Bản án 01/2026/KDTM-PTCác tranh chấp khác

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được thẩm tra tại phiên tòa, kết quả hỏi tại phiên tòa và trên cơ sở xem xét đầy đủ ý kiến của các đương sự tại phiên tòa Hội đồng xét xử nhận định:

[1]. Về tố tụng: [1.1] Về quan hệ pháp luật tranh chấp: Tranh chấp giữa Nguyên đơn Công ty cổ phần phát triển V và Bị đơn Công ty TNHH NĐB là “Tranh chấp hợp đồng tín dụng” quy định tại khoản 3 Điều 26 của 14 Bộ luật Tố tụng dân sự là đúng quy định pháp luật.

Tuy nhiên, trong quá trình giải quyết vụ án, Toà án cấp sơ thẩm đã thụ lý yêu cầu độc lập của người cơ quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Nguyễn Quốc T, bà Trần Thị N, anh Nguyễn TA, chị Nguyễn Thu T về việc Tuyên vô hiệu các hợp đồng thế chấp tài sản.

Do đó, Hội đồng xét xử phúc thẩm xác định đầy đủ quan hệ pháp luật tranh chấp trong vụ án là: “Tranh chấp hợp đồng tín dụng và Hợp đồng thế chấp tài sản”. [1.2] Về thời hiệu khởi kiện: Tại sổ phụ, chứng từ do AK cung cấp thể hiện: đến ngày 07/8/2023 bà Trần Thị N là người trực tiếp nộp số tiền 62.000.000 đồng để trả tiền gốc, lãi cho AK, do đó thể hiện các bên vẫn đang thực hiện hợp đồng. Căn cứ điểm b khoản 1, khoản 2 Điều 157 Bộ luật Dân sự, tính đến ngày nguyên đơn khởi kiện chưa hết thời hiệu khởi kiện. [1.3] Về thẩm quyền giải quyết vụ án: Bị đơn là Công ty NĐB, có trụ sở tại xã T, thành phố Đ (nay là phường Đ), tỉnh Điện Biên. Tòa án nhân dân thành phố Đ, tỉnh Điện Biên (nay là Tòa án nhân dân khu vực a - Điện Biên) thụ lý, giải quyết vụ án là đúng thẩm quyền quy định tại khoản 1 Điều 30, Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39/BLTTDS năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025). [1.4] Về tư cách tham gia tố tụng của các đương sự trong vụ án: Ngày 24/9/2025, AK đã bán khoản nợ của Công ty N tại AK cho Công ty V, theo thỏa thuận giữa 02 bên tại Hợp đồng mua bán khoản nợ số 270/HĐMBN.AK- V, do đó Công ty V được kế thừa toàn bộ quyền lợi, nghĩa vụ của AK trong vụ án này, TAND cấp sơ thẩm xác định Công ty V là nguyên đơn, AK là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan theo quy định tại Điều 74/BLTTDS là đúng quy định pháp luật, phù hợp với các nội dung quy định tại Thông tư 09/2015/TT-NHNN ngày 17/7/2015 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quy định về hoạt động mua, bán nợ của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 18/2022/TT-NHNN ngày 26/12/2022). Đối với bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án đảm bảo trình tự, thủ tục tố tụng dân sự. [1.5] Xét tính hợp pháp của kháng cáo: Ngày 26/01/2026, Tòa án nhân dân khu vực a – Điện Biên xét xử vụ án và tuyên án; ông Nguyễn Quốc T có mặt tại phiên tòa. Ngày 04/02/2026, ông Nguyễn Quốc T nộp đơn kháng cáo bản án sơ thẩm.

Xét thấy, ông T có quyền kháng cáo, thực hiện kháng cáo trong thời hạn luật định, do đó kháng cáo của ông T hợp lệ, được xem xét theo trình tự phúc thẩm.

