Bản án 169/2026/DS-PTTranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản

[1] Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết: Đây là vụ án tranh chấp về kiện đòi tài sản theo quy định tại khoản 3 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự. Do vụ án có kháng cáo nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng theo điểm b khoản 1 Điều 38 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Về thời hiệu khởi kiện: Quá trình giải quyết vụ án, không có đương sự nào yêu cầu áp dụng thời hiệu nên HĐXX không áp dụng quy định về thời hiệu khởi kiện theo quy định tại Điều 184 Bộ luật Tố tụng dân sự. - Về yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Vũ Văn S:

[3] Do nguyên đơn ông Vũ Văn S rút yêu cầu buộc các đồng thừa kế của cụ Nguyễn Văn C, cụ Vũ Thị L1 phải thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh của cụ C, cụ L1 tại “Giấy mượn đất”; rút yêu cầu buộc UBND phường H (nay người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng là Chủ tịch UBND phường L) có nghĩa vụ liên đới đối với khoản nợ của các đồng thừa kế nên HĐXX đình chỉ giải quyết đối với các yêu cầu này theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 217 Bộ luật tố tụng dân sự.

[4] Tại phiên toà sơ thẩm, ông Vũ Văn S yêu cầu Toà án buộc bà Nguyễn Thị H3 và ông Phạm Văn N3 thực hiện nghĩa vụ theo cam kết tại “Giấy mượn đất” ngày 22/3/2007 là trả lại cho ông giá trị của 80m2 đất đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mang tên ông S tại thời điểm năm 2007 theo giá trị hiện tại. Mảnh đất 11 này đã được ông S và bà H3 thống nhất bán cho bà Nguyễn Thị T, hiện nay mảnh đất này đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CM 021608, số vào sổ CH03386 ngày 16/12/2017 do UBND quận H cấp cho bà Nguyễn Thị T, thửa đất số 207/125, tờ bản đồ số 12, tại địa chỉ: TDP H, phường Đ, quận H (nay là TDP Hạ Đoạn 2, thành phố Hải Phòng). Biên bản định giá tài sản ngày 25/3/2025, Hội đồng định giá UBND quận H, thành phố Hải Phòng kết luận: Giá trị 1m2 của thửa đất trên là 40.715.000 đồng. Số tiền mà ông S yêu cầu bà H3, ông N3 phải trả lại cho ông là: 80m2 x 40.715.000 đồng = 3.257.200.000đ (ba tỉ hai trăm năm mươi bẩy triệu hai trăm nghìn đồng).

[5] Xét về hình thức: “Giấy mượn đất” ngày 22/3/2007 là một hợp đồng vay tài sản. Quá trình giải quyết vụ án, bà Nguyễn Thị H3 và ông Phạm Văn N3 phủ nhận việc vay mượn, bị ông S ép phải viết “Giấy mượn đất” này, nhưng không có căn cứ chứng minh bị ép buộc. Bà H3, ông N3 là những người có đủ năng lực hành vi dân sự, việc vay mượn đất (tài sản) thuộc quyền sở hữu hợp pháp của ông Vũ Văn S tại thời điểm xác lập giao dịch là một thoả thuận tự nguyện, thoả thuận này không vi phạm điều cấm của pháp luật, không trái đạo đức xã hội, do vậy, giao dịch này là hợp pháp, làm phát sinh nghĩa vụ của bà H3 và ông N3.

[6] Xem xét, đánh giá việc vay nợ giữa bà Nguyễn Thị H3 và bà Dương Thị Kim N4 và tính liên quan trong các tài liệu, chứng cứ trong vụ án: [6.1] Tại bảng chốt nợ ghi “Hoan Song” do nguyên đơn cung cấp về việc bà Dương Thị Kim N4 chốt nợ với ông S và bà H3 thể hiện: - Từ ngày 21/8/2006 (âm lịch) đến 21/9/2006 (âm lịch), số nợ gốc là 11.500 USD, với lãi suất 5%/tháng thì số tiền lãi hàng tháng là 575 USD; - Có 2 cách tính lãi của khoản vay này:

1. Nếu cộng số tiền lãi của tháng trước vào số tiền gốc và tiếp tục nhân với lãi suất 5%/tháng cho tháng sau, thì tính đến 21/02/2007 (âm lịch), cả gốc và lãi bên vay phải thanh toán là 15.411 USD;

