Bản án 63/2026/HNGĐ-STTranh chấp về chia tài sản sau khi ly hôn

[1] Về quan hệ tranh chấp và thẩm quyền giải quyết vụ án: Tranh chấp giữa các đương sự trong vụ án là “Tranh chấp chia tài sản sau khi ly hôn” theo quy định tại khoản 1 Điều 28 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Các đương sự tranh chấp tài sản gồm thửa đất số 72, tờ bản đồ số 106, diện tích 86,6m2 đất ở và ngôi nhà, các tài sản khác xây dựng trên thửa đất, toạ lạc tại thôn P, xã T, tỉnh G. Bị đơn ông Lưu Văn P đang cư trú tại địa chỉ thôn P, xã T, tỉnh Gia Lai. Theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 35; điểm a, c khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; khoản 2 Điều 1 của Luật số 85/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính, Luật Tư pháp người chưa thành niên, Luật Phá sản và Luật Hoà giải, đối thoại tại Toà án vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 2 - Gia Lai, tỉnh Gia Lai.

[2] Về thủ tục tố tụng: Tại phiên tòa hôm nay, anh Nguyễn Đình Đ, anh Nguyễn Lê Q, bà Nguyễn Thị T, bà Nguyễn Thị Thu N, ông Nguyễn Đình N1, bà Nguyễn Thị Thu M, bà Nguyễn Thị Thu D, bà Nguyễn Thị T1 là người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đến vụ án vắng mặt nhưng có đơn đề nghị xét xử vắng mặt. Theo quy định tại Điều 227, Điều 228 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, Tòa án tiến hành xét xử vụ án vắng mặt những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan nêu trên.

[3] Về phạm vi giải quyết: Các đương sự trong vụ án tranh chấp tài sản gồm diện tích 86,6m2 đất ở thuộc thửa đất số 72 và ngôi nhà, tài sản khác xây dựng trên thửa đất. Ngoài ra các đương sự đều thống nhất không tranh chấp phần diện tích 28,9m2 đất mà bà V và ông P lấn, chiếm và cũng không tranh chấp tài sản nào khác.

Do đó, Hội đồng xét xử chỉ xem xét trong phạm vi khởi kiện, yêu cầu của các đương sự đối với diện tích 86,6m2 đất ở thuộc thửa đất số 72 và ngôi nhà, các tài sản khác xây dựng trên thửa đất nêu trên theo quy định tại Điều 5 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. 6

[4] Tại phiên toà hôm nay nguyên đơn bà Nguyễn Thị Thu V và bị đơn ông Lưu Văn P đều thống nhất xác định diện tích 86,6m² đất ở thuộc thửa đất số 72 và ngôi nhà cấp 4, các tài sản khác xây dựng trên thửa đất là tài sản thuộc quyền sở hữu, sử dụng chung của bà V và ông P. Do đó căn cứ Điều 92 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 có căn cứ xác định diện tích 86,6m² đất ở thuộc thửa đất số 72 và ngôi nhà cấp 4, các tài sản khác được xây dựng trên thửa đất số 72 là tài sản thuộc quyền sở hữu, sử dụng chung của bà V và ông P.

[5] Xét về nguồn gốc, thời điểm hình thành tài sản tranh chấp. Hội đồng xét xử xét thấy, nguyên đơn và bị đơn đều thống nhất xác định thửa đất số 72 là tài sản thuộc quyền sử dụng chung của nguyên đơn và bị đơn. Bà Nguyễn Thị Thu V cho rằng thửa đất nêu trên có nguồn gốc của ông Nguyễn H là cha bà Nguyễn Thị Thu V tặng cho vào năm 1998; ông Lưu Văn P cho rằng thửa đất nêu trên có nguồn gốc do ông cùng với ông Trần Đình P nhận chuyển nhượng của ông Phan Hắc H vào năm 1990 sau đó phân chia mỗi người sử dụng một phần thửa đất.

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ được thu thập, cụ thể tại Công văn số 1162/UBND-PKT ngày 16 tháng 12 năm 2025 của Ủy ban nhân dân xã Tuy Phước, tỉnh Gia Lai thể hiện “Thửa đất đang tranh chấp theo hồ sơ địa chính năm 1993 thuộc thửa đất số 723, tờ bản đồ số 3, diện tích 64m2 loại đất ONT do ông Lưu Văn P kê khai sử dụng; theo hồ sơ địa chính năm 2013 thuộc thửa đất số 72, tờ bản đồ số 20, diện tích 114,6m2 (trong đó có 28,9m2 do lấn, chiếm đất Nhà nước quản lý) do ông Lưu Văn P kê khai sử dụng„. Tại hồ sơ địa chính do chính ông Lưu Văn P kê khai thể hiện “đất ở của cha mẹ có trước năm 1975, cho con năm 1992”. Mặt khác ông Lưu Văn P cho rằng thửa đất nêu trên thuộc một phần thửa đất mà ông cùng với ông Trần Đình P nhận chuyển nhượng của ông Phan Hắc H vào năm 1990, nhưng qua xác minh bà Nguyễn Thị B là vợ ông Trần Đình P cho rằng vào năm 1992, vợ chồng ông P, bà B cùng với ông Nguyễn H có nhận chuyển nhượng chung một thửa đất. Ngoài ra ông P và bà V kết hôn vào năm 1991; trước thời điểm kết hôn với bà V thì ông P cư trú tại tỉnh Q; cha, mẹ của ông P không phải là người sử dụng thửa đất nêu trên nhưng chính ông P kê khai“đất ở của cha mẹ có trước năm 1975, cho con năm 1992”. Theo khoản 2 Điều 91 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 quy định đương sự phản đối yêu cầu của người khác đối với mình phải có nghĩa vụ chứng minh nhưng ông P không cung cấp được chứng cứ nào để chứng minh thửa đất nêu trên có nguồn gốc do ông nhận chuyển nhượng. Do đó có căn cứ xác định thửa đất số 72 có nguồn gốc của ông Nguyễn H là cha đẻ của bà Nguyễn Thị Thu V tặng cho cho ông Lưu Văn P và bà Nguyễn Thị Thu V sử dụng vào năm 1992. Đối với ngôi nhà và các tài sản trên thửa đất, nguyên đơn và bị đơn đều thống nhất là tài sản thuộc quyền sở hữu chung của nguyên đơn và bị đơn trong thời kỳ hôn nhân nhưng bị đơn cho rằng tài sản này do bị đơn tạo ra. Hội đồng xét xử xét thấy, ông P không cung cấp được chứng cứ nào để chứng minh tài sản nêu trên do chính ông tạo ra. Do đó căn cứ vào Điều 33 của Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 xác định ngôi nhà và các tài sản trên thửa đất số 72 là tài sản do ông Lưu Văn P và bà Nguyễn Thị Thu V cùng tạo ra.

[6] Xét về chia tài sản: 7 [6.1]

Căn cứ vào khoản 2 Điều 59 của Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định “Tài sản chung của vợ chồng được chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng; công sức đóng góp của vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung. Lao động của vợ, chồng trong gia đình được coi như lao động có thu nhập; bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp để các bên có điều kiện tiếp tục lao động tạo thu nhập; lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng”. Xét thấy thửa đất nêu trên có nguồn của cha bà V tặng cho.

Do đó, bà Nguyễn Thị Thu V được hưởng 2/3 giá trị quyền sử dụng đất, ông Lưu Văn P được hưởng 1/3 giá trị quyền sử dụng đất. Theo Biên bản định giá ngày 06 tháng 01 năm 2025, diện tích 86,6m2 đất ở có giá trị 86,6m2 x 10.000.000 đồng/m2 = 866.000.000 đồng; ông P được hưởng 1/3 giá trị tương đương số tiền 288.666.667 đồng, bà V được hưởng 2/3 giá trị tương đương số tiền 577.333.333 đồng. [6.2] Đối với ngôi nhà và các tài sản trên thửa đất số 72 do bà V và ông P cùng tạo ra nên chia đôi cho bà V và ông P mỗi người được quyền sở hữu ½ giá trị tài sản tương đương với số tiền 151.687.400 đồng: 2 = 75.843.700 đồng.

[7] Bà Nguyễn Thị Thu V và ông Lưu Văn P đều yêu cầu nhận tài sản chung bằng hiện vật. Hội đồng xét xử xét thấy, quyền sử dụng đất tranh chấp có nguồn gốc từ cha của bà V tặng cho, đồng thời bà V không có nơi ở ổn định nào khác, việc giao toàn bộ nhà, đất cho bà V quản lý, sử dụng sẽ bảo đảm tính ổn định trong quản lý, sử dụng tài sản.

Căn cứ vào khoản 5 Điều 59 của Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 về nguyên tắc giải quyết tài sản của vợ chồng khi ly hôn “Bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của vợ, con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản đề tự nuôi mình”. Theo quy định tại khoản 6 Điều 7 Thông tư liên tịch số 01/2016/TTLT/TANDTC-VKSNDTC-BTP ngày 06 tháng 01 năm 2016 của Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Bộ Tư pháp hướng dẫn thi hành một số quy định của Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định“Khi giải quyết chia tài sản khi ly hôn, Tòa án phải xem xét để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của vợ, con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình”.

Do đó, Hội đồng xét xử giao cho bà V được quyền sở hữu ngôi nhà, tài sản gắn liền với đất và được quyền sử dụng thửa đất nêu trên; bà V có nghĩa vụ thanh toán cho ông P số tiền chênh lệch tương ứng với giá trị tài sản chung mà ông P được nhận với số tiền 364.510.367 đồng, lấy tròn số 364.510.000 đồng.

[8] Đối với diện tích 28,9m2 đất mà bà V và ông P lấn, chiếm tiếp giáp với thửa đất số 72, các đương sự thống nhất không tranh chấp nên Hội đồng xét xử không xét.

[9] Xét về chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và chi phí định giá tài sản: Căn cứ quy định tại Điều 157, Điều 165 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, 8 buộc bà V và ông P mỗi người phải chịu số tiền 5.000.000 đồng chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và chi phí định giá tài sản. Bà V đã nộp tạm ứng số tiền 10.000.000 đồng nên ông P có nghĩa vụ trả lại cho bà V số tiền 5.000.000 đồng.

[10] Về án phí dân sự sơ thẩm: Căn cứ khoản 4 Điều 147 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; điểm b khoản 5 Điều 27 Nghị quyết số 326/2016/PL - UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, nguyên đơn bà Nguyễn Thị Thu V phải chịu số tiền 30.427.081 đồng, lấy tròn số 30.427.000 đồng; bị đơn ông Lưu Văn P phải chịu số tiền 18.825.518 đồng, lấy tròn số 18.825.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm để sung vào công quỹ Nhà nước.

[11] Luận cứ của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn bà Nguyễn Thị Thu V là phù hợp với nhận định trên của Hội đồng xét xử.

[12] Kiểm sát viên phát biểu ý kiến về việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa và của những người tham gia tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án kể từ khi thụ lý cho đến trước thời điểm Hội đồng xét xử nghị án và phát biểu ý kiến về việc giải quyết vụ án phù hợp với nhận định trên của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.