[2] Xét nội dung kháng cáo:

Căn cứ vào nội dung ông Nguyễn Quốc T trình bày tại phiên toà phúc thẩm, Hội đồng xét xử phúc thẩm xác định ông T kháng cáo một phần Bản án sơ thẩm đối với nội dung giải quyết tranh chấp liên quan đến Hợp đồng tín dụng và các Hợp đồng thế chấp. 15 [2.1] Quá trình giải quyết vụ án tại cấp sơ thẩm ông T khai: do có mối quan hệ thân quen với ông Trần Hải N (Giám đốc Công ty NĐB) nên vợ chồng ông và con trai là Nguyễn TA đã thế chấp tài sản là Quyền sử dụng đất và tài sản trên đất để đảm bảo cho khoản vay của Công ty NĐB, gia đình ông không được nhận tiền giải ngân của Ngân hàng. [2.2] Tại phiên toà phúc thẩm ông Nguyễn Quốc T thay đổi lời khai và trình bày: vợ chồng ông và con trai là Nguyễn TA đã thế chấp tài sản là Quyền sử dụng đất và tài sản trên đất để đảm bảo cho khoản vay của Công ty NĐB, nhưng về bản chất, gia đình ông T nhờ Công ty NĐB đứng tên vay tiền ngân hàng 02 tỷ đồng, gia đình đã được nhận số tiền này; số tiền giải ngân còn lại Công ty NĐB nhận và đã khấu trừ vào tiền bán tài sản cho gia đình ông là 01 máy xúc và 01 xe ô tô bán tải. Để chứng minh cho yêu cầu kháng cáo của mình, tại phiên toà phúc thẩm ông T cung cấp tài liệu, chứng cứ mới là Giấy xác nhận ngày 05/8/2018 có nội dung: “được biết ngân hàng TMCP AK Chi nhánh Đ có chính sách vay vốn ưu đãi với doanh nghiệp, công ty. Tôi đã làm hồ sơ vay vốn tại ngân hàng. Thông qua: Công ty Trách nhiệm hữu hạn NĐB. Do ông Trần Hải N, làm Giám đốc… Với tài sản thế chấp gồm Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đứng tên Nguyễn Quốc T; Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên Nguyễn TA. Mục đích vay vốn để phục vụ sản xuất và kinh doanh của gia đình”. [2.3] Ông Nguyễn Quốc T và Người bảo về quyền và lợi ích hợp pháp cho rằng Hợp đồng tín dụng và Hợp đồng thế chấp không hợp pháp, yêu cầu Toà án cấp phúc thẩm tuyên vô hiệu các hợp đồng này. [2.4] Xét Hợp đồng tín dụng: Ngày 07/11/2018 Ngân hàng TMCP AK - chi nhánh Đ (gọi là AK) cùng Công ty TNHH NĐB (đại diện là ông Trần Hải N, chức vụ Giám đốc) ký kết Hợp đồng cho vay hạn mức số 5030/18/TD-TT/XXXII với khoản tiền vay là: 4.100.000.000 đồng (bốn tỷ một trăm triệu đồng). Hai bên đã cùng nhau thoả thuận: - Thời hạn vay: 12 tháng tính từ ngày 07/11/2018 đến 07/11/2019. - Lãi suất cho vay: được quy định trong giấy nhận nợ, lãi suất thời điểm ký hợp đồng là 8,7%/năm, cố định trong 6 tháng. - Lãi suất quá hạn: Bên vay phải chịu tiền lãi trong hạn + tiền lãi quá hạn = Số dư nợ gốc bị quá hạn (x) 50% Lãi suất cho vay trong hạn (x) Số ngày quá hạn. - Lãi chậm trả được tính bằng: Số dư nợ lãi bị quá hạn (x) Số ngày quá hạn nhân (x) 10%/năm (:) 365 (hiện tại chưa áp dụng) - Mục đích vay: Bổ sung vốn lưu động phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh. Trong hợp đồng quy định AK được quyền sửa đổi các quy định về lãi suất, bên vay chấp nhận các loại phí, các khoản phạt khác theo quy định của AK. AK đã giải ngân cho Công ty NĐB số tiền 4 tỷ đồng theo các Giấy nhận nợ. Trong quá trình thực hiện hợp đồng, Công ty NĐB không thực hiện đúng cam kết, mới trả một phần tiền gốc, lãi cho Ngân hàng gồm: trả nợ gốc là 1.126.010.305 đồng, nợ lãi trong hạn là 268.197.615 đồng và nợ lãi quá hạn là 379.983 đồng, vi phạm Điều 5, 10 của Hợp đồng tín dụng. Số tiền nợ gốc, lãi đều 16 đã quá hạn, Ngân hàng đã nhiều lần gửi thông báo, công văn yêu cầu Công ty trả nợ nhưng không thực hiện. Quá trình giải quyết vụ án tại cấp sơ thẩm và tại phiên toà phúc thẩm, bị đơn thừa nhận Hợp đồng cho vay hạn mức số 5030/18/TD-TT/XXXII ngày 07/11/2018 đã ký với Ngân hàng TMCP AK - chi nhánh Đ; công nhận các Giấy nhận nợ; công nhận số dư nợ tính đến ngày xét xử sơ thẩm (26/01/2026) là 5.241.821.073 đồng, trong đó: nợ gốc: 2.873.989.695 đồng; lãi quá hạn: 2.367.831.378 đồng.

