Bản án 01/2026/KDTM-GĐTThế chấp

[1] Quyết định số 04/2025/QĐST-KDTM ngày ngày 28 tháng 8 năm 2025 của Tòa án nhân dân khu vực 1 - Nghệ An đã ghi nhận sự thoả thuận của các đương sự về nội dung: bị đơn phải trả cho nguyên đơn số tiền 353.040.907.311 đồng. 4 Căn cứ khoản 3 Điều 147 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2025, khoản 7 Điều 26 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 của Uỷ ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án thì các bên đương sự thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án trong trường hợp Tòa án tiến hành hòa giải trước khi mở phiên tòa thì phải chịu 50% mức án phí. Theo đó, Công ty LA có nghĩa vụ chịu án phí với số tiền là: [112.000.000 đồng + 0,1% x (353.040.907.311 - 4..000.000.000)] × 50% = 230.520.454 đồng.

[2] Tại Điều 13 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 quy định: "1. Người gặp sự kiện bất khả kháng dẫn đến không có đủ tài sản để nộp tạm ứng án phí, án phí, tạm ứng lệ phí Tòa án, lệ phí Tòa án có xác nhận của Uy ban nhân dân cấp xã nơi người đó cư trú thì được Tòa án giảm 50% mức tạm ứng án phí, án phí, tạm ứng lệ phí Tòa án, lệ phí Tòa án mà người đó phải nộp". Theo đó, đối tượng được giảm 50% án phí ở đây là người gặp sự kiện bất khả kháng dẫn đến không có đủ tài sản để nộp án phí, với điều kiện có xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người đó cư trú. Theo quy định của Bộ luật Dân sự, khái niệm "nơi cư trú" chỉ dành riêng cho cá nhân. Đối với công ty hay doanh nghiệp, pháp luật sử dụng khái niệm "trụ sở chính", chứ không phải nơi cư trú. UBND cấp xã nơi công ty đặt trụ sở không có chức năng, thấm quyền và cơ sở dữ liệu để xác nhận tình trạng "không có đủ tài sản để nộp tạm ứng án phí, án phí, tạm ứng lệ phí Tòa án, lệ phí Tòa án" do sự kiện bất khả kháng cho một tổ chức kinh tế. Nếu doanh nghiệp lâm vào tình trạng mất khả năng thanh toán hoặc giải thể, phá sản, pháp luật đã có cơ chế giải quyết riêng, như Điều 23, Điều 24 Luật Phá sản có quy định các trường hợp không phải nộp lệ phí phá sản, chi phí phá sản, tạm ứng chi phí phá sản. Vậy, Công ty L4 không phải là đối tượng được giảm án phí.

[3] Việc Tòà án nhân dân khu vực 1 - Nghệ An ban hành Quyết định công nhận sự thoả thuận của các đương sự số 02/2025/QĐST-KDTM ngày 28/08/2025, giảm án phí cho Công ty L4; buộc Công ty L4 phải chịu 115.260.226 đồng án phí kinh doanh thương mại sơ thấm (giảm 50% án phí so với mức án phí lẽ ra Công ty L4 phải nộp) là chưa đúng quy định pháp luật, gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước.

[4] Từ những nhận định trên, có căn cứ chấp nhận kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Nghệ An: sửa một phần Quyết định công nhận thỏa thuận của các đương sự số 04/2025/QĐST-KDTM ngày 28 tháng 8 năm 2025 của Tòa án nhân dân khu vực 1 - Nghệ An (phần quyết định về án phí).