Bản án 105/2026/DS-PTTranh chấp về thừa kế tài sản

Căn cứ vào các tài li u, chứng cứ đã đ ợc kiểm tra xem xét và k t qu tranh tụng t i phiên t a, sau hi đ i di n Vi n kiểm sát nhân dân tỉnh Qu ng Ngãi phát biểu ý ki n, Hội đồng xét xử nhận đ nh:

[1] Về tố tụng: [1.1] Ngày 21/9/2025, Tòa án nhân dân khu vực 2 - Quảng Ngãi xét xử vụ án nêu trên. Ngày 29/9/2025, ngày 01/10/2025 và ngày 11/11/2025, nguyên đơn là bà Nguyễn Thị Q3 có đơn kháng cáo, kháng cáo bổ sung là còn trong thời hạn quy định tại Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự, được chấp nhận xem xét, giải quyết theo thủ tục phúc thẩm. [1.2] Tại phiên tòa, các ông, bà Đỗ Thị Q, Nguyễn Thị Bích T, Trần Thị T1, Huỳnh Ngọc Ấ, Đỗ Thị Đ, Nguyễn Trọng H3 có mặt; những người tham gia tố tụng còn lại đã được Tòa án triệu tập hợp lệ lần th hai mà v n vắng mặt. Căn c khoản 3 Điều 296 Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vụ án.

[2] Về nội dung: Xét kháng cáo của nguyên đơn là bà Đỗ Thị Q, Hội đồng xét xử nhận thấy: [2 1] Các đương sự đều thừa nhận cha, mẹ của các ông, bà là cụ Đỗ Văn M (chết năm 1962) và cụ Phạm Thị T4 (chết năm 2018) có 06 người con là các ông, bà Đỗ Thị Đ, Đỗ Thị L, Đỗ Thị Q, Đỗ Thị L1, Đỗ Xuân Q1, Đỗ Văn T5 (chết năm 2016, có vợ là bà Trần Thị T1 và các con là các anh, chị Đỗ Thị Nhật C1, Đỗ T c C, Đỗ Huy T2, Đỗ Thị Nhật Q2) Sau khi cụ M chết, cụ T4 có thêm 02 người con riêng là ông Đỗ Xuân Đ1 (chết năm 2011, có vợ là bà Nguyễn Thị H và các con là các anh Đỗ Trường K, Đỗ Trường A) và ông Đỗ Văn H4 (chết năm 2025, không có vợ con) Cụ M và cụ T4 chết đều không để lại di ch c [2 2] Theo Văn bản số 353/UBND ngày 28/8/2024 của Ủy ban nhân dân (viết tắt là UBND) xã B (b t lục số 550) về việc cung cấp thông tin cho Tòa án, có nội dung: Thửa đất số 126, tờ bản đồ số 10, diện tích 273,7m2 (đất T) tại thị trấn C, huyện B, tỉnh Quảng Ngãi (viết tắt là thửa 126), (bút lục 569) tương ng qua bản đồ 299/TTg, đo v năm 1986 thuộc thửa đất số 860, tờ bản đồ số 5, loại đất ở nông thôn; tại trang số 35, sổ Dã ngoại bản đồ theo Chỉ thị 299/TTg của tờ bản đồ số 5, thửa đất số 860, diện tích 6.656m2, không ghi tên chủ người sử dụng đất; ở cột ghi chú có ghi 08 hộ, không rõ lý do ghi và thời điểm ghi. [2.3] Ngày 03/10/2002, hộ cụ Phạm Thị T4 được UBND huyện B, tỉnh Quảng Ngãi cấp giấy ch ng nhận quyền sử dụng đất (viết tắt là CNQSDĐ) thửa 126, diện tích 273,7m2 (đất T), (bút lục 569). Theo Đơn xin đăng ký quyền sử dụng đất ngày 17/12/2001 thể hiện người đăng ký là cụ Phạm Thị T4 (bút lục 558, 559) không kê khai nguồn gốc sử dụng đất. 9 [2.4] Theo Biên bản họp gia đ nh ngày 06/5/2012 (b t lục 706 – 708) thể hiện thành phần tham gia là cụ Phạm Thị T4, bà Đỗ Thị L, Đỗ Thị L1, ông Đỗ Văn H4, bà Đỗ Thị Q, anh Đỗ Nhật N1 đã thống nhất giao toàn bộ thửa 126 cho cụ Phạm Thị T4 được trọn quyền sử dụng, định đoạt chuyển nhượng, tặng cho. [2 5] Năm 2013, cụ T4 có đơn xin tách thửa 126 thành 03 thửa và được UBND huyện B cấp CNQSDĐ c ng ngày 22/7/2013 cho hộ cụ T4 gồm thửa đất số 232, diện tích 107m2 (đất ở tại đô thị), (viết tắt là thửa 232); thửa đất số 233, diện tích 65,3m2 (đất ở tại đô thị), (viết tắt là thửa 233) và thửa đất số 240, diện tích 101,4m2 (đất ở tại đô thị), cùng tờ bản đồ số 10 (viết tắt là thửa 240). [2.6] Ngày 13/5/2013, cụ T4 lập hợp đồng tặng cho bà Đỗ Thị L thửa 233, được UBND thị trấn C, huyện B ch ng thực (bút lục 710 - 713) và được UBND huyện B cấp CNQSDĐ; sau đó, bà L đã tặng cho lại anh N1 và anh N1 đã được Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Q cấp CNQSDĐ thửa 233 vào ngày 16/12/2021 (bút lục 98, 99). [2.7] Ngày 13/8/2015, cụ T4 cùng bà Đỗ Thị L, ông Đỗ Văn H4, anh Đỗ Nhật N1, anh Đỗ Xuân V lập hợp đồng chuyển nhượng thửa 232 cho ông Đỗ Văn T5, bà Trần Thị T1 được Văn phòng C2 (bút lục 701 – 704) và được Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Q cấp CNQSDĐ cho ông T5, bà T1 thửa 232 vào ngày 15/9/2015 (bút lục 240). [2.8] Tại Tòa án cấp sơ thẩm, bà Đỗ Thị Q liên tục thay đổi lời trình bày về nguồn gốc thửa 126, lúc thì bà cho r ng thửa 126 do cụ M và cụ T4 tạo lập, lúc bà cho r ng thửa 126 là do cụ T4 tạo lập nhưng tại phiên tòa sơ thẩm, bà Q xác định thửa 126 là do cụ T4 và các con của cụ T4 tạo lập năm 1965 nên bà đã rút một phần yêu cầu khởi kiện về việc chia thừa kế ngôi nhà và 143,66m2 đất thuộc thửa đất số 232, 233, tờ bản đồ số 10, thị trấn C, huyện B (nay là xã B), tỉnh Quảng Ngãi và buộc bà Trần Thị T1 phải bồi thường giá trị ngôi nhà cấp 4 thuộc thửa 232; chỉ yêu cầu chia thừa kế di sản của cụ T4 để lại là 1/7 diện tích các thửa 232, 233 tương ng diện tích đất 23,94m2

Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm đã đ nh chỉ xét xử đối với phần yêu cầu bà Q đã r t là có căn c , phù hợp với quy định tại khoản 2 Điều 244 Bộ luật Tố tụng dân sự. Bà Q kháng cáo yêu cầu chia di sản thừa kế thửa 126, nay là thửa 232 và 233 cho các đồng thừa kế là vượt quá phạm vi xét xử phúc thẩm theo quy định tại Điều 293 Bộ luật Tố tụng dân sự, nên Hội đồng xét xử không xem xét, giải quyết. [2.9] Mặc d theo CNQSDĐ, thửa 126 có diện tích 273,7m2 được cấp cho hộ cụ T4, nhưng mục đích sử dụng là đất T (đất thổ), không phải là đất nông nghiệp được cân đối giao đất theo Nghị định 64/CP. Mặt khác, tại Biên bản lấy lời khai ngày 28/6/2024 (bút lục 664, 665), bà Q xác định do nhầm l n, nay bà xác định lại thửa 232, 233 là di sản của cụ T4 và yêu cầu chia thừa kế; tại phiên tòa phúc thẩm, bà Q và người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bà Q lại xác định thửa 232, 233 là tài sản chung của cụ T4 và các con của cụ T4, nhưng lại yêu cầu chia thừa kế di sản của cụ T4 đối với thửa 232, 233 là hoàn toàn mâu thu n. Tại phiên tòa phúc thẩm, bà Q lại thừa nhận khi cụ T4 còn sống có chuyển nhượng thửa đất số 240 (thuộc một phần thửa 126) cho ông Q1, nhưng 10 bà và các anh, chị, em của bà không ai tranh chấp hay có ý kiến g ; điều đó ch ng tỏ bà Q đã thừa nhận thửa 240 thuộc một phần thửa 126 là tài sản của cụ T4. [2.10] Từ những như nhận định trên, có cơ sở xác định thửa 232, 233 là tài sản của cụ T4, không phải của hộ gia đ nh cụ T4, nên khi còn sống cụ T4 có quyền định đoạt (chuyển nhượng, tặng cho) thửa 232, 233 cho ông T5, bà T1, bà L

Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm đã không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Q về việc tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng, hợp đồng tặng cho thửa 232, 233 vô hiệu là có căn c , nên không có cơ sở chấp nhận kháng cáo của bà Q [2 11] Đối với kháng cáo của bà Q về việc yêu cầu giám định lại chữ ký của bà trong Biên bản họp gia đ nh ngày 06/5/2012, Hội đồng x t xử nhận thấy: Như nhận định trên, thửa 126 là tài sản của cụ T4, không phải là tài sản chung của hộ gia đ nh, nên cụ T4 được toàn quyền định đoạt; do đó, việc bà Q có tham gia họp, ký hay không ký tên trong Biên bản họp gia đ nh ngày 06/5/2012 c ng không ảnh hưởng đến quyền định đoạt của cụ T4 đối với thửa 232, 233 nên không cần thiết phải giám định

Do đó, c ng không có cơ sở chấp nhận nội dung kháng cáo này của bà Q. [2.12] Bà Q kháng cáo nhưng không cung cấp được tài liệu, ch ng c nào khác ch ng minh thửa 232, 233 là tài sản của cụ T4 và các con của cụ T4, nên Hội đồng xét xử phúc thẩm không có cơ sở chấp nhận kháng cáo của bà Q, giữ nguyên bản án sơ thẩm

[3] Về án phí: Do không được chấp nhận kháng cáo, nên bà Q phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.

Tuy nhiên, bà Q là người cao tuổi, có đơn xin miễn án phí Căn c Điều 12, 14 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về m c thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, Hội đồng xét xử chấp nhận miễn án phí dân sự phúc thẩm cho bà Q.

[4] Đề nghị của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn không phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử, nên không được chấp nhận.

[5] Đề nghị của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bà Trần Thị T1 là phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử, nên được chấp nhận.

[6] Đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Ngãi phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử.