Bản án 484/2026/DS-PTTranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, trên cơ sở ý kiến trình bày của các đương sự, ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Tháp tham gia phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về tố tụng: Đơn kháng cáo của ông T còn trong hạn luật định, hợp lệ nên được chấp nhận xem xét giải quyết theo trình tự phúc thẩm, theo quy định tại Điều 273 của Bộ luật tố tụng dân sự. Tòa án đã triệu tập hợp lệ các đương sự nhưng chị Đoàn Thị Thúy A, chị Đoàn Thị Thúy V có đơn xin xét xử vắng mặt nên Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt theo quy định tại khoản 3 Điều 296 Bộ luật tố tụng dân sự 2015.

[2] Về nội dung: Xét yêu cầu kháng cáo của ông T yêu cầu cấp phúc thẩm giải quyết sửa bán án sơ thẩm số 38/2025/DS-ST ngày 06 tháng 6 năm 2025 của Tòa án nhân dân thành phố Hồng Ngự (nay là Tòa án nhân dân Khu vực 12 - Đồng Tháp), bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà C. Bác toàn bộ yêu cầu độc lập của bà P, chấp nhận yêu cầu của ông T, buộc bà P trả cho ông T số tiền sử dụng căn trại là 60.000.000 đồng. Xét thấy: Qua việc xem xét, thẩm định tại chỗ thì tài sản tranh chấp là 01 căn trại (nhà tạm), có diện tích là 35,2m2, kết cấu sàn gỗ tạp, khung gỗ tạp, mái toln sóng tròn, vách lưới B40, tọa lạc tại khóm M, phường A, thành phố H, tỉnh Đồng Tháp. Căn trại (nhà tạm) này xây dựng trên đất mé kênh thuộc đất của Nhà nước quản lý, không được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Các đương sự trong vụ án chỉ tranh chấp quyền sở hữu đối với căn trại (nhà tạm) này, không tranh chấp quyền sử dụng đất gắn liền với căn trại (nhà tạm) này. Căn trại (nhà tạm) này hiện nay do bà Thái Ngọc P là người trực tiếp quản lý, sử dụng từ năm 2012 cho đến nay. Theo Văn bản số 120/BQLDA ngày 21/01/2025 của Ban Quản lý dự án và Phát triển quỹ đất thành phố H thì căn trại (nhà tạm) này nằm trong ranh GPMB thuộc Dự án chỉnh trang đô thị và cải thiện môi trường tuyến dân cư Mương Nhà Máy; phần tài sản đang tranh chấp hiện nay chưa lên phương án bồi thường và chưa trình thông qua Hội đồng bồi thường để thống nhất bồi thường. Theo bà C cho rằng căn trại (nhà tạm) này là của bà; ông T cũng cho rằng căn trại (nhà tạm) này là của ông; bà P thì cho rằng căn trại này là của bà C nhưng do bà quản lý, sử dụng từ năm 2012 cho tới nay và bà đã tu bổ, sửa chữa lại nên yêu cầu trả lại giá trị căn trại (nhà tạm) này lại cho bà. Vị trí xây dựng căn trại (nhà tạm) mà các đương sự tranh chấp trong vụ án nằm ở mé kênh (sông), đất thuộc nhà nước quản lý, chứ không được xây dựng 9 trên phần đất riêng của đương sự nào.

Tuy nhiên, vị trí xây dựng căn trại (nhà tạm) tranh chấp này nằm trước đối diện với nhà ở của bà C. Ông T cho rằng ông xây dựng trên đất của ông D1, bà N nhận chuyển nhượng từ bà Nguyễn Thị H1 (mẹ chồng của bà C).