2. Nếu nhân số tiền lãi hàng tháng cố định là 575 USD với 6 tháng rưỡi chưa thanh toán rồi cộng vào tiền gốc, thì số nợ gốc và lãi sẽ là: 11.500 USD + 575(USD) x 6(tháng) + tiền lãi của ½ tháng là (575 USD : 2 = 287 USD) = 15.237 USD. Số tiền 15.411 USD phù hợp với “Giấy vay tiền” ngày 21/01/2007 (âm lịch) do ông S giao nộp và đã được bà H3 thừa nhận chính tay bà viết: “do rất cần một số tiền để trả nợ cho chị N4 nên chúng tôi đã vay của ông S số tiền là 15.410 USD từ ngày 21/01/2007 và chúng tôi hẹn ông S đến ngày 21/04/2007 (âm lịch) sẽ thanh toán đầy đủ cho ông S”. “Giấy vay tiền” này có chữ ký của vợ chồng bà H3, ông N3 và người làm chứng là bà Dương Thị Kim N4. Đến nay, ông S không yêu cầu Toà án giải quyết khoản nợ liên quan đến “Giấy vay tiền” này vì thực tế ông S không cho bà H3 vay tiền; và mặc dù số tiền mà bà N4 liệt kê tại bảng kê “Hoan Song” và giấy vay tiền có chênh 12 lệch 01 USD, nhưng vẫn đủ căn cứ khẳng định số tiền nợ của bà H3, ông N3 là 15.411 USD. - Tại bảng chốt nợ này cũng thể hiện bà N4 đã được thanh toán số tiền 3000 USD và 10.578 USD (quy đổi từ số tiền 170.000.000 VNĐ bán mảnh đất của ông S) nên số tiền còn phải thanh toán là 1.659 USD. Tài liệu này phù hợp với lời khai của những người làm chứng về việc đã thanh toán số tiền 170.000.000 đồng cho bà N4 để mua mảnh đất của ông Vũ Văn S; phù hợp với lời khai của ông S về việc bà N4 làm tròn khoản nợ từ 1.659 USD còn 1.600 USD và các chứng từ khác như: “Giấy vay tiền” ngày 19/4/2007 về việc ông Vũ Văn S vay của bà Dương Thị Kim N4 số tiền 1.600 USD, có chữ ký của ông S và bên bảo lãnh là bà Nguyễn Thị H3. Theo ông S trình bày: do bà H3 còn nợ lại bà N4 số tiền này nhưng để đảm bảo khoản tiền có khả năng thanh toán nên bà N4 buộc ông S phải nhận nợ bà N4. Bà H3 không thừa nhận, nhưng có cơ sở khẳng định bà H3 biết rõ khoản nợ 1.600 USD chính là số tiền mà bà H3 còn nợ bà N4. Đến nay ông S không yêu cầu gì về khoản tiền 1.600 USD này nên HĐXX không xem xét, tuy nhiên đây là chứng cứ có mối liên hệ với các chứng cứ khác thể hiện giữa bà H3, ông S và bà N4 có mối quan hệ vay mượn như ông S trình bày là đúng. [6.2] Tại giấy biên nhận ngày 28/3/2007 dương lịch (tức ngày 10/02/2007 âm lịch) thể hiện: “Tên tôi là Dương Thị Kim N4, đã nhận số tiền trả nợ của ông bà Nguyễn Thị H3, Phạm Văn N3 số tiền là 3000 USD (ba ngàn đô la Mỹ). Tôi hẹn đến khi nào trả tiếp tiền nợ tôi sẽ biên nhận tiếp”. Ký tên Dương Thị Kim N4. Bà H3 thừa nhận đã trả bà N4 số tiền này, chữ ký trong giấy biên nhận này đúng là chữ ký của bà. Điều này phù hợp với bảng chốt nợ “Hoan Song” về việc bà N4 đã được thanh toán 3000 USD. [6.3] Từ các phân tích trên cho thấy, mặc dù bà H3 không thừa nhận nhưng có cơ sở khẳng định: Việc bà Nguyễn Thị H3 nợ bà Dương Thị Kim N4 số tiền 15.411 USD (hoặc 15.410 USD) là có thật trên thực tế.

