dân sự theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. 4.3. Về yêu cầu của người làm chứng ông Lý Thanh H1: Ngày 25/3/2026, ông Lý Thanh H1 có đơn đề nghị Tòa án nhân dân khu vực 8 – Thái Nguyên xem xét giải quyết nội dung: Tại buổi hòa giải, nguyên đơn bà Bàn Thị H có lời nói vu khống ông H1 là: ông H1 có cầm súng chĩa dọa bà H vào tối ngày 24/5/2024 về việc bà H trộm thuốc lá của ông H1. Ông H1 cho rằng đây là hành vi bịa đặt, vu khống hạ thấp uy tín, đồng thời hòng che dấu hành vi trộm cắp của bà H. Đây là hành vi vu khống không thế chấp nhận và thông cảm được.

Vì vậy, ông H1 có đơn đề nghị Tòa án nhân dân khu vực 8 – Thái Nguyên có biện pháp để phạt răn đe bà H 10.000.000đồng để bồi thường danh dự và uy tín của ông H1. Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 (được sửa đổi bổ sung năm 2025) quy định về quyền và nghĩa vụ của người làm chứng khi tham gia tố tụng: Điều

77. Người làm chứng “Người biết các tình tiết có liên quan đến nội dung vụ việc được đương sự đề nghị, Tòa án triệu tập tham gia tố tụng với tư cách là người làm chứng. Người mất năng lực hành vi dân sự không thể là người làm chứng.” Điều

78. Quyền, nghĩa vụ của người làm chứng “1. Cung cấp toàn bộ thông tin, tài liệu, đồ vật mà mình có được có liên quan đến việc giải quyết vụ việc.

2. Khai báo trung thực những tình tiết mà mình biết được có liên quan đến việc giải quyết vụ việc.

3. Được từ chối khai báo nếu lời khai của mình liên quan đến bí mật nhà nước, bí mật nghề nghiệp, bí mật kinh doanh, bí mật cá nhân, bí mật gia đình hoặc việc khai báo đó có ảnh hưởng xấu, bất lợi cho đương sự là người có quan hệ thân thích với mình. 12

4. Được nghỉ việc trong thời gian Tòa án triệu tập hoặc lấy lời khai, nếu làm việc trong cơ quan, tổ chức.

5. Được thanh toán các khoản chi phí có liên quan theo quy định của pháp luật.

6. Yêu cầu Tòa án đã triệu tập, cơ quan nhà nước có thẩm quyền bảo vệ tính mạng, sức khoẻ, danh dự, nhân phẩm, tài sản và các quyền và lợi ích hợp pháp khác của mình khi tham gia tố tụng; khiếu nại hành vi tố tụng của người tiến hành tố tụng.

7. Bồi thường thiệt hại và chịu trách nhiệm trước pháp luật do khai báo sai sự thật gây thiệt hại cho đương sự hoặc cho người khác.

8. Phải có mặt tại Tòa án, phiên tòa, phiên họp theo giấy triệu tập của Tòa án nếu việc lấy lời khai của người làm chứng phải thực hiện công khai tại Tòa án, phiên tòa, phiên họp; trường hợp người làm chứng không đến phiên tòa, phiên họp mà không có lý do chính đáng và việc vắng mặt của họ cản trở việc xét xử, giải quyết thì Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Hội đồng giải quyết việc dân sự có thể ra quyết định dẫn giải người làm chứng đến phiên tòa, phiên họp, trừ trường hợp người làm chứng là người chưa thành niên.

9. Phải cam đoan trước Tòa án về việc thực hiện quyền, nghĩa vụ của mình, trừ trường hợp người làm chứng là người chưa thành niên.” Điều 200 Bộ luật tố tụng dân sự quy định. Quyền yêu cầu phản tố của bị đơn “1. Cùng với việc phải nộp cho Tòa án văn bản ghi ý kiến của mình đối với yêu cầu của nguyên đơn, bị đơn có quyền yêu cầu phản tố đối với nguyên đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập.” Tòa án nhân dân khu vực 8 – Thái Nguyên đang thụ lý giải quyết vụ án dân sự về việc tranh chấp “Yêu cầu bồi thường thiệt hại do danh dự bị xâm phạm” theo đơn khởi kiện của bà Bàn Thị H đề nghị xử lý bà Lý Thị N về hành vi đăng tải hình ảnh lên mạng xã hội Facebook bôi nhọ danh dự của bà H khi thông tin chưa được kiểm chứng. Ông Lý Thanh H1 là người làm chứng được Tòa án triệu để cung cấp thông tin thực tế về vụ án nhằm giúp Tòa án xác minh sự thật của vụ án. Người làm chứng không phải là một bên trong vụ án dân sự (không phải nguyên đơn hay bị đơn), do đó Tòa án đã có văn bản thông báo cho ông H1 biết về việc ông H1 không có quyền đưa ra yêu cầu khởi kiện hay yêu cầu phản tố trong vụ án trên (Công văn trả lời số 692/CV- TA ngày 13/4/2026 về việc trả lời đơn đề nghị của ông H1). 4.4. Về ý kiến của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho nguyên đơn: Đề nghị yêu cầu bồi thường của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho nguyên đơn là có cơ sở. Hội đồng xét xử xem xét chấp nhận một phần yêu cầu của nguyên đơn và buộc bị đơn bà Lý Thị N phải bồi thường tổn thất về tinh thần cho nguyên đơn với mức bồi thường phù hợp với quy định của Nhà nước tại thời điểm xảy ra vụ việc. 13

[5]. Về án phí: Yêu cầu của nguyên đơn được chấp nhận một phần nên bị đơn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm; xét thấy bị đơn là đồng bào dân tộc thiểu số ở xã có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn và có đơn xin miễn án phí nên được miễn án phí dân sự sơ thẩm. Nguyên đơn bà Bàn Thị H là đồng bào dân tộc thiểu số ở xã có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn và có đơn xin miễn án phí nên được miễn nộp án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch đối với phần yêu cầu không được Tòa án chấp nhận.