Xét thấy, quá trình ký kết hợp đồng tín dụng đảm bảo trình tự thủ tục, các bên đều đảm bảo các điều kiện vay và cho vay theo quy định của AK và phù hợp với Luật các Tổ chức tín dụng, do đó, khẳng định việc Công ty NĐB vay nợ tín dụng của AK là sự thật. Nguyên đơn khởi kiện yêu cầu bị đơn thực hiện nghĩa vụ trả dư nợ gốc và các khoản lãi phát sinh của Hợp đồng tín dụng số 5030/18/TD-TT/XXXII ngày 07/11/2018 là có căn cứ, phù hợp với quy định của Bộ luật Dân sự 2015, Luật các Tổ chức tín dụng 2024, Nghị quyết 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11/01/2019 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao. Toà án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện này của nguyên đơn là đúng quy định của pháp luật. [2.5] Xét Hợp đồng thế chấp: [2.2.1] Để bảo đảm cho các nghĩa vụ tín dụng của Công ty N tại AK theo Hợp đồng tín dụng số 5030/18/TD-TT/XXXII ngày 07/11/2018, ông Nguyễn Quốc T và bà Trần Thị N đã thế chấp tài sản là: Quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất thuộc thửa đất số: 214; tờ bản đồ số: 337-đ tại địa chỉ: a, xã T, huyện Đ, tỉnh Điện Biên theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AK 898637, số vào sổ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất H00993/QSDĐ do UBND huyện Đ, tỉnh Điện Biên cấp ngày 13/5/2008 theo Hợp đồng thế chấp tài sản số 5334/18/TC- TT/XXXXII, số công chứng 2540/2018 Quyển số 01 TP/CC-SCC/HĐ-TCBĐS ngày 07/11/2018 tại Phòng Công chứng a tỉnh Điện Biên. Đã đăng ký giao dịch bảo đảm ngày 08/11/2018 tại Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai huyện Đ, tỉnh Điện Biên theo đúng quy định. Hợp đồng thế chấp tài sản để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ của người khác số 38/19/TC/XXXII ngày 30/8/2019. Ông Nguyễn TA đã thế chấp tài sản là: Quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất thuộc thửa đất số: 214; tờ bản đồ số: 337-đ tại địa chỉ: a, xã T, huyện Đ, tỉnh Điện Biên theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AK 897056, số vào sổ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất H01421/QSDĐ do UBND huyện Đ, tỉnh Điện Biên cấp ngày 05/11/2008 theo Hợp đồng thế chấp tài sản số 5335/18/TC- TT/XXXXII, số công chứng 2539/2018 Quyển số 01 TP/CC-SCC/HĐ-TCBĐS ngày 07/11/2018 tại Phòng Công chứng a tỉnh Điện Biên. Đã đăng ký giao dịch bảo đảm ngày 08/11/2018 tại Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện Đ, tỉnh Điện Biên theo đúng quy định của pháp luật; Hợp đồng thế chấp tài sản để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ của người khác số 39/19/TC/XXXII ngày 30/8/2019. [2.2.2] Ông Nguyễn Quốc T và các Luật sư cho rằng, việc ký kết và công chứng, chứng thực hợp đồng không được các bên thực hiện tại Phòng Công chứng, không có sự chứng kiến của Công chứng viên nên các hợp đồng này không có giá trị pháp lý; 17 tại cấp sơ thẩm và phúc thẩm, ông T không cung cấp được tài liệu, chứng cứ để chứng minh cho ý kiến này. Các tài liệu, chứng cứ đã thu thập có trong hồ sơ vụ án thể hiện: Hợp đồng thế chấp tài sản số 5335/18/TC-TT/XXXXII và Hợp đồng thế chấp tài sản số 5334/18/TC-TT/XXXXII đều được các bên thực hiện công chứng chứng thực tại Phòng Công chứng a tỉnh Điện Biên theo đúng quy định, nội dung và hình thức của hợp đồng phù hợp với quy định của pháp luật, được các bên ký kết, thoả thuận trên cơ sở tự nguyện, được đăng ký thế chấp theo đúng quy định tại Điều 117, 118, 119, 298, 317, 318, 319, 322, 323 Bộ luật Dân sự nên hợp pháp, có hiệu lực. [2.2.3] Ông Nguyễn Quốc T cho rằng, các hợp đồng thế chấp tài sản gắn liền với đất là ngôi nhà xây trên đất, nhưng chưa được mô tả trong hợp đồng thế chấp năm 2018, không được công chứng, chứng thực nên các tài sản trên đất không được coi là tài sản bảo đảm cho Hợp đồng tín dụng của Công ty NĐB, đồng thời yêu cầu tuyên vô hiệu các hợp đồng này. Xét thấy: Hợp đồng thế chấp tài sản để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ của người khác số 39/19/TC/XXXII ngày 30/8/2019 và Hợp đồng thế chấp tài sản để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ của người khác số 38/19/TC/XXXII ngày 30/8/2019 có nội dung thế chấp các tài sản trên đất của ông T, bà N, anh TA. Theo quy định tại điểm a khoản 3 Điều 167 Luật Đất đai năm 2013 thì Hợp đồng thế chấp phải được công chứng hoặc chứng thực, trừ trường hợp kinh doanh bất động sản quy định tại điểm b khoản này.

Xét thấy, khi ký hợp đồng thế chấp năm 2018, chủ sử dụng đất chưa được cấp giấy chứng nhận sở hữu đối với phần nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất; mặt khác về bản chất, chủ sử dụng tự nguyện thế chấp toàn bộ quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất, thể hiện ở việc ông Nguyễn Quốc T là người làm Đơn xin xác nhận tình trạng nhà đất ngày 16/8/2019 ghi rõ các tài sản gắn liền với đất là Nhà ở (gồm nhà khung: Diện tích 322m2, xây dựng năm 2016; nhà ở: diện tích 115m2, xây dựng năm 2016; Nhà cấp IV: Diện tích 115m2, xây dựng năm 2016) và đã được UBND xã T, huyện Đ, tỉnh Điện Biên xác nhận (BL 310). Ông T là người trực tiếp yêu cầu công chứng hợp đồng thế chấp để đảm bảo hơn cho nghĩa vụ của Công ty NĐB. Tại Mục 1.2 Điều 3 của Hợp đồng thế chấp tài sản để đảm bảo thực hiện nghĩa vụ của người khác số 38/19/TC/XXXII ngày 30/8/2019 thể hiện các tài sản gắn liền với đất là Nhà ở (gồm nhà khung: Diện tích 322m2, xây dựng năm 2016; nhà ở: diện tích 115m2, xây dựng năm 2016...) (BL 44). Lời khai của anh Nguyễn TA thể hiện toàn bộ tài sản nhà, đất mang tên anh đều có nguồn gốc của bố mẹ (ông T, bà N) tặng cho, nhưng anh chỉ đứng danh nghĩa trên giấy tờ, thực tế anh không trực tiếp sinh sống và sử dụng thửa đất này, mọi giấy tờ do ông T, bà N cầm giữ, các thủ tục thế chấp anh chỉ ký để hoàn thiện thủ tục pháp lý theo yêu cầu của bố mẹ. Như vậy, các hợp đồng thế chấp tài sản của anh Nguyễn TA mà ông T là người trực tiếp thực hiện, đều thể hiện rõ sự tự nguyện của chủ sở hữu, sử dụng tài sản. Khi ký kết các hợp đồng này không bị lừa dối, đe doạ, hiểu rõ mục đích của giao dịch. Ngoài ra, trước khi thực hiện ký kết hợp đồng thế chấp tài sản các bên đều tham gia thẩm định, tuy không mô tả đúng, chính xác các tài sản như trên thực tế nhưng Ngân hàng 18 đã chụp ảnh để ghi nhận đặc điểm, tình trạng tài sản thế chấp, bản thân ông T đã tự làm đơn xin xác nhận tình trạng tài sản nhà đất của mình. Theo quy định tại khoản 3 Điều 318 BLDS: “Trường hợp thế chấp quyền sử dụng đất mà tài sản gắn liền với đất thuộc quyền sở hữu của bên thế chấp thì tài sản gắn liền với đất cũng thuộc tài sản thế chấp, trừ trường hợp có thỏa thuận khác”. Khoản 1 Điều 325 BLDS quy định: “Trường hợp thế chấp quyền sử dụng đất mà không thế chấp tài sản gắn liền với đất và người sử dụng đất đồng thời là chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất thì tài sản được xử lý bao gồm cả tài sản gắn liền với đất trừ trường hợp có thỏa thuận khác”. Như vậy, mặc dù các hợp đồng Hợp đồng thế chấp tài sản để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ của người khác tuy chưa công chứng, chứng thực nhưng thể hiện rõ sự tự nguyện của ông T, bà N, anh TA thế chấp tài sản để đảm bảo cho khoản vay của Công ty NĐB. [2.2.4] Ông T và các Luật sư cho rằng: Hợp đồng cho vay hạn mức và các Hợp đồng thế chấp tài sản có dấu hiệu giả tạo về chủ thể tham gia giao dịch, căn cứ để chứng minh cho ý kiến này là Giấy xác nhận ngày 05/8/2018 được lập giữa ông Nguyễn Quốc T và ông Trần Hải N với nội dung ông Nguyễn Quốc T “được biết ngân hàng TMCP AK Chi nhánh Đ có chính sách vay vốn ưu đãi với doanh nghiệp, công ty. Tôi đã làm hồ sơ vay vốn tại ngân hàng. Thông qua: Công ty Trách nhiệm hữu hạn NĐB. Do ông Trần Hải N, làm Giám đốc…Với tài sản thế chấp gồm Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đứng tên Nguyễn Quốc T; Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên Nguyễn TA. Mục đích vay vốn để phục vụ sản xuất và kinh doanh của gia đình”. Ông Trần Hải N không công nhận nội dung Giấy xác nhận này. HĐXX phúc thẩm xét thấy: tại thời điểm ông N và ông T xác lập Giấy xác nhận (ngày 05/8/2018), các Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mang tên ông Nguyễn Quốc T và anh Nguyễn TA đang thế chấp tại Ngân hàng BIDV, cụ thể: - Quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất thuộc thửa đất số: 214; tờ bản đồ số: 337-đ tại địa chỉ: a, xã T, huyện Đ, tỉnh Điện Biên theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AK 898637, số vào sổ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất H00993/QSDĐ do UBND huyện Đ, tỉnh Điện Biên cấp ngày 13/5/2008 cho ông Nguyễn Quốc T từng được thế chấp, giải chấp tại ngân hàng Agribank chi nhánh huyện Đ và BIDV chi nhánh B, thời điểm xóa đăng ký thế chấp là ngày 07/11/2018. - Quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất thuộc thửa đất số: 214; tờ bản đồ số: 337-đ tại địa chỉ: a, xã T, huyện Đ, tỉnh Điện Biên theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AK 897056, số vào sổ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất H01421/QSDĐ do UBND huyện Đ, tỉnh Điện Biên cấp ngày 05/11/2008 cho ông Nguyễn TA, từng được thế chấp, giải chấp tại ngân hàng BIDV chi nhánh Đ, thời điểm xóa đăng ký thế chấp là ngày 07/11/2018. 19 Mặt khác, trong Giấy xác nhận không thể hiện thoả thuận về số tiền vay; nội dung “Tôi đã làm hồ sơ vay vốn tại ngân hàng thông qua Công ty TNHH NĐB...” là không đúng với thực tế, vì thời điểm Công ty NĐB vay tiền của AK là ngày 07/11/2018 (sau thời điểm xác lập Giấy xác nhận 3 tháng); Giấy xác nhận không có chữ ký của anh Nguyễn TA.