Tuy nhiên, theo lời trình bày của bà N thì không phải chuyển nhượng mà là đưa tiền cho ông B (chồng bà C) để được sử dụng đất một thời gian. Bà C và bà T1 trước đây cùng làm nghề nạo cá làm chả bán và theo lời trình bày của bà P và người làm chứng thì có thời gian 02 bà cùng sử dụng căn trại (nhà tạm) này để bán chả cá do mình làm ra, tuy nhiên việc làm, kinh doanh, mua bán chả cá này thì bà C là người có trước hơn bà T1 là vợ ông T. Bà C và ông T đều trình bày căn trại này là do mình xây dựng lên. Tuy nhiên hiện nay bà P là người đang quản lý, sử dụng căn trại (nhà tạm) này, việc bà P quản lý, sử dụng là từ năm 2012 cho đến nay là khoảng 13 năm. Năm 2012, khi bà P vào quản lý, sử dụng thì cả bà C và ông T đều không ai ngăn cản hay có ý kiến phản đối, tranh chấp gì. Theo lời trình bày của bà P thì căn trại tranh chấp này ban đầu là do bà C xây dựng, sau đó bà C và bà T1 (vợ ông T) cùng sử dụng, sau đó đến bà T1 sử dụng và từ năm 2012 đến nay bà P là người quản lý, sử dụng. Đồng thời, bà P cũng có một căn trại cũng làm nơi bán chả cá giáp ranh với căn trại tranh chấp này. Vật liệu xây dựng căn trại (nhà tạm) tranh chấp này thì theo các bên đương sự trình bày không phải là loại kiên cố gạch, đá, mà đa phần là gỗ tạp, toln nên thời hạn sử dụng ngắn, phải thường xuyên sửa chữa, tu bổ, gia cố vào mới sử dụng được. Nên trong thời gian ai quản lý, sử dụng thì phải tự mình bỏ chi phí ra để sửa chữa, tu bổ, gia cố là có thật. Nên vào năm 2003, khi bà C không làm chả cá nữa mà bỏ đi Bình Dương làm thì ông T vào sửa chữa, tu bổ, gia cố cái trại này để sử dụng, chứ không phải làm mới từ ban đầu như ông T trình bày. Từ những nội dung phân tích trên nhận thấy, lời trình bày của bà C và bà P là có căn cứ, lời trình bày của ông T là không có căn cứ.

Tuy nhiên, do trong thời gian mỗi bên quản lý, sử dụng thì mỗi bên tự bỏ chi phí ra để sửa chữa, tu bổ, gia cố vào căn trại (nhà tạm) tranh chấp này, nên bà C được quản lý, sử dụng căn trại và phải trả lại giá trị, chi phí cho ông T (chồng bà T1) và bà P. Xét về thời gian của mỗi bên quản lý, sử dụng và vật liệu làm căn trại (nhà tạm) tranh chấp này là thô sơ, không kiên cố thì bà P là người sử dụng lâu nhất với thời gian là khoảng 13 năm và là người sau cùng nên bà P được trả lại 80% giá trị, ông T được trả lại 20% giá trị căn trại (nhà tạm) tranh chấp này. Giá trị căn trại (nhà tạm) tranh chấp này theo Hội đồng định giá đã định là 14.119.000 đồng. Vậy nên bà C được quyền sở hữu căn trại (nhà tạm) tranh chấp này (không bao gồm quyền sử dụng đất) và được quyền đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền liên hệ để thực hiện các thủ tục liên quan đến việc bồi thường, hỗ trợ đối với căn trại (nhà tạm) tranh chấp này (nếu có). Bà C có nghĩa vụ trả giá trị căn trại (nhà tạm) tranh chấp này cho bà P là 11.295.000 đồng, đã làm tròn (80% của 14.119.000đ) và ông T là 2.824.000 đồng, đã làm tròn (20% của 10 14.119.000đ). Bà P và ông T có nghĩa vụ trả lại căn trại (nhà tạm) này cho bà C. Theo đơn yêu cầu độc lập của bà P là yêu cầu bà C và ông T trả cho bà 1 giá trị căn trại là 22.033.000 đồng (theo giá trị được ghi nhận trong Bảng tổng hợp giá trị bồi thường, hỗ trợ và tái định cư (dự thảo), với số tiền là 66.099.100 đồng), tại phiên tòa sơ thẩm bà P thay đổi yêu cầu, chỉ yêu cầu bà C và ông T trả cho bà P giá trị căn trại với số tiền là 14.119.000 đồng theo giá của Hội đồng định giá đã định. Cho nên Tòa án cấp sơ thẩm xác định chấp nhận cho bà P 11.295.000 đồng (tương đương 80% của số tiền là 14.119.000 đồng) là phù hợp và có căn cứ. Đối với yêu cầu của ông T về việc yêu cầu bà P trả cho ông số tiền 60.000.000 đồng, đây là số tiền mà bà P phải trả tiền thuê (tiền sử dụng) căn trại (nhà tạm) tranh chấp này cho ông (500.000đ/tháng x 10 năm = 60.000.000 đồng). Theo như phân tích ở trên thì căn trại (nhà tạm) tranh chấp này là của bà C xây dựng lên đầu tiên, chứ không phải là của ông T. Đồng thời, từ năm 2012 thì bà P đã sử dụng căn trại (nhà tạm) tranh chấp này cho đến nay, ông T cũng không có ý kiến gì và ông cũng không có giấy tờ, hợp đồng gì để chứng minh việc cho bà P thuê hay trả tiền sử dụng căn trại, nên xét yêu cầu này của ông T không có căn cứ chấp nhận. Theo Công văn số 1387/UBND-KT ngày 23/4/2026 của Ủy ban nhân dân phường H cung cấp thông tin xác định căn trại (nhà tạm) nằm trong ranh GPMB thuộc Dự án chỉnh trang đô thị và cải thiện môi trường tuyến dân cư Mương Nhà Máy và đang tranh chấp, chưa lên phương án bồi thường và chưa trình thông qua Hội đồng bồi thường để thống nhất bồi thường. Cho nên khi nào nhà nước có quyết định bồi thường, hỗ trợ và có phát sinh tranh chấp thì sẽ được giải quyết bằng một vụ án khác.