Xét thấy, nội dung Giấy xác nhận này không có tính liên quan đến Hợp đồng cho vay hạn mức và các Hợp đồng thế chấp tài sản các bên đã ký kết với AK ngày 07/11/2018 nên không có căn cứ chấp nhận xem xét tại cấp phúc thẩm. Theo đó, không chấp nhận yêu cầu của các Luật sư và ông T về việc giám định chữ ký của ông N trong Giấy xác nhận này. [2.2.5] Từ các nhận định, đánh giá trên, xét thấy các Hợp đồng thế chấp tài sản đảm bảo hợp pháp theo quy định của pháp luật, HĐXX phúc thẩm không có căn cứ tuyên vô hiệu theo nội dung kháng cáo của ông Nguyễn Quốc T. [2.3] Yêu cầu kháng cáo của ông Nguyễn Quốc T về việc huỷ các hợp đồng thế chấp tài sản là không có căn cứ nên Toà án sơ thẩm tuyên xử lý tài sản thế chấp là đảm bảo theo nội dung hợp đồng tại điểm b, d, đ khoản 2 Điều 8 của Hợp đồng thế chấp, phù hợp với quy định tại Điều 299, khoản 7 Điều 323 Bộ luật Dân sự và khoản 2 Điều 103 Luật Các tổ chức tín dụng. [2.4] Quá trình giải quyết vụ án tại cấp sơ thẩm và cấp phúc thẩm ông Nguyễn Quốc T và Giám đốc Công ty NĐB không yêu cầu Toà án xác định trách nhiệm liên đới đối với khoản tiền vay tín dụng của Công ty NĐB tại Ngân hàng AK.

Do đó, HĐXX phúc thẩm không đề cập giải quyết. Trường hợp các bên có tranh chấp thì có quyền khởi kiện bằng vụ án dân sự độc lập khác. [2.5] Về án phí sơ thẩm: ông T là người cao tuổi, thuộc trường hợp được miễn án phí, tuy nhiên tại cấp sơ thẩm ông T không làm đơn xin miễn án phí, do đó bản án sơ thẩm buộc ông T phải chịu án phí dân sự sơ thẩm là có căn cứ, đúng quy định.

Tuy nhiên, tại phiên toà phúc thẩm, ông T nộp đơn xin miễn tiền án phí dân sự sơ thẩm, xét thấy, ông T đủ điều kiện được miễn nên HĐXX phúc thẩm chấp nhận.

[3]. Từ những nhận định, đánh giá nêu trên, xét thấy kháng cáo của ông Nguyễn Quốc T không có căn cứ nên HĐXX phúc thẩm không chấp nhận. Tuy nhiên tại phiên toà phúc thẩm phát sinh tình tiết mới về nghĩa vụ chịu án phí sơ thẩm như đã phân tích tại mục [2.5] nêu trên, vì vậy, Hội đồng xét xử sửa một phần quyết định của Bản án sơ thẩm như đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Điện Biên tại phiên tòa phúc thẩm (sửa phần án phí dân sự sơ thẩm của ông Nguyễn Quốc T).

[4]. Các quyết định khác của Bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

[5]. Về án phí phúc thẩm: Kháng cáo của ông Nguyễn Quốc T không được chấp nhận về nội dung, nhưng được chấp nhận về việc miễn án phí dân sự sơ thẩm, đồng thời ông T là người cao tuổi, có đơn xin miễn án phí, vì vậy, căn cứ khoản 2 Điều 148 Bộ luật Tố tụng dân sự; điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số: 20 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 về án phí và lệ phí Tòa án, miễn án phí dân sự phúc thẩm cho ông T.