[3] Tại phiên tòa phúc thẩm, các đương sự không có yêu cầu thu thập và cung cấp tài liệu chứng cứ gì thêm nên Hội đồng xét xử không đặt ra xem xét.

[4] Xét việc trình bày và đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Tháp là có căn cứ chấp nhận một phần.

[5] Từ các căn cứ, nhận định và phân tích nêu trên, xét thấy án sơ thẩm xét xử là có căn cứ.

[6] Các phần khác của bản án sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực kể từ ngày hết hạn kháng cáo, kháng nghị.

[7] Về chi phí tố tụng: Về chi phí xem xét thẩm định tại chỗ, đo đạc và định giá tài sản tổng cộng là 1.350.000 đồng, nguyên đơn phải chịu, nguyên đơn đã nộp và đã chi xong.

[8] Về án phí: Án phí dân sự sơ thẩm: Bà Phạm Thị C được miễn nộp tiền tạm ứng án phí và án phí dân sự sơ thẩm do thuộc trường hợp người cao tuổi. Hoàn trả lại cho bà C số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 300.000 đồng, theo biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án 11 số 0012241 ngày 06/12/2024 của Chi cục Thi hành án dân sự thành phố Hồng Ngự, Đồng Tháp (nay là Phòng Thi hành án dân sự khu vực 12 - Đồng Tháp). Bà Thái Ngọc P phải chịu 300.000 đồng tiền án phí dân sự sơ thẩm nhưng được khấu trừ vào tiền tạm ứng án phí đã nộp là 550.000 đồng, theo biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0000716 ngày 05/3/2025 của Chi cục Thi hành án dân sự thành phố Hồng Ngự, tỉnh Đồng Tháp (nay là Phòng Thi hành án dân sự khu vực 12 - Đồng Tháp). Bà P được nhận lại số tiền là 250.000 đồng. Ông Đoàn Văn T được miễn nộp tiền tạm ứng án phí và án phí dân sự sơ thẩm do thuộc trường hợp người cao tuổi. Án phí dân sự phúc thẩm: Ông Đoàn Văn T được miễn nộp tiền tạm ứng án phí và án phí dân sự phúc thẩm do thuộc trường hợp người cao tuổi.