[7] Xét giao dịch chuyển nhượng mảnh đất của ông Vũ Văn S tại khu vực Đ, H (nay là phường Đ), thành phố Hải Phòng (mục đích bán để trả nợ cho bà H3): [7.1] Theo Công văn số 132/VPĐKĐĐ- CNHA ngày 06/6/2023 của Văn phòng Đ Chi nhánh H cung cấp, tài sản mà ông S cho bà H3, ông N3 vay để thế chấp vay tiền của bà Dương Thị Kim N4 tại thời điểm lập “Giấy mượn đất” là Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số I752897, thửa đất số 207/125, tờ bản đồ số 12, có diện tích 80m2, do UBND huyện A (cũ) cấp cho ông Vũ Văn S ngày 24/12/1996, tại địa chỉ: Xã Đ, huyện A (nay là phường H), thành phố Hải Phòng. Tại “Giấy mượn đất”, các bên có sự nhầm lẫn về các thông tin, ký hiệu của thửa đất này: “Lô 207, thửa 502”, thực tế là “thửa đất 207/125”; “do UBND huyện A cấp ngày 20/12/1996”, thực tế là “do UBND huyện A cấp ngày 24/12/1996”, các thông tin về diện tích 80m2 13 và chủ sở hữu là ông Vũ Văn S là đúng. Ông S khai, do ông đã giao bìa đỏ cho bà H3 để thế chấp cho bà N4, nên khi cung cấp các thông tin cho bà H3, ông N3 để lập “Giấy mượn đất” ông đã không nhớ dẫn đến sự nhầm lẫn trên, ngoài mảnh đất trên, ông S không còn mảnh đất nào khác. Do vậy, có cơ sở khẳng định thửa đất nêu trong “Giấy mượn đất” chính là thửa đất có thông tin đầy đủ theo Công văn số 132/VPĐKĐĐ- CNHA ngày 06/6/2023 của Văn phòng Đ Chi nhánh H nêu trên là tài sản thuộc sở hữu của ông S tại thời điểm lập “Giấy mượn đất”. [7.2] Quá trình giải quyết vụ án, bà Nguyễn Thị T, ông Nguyễn Hải T1, ông Đặng Hữu X trình bày các ông bà trên có thực hiện việc mua bán đất với ông S, bà N4 vào tháng 4/2007, giá nhận chuyển nhượng mảnh đất này là 170.000.000 đồng. Cũng tại Công văn số 132/VPĐKĐĐ- CNHA ngày 06/6/2023 của Văn phòng Đ Chi nhánh H thể hiện: Thửa đất số 207/125, tờ bản đồ số 12, có diện tích 80m2, do UBND huyện A (cũ) cấp cho ông Vũ Văn S ngày 24/12/1996. Ngày 22/6/2012, Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất - Phòng Tài nguyên và môi trường quận H xác nhận Nhà nước thu hồi 23,4m2 tại thừa đất này để thực hiện dự án Đầu tư xây dựng, cải tạo, nâng cấp đường 356 đoạn 2A do Sở G làm chủ đầu tư. Ngày 28/6/2012, ông Vũ Văn S chuyển nhượng thửa đất số 207/125, diện tích 56,6m2 cho bà Nguyễn Thị T và được UBND quận H cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số Seri BK 455988, số vào sổ CH01771 ngày 10/12/2012. Ngày 12/12/2017, bà Nguyễn Thị T có đơn xin cấp đổi Giấy chứng nhận và được UBND quận H cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số seri CM 021608, số vào sổ CH03386 ngày 16/12/2017. Điều này cho thấy giữa ông S và bà T trên thực tế có việc chuyển nhượng thửa đất trên. Số tiền mua bán đất là 170.000.000 đồng phù hợp với văn bản chốt nợ “Hoan Song” của bà Dương Thị Kim N4, phù hợp với lời khai của những người làm chứng. Do vậy, việc ông S trình bày đã bán mảnh đất trên cho bà Nguyễn Thị T sau đó dùng số tiền này trả nợ cho bà N4 thay cho bà H3 là có cơ sở.

[8] Từ các phân tích chứng cứ nêu trên có căn cứ khẳng định: Mặc dù bà H3, ông N3 phủ nhận việc ông S đã giao Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mang tên ông S cho bà H3, ông N3, nhưng thực tế ông Vũ Văn S đã chuyển nhượng mảnh đất trên cho bà Nguyễn Thị T với giá 170.000.000 đồng để trả nợ ông bà Hoan N5 (trả cho bà Dương Thị Kim N4). Ông bà Hoan N5 cam kết sẽ mua trả lại ông S mảnh đất đã mượn hoặc trả lại giá trị tại thời điểm thanh toán. Cho đến nay, do ông bà Hoan N5 không thực hiện nghĩa vụ thanh toán, ông S có yêu cầu buộc ông bà Hoan N5 thực hiện cam kết tại “Giấy mượn đất”, buộc trả lại giá trị của mảnh đất đã mượn là có căn cứ, cần được chấp nhận.

[9]

Tuy nhiên, xét thấy, do việc lập các hợp đồng, cam kết không chặt chẽ, dựa trên sự tin tưởng lẫn nhau dẫn đến việc phủ nhận trách nhiệm của bên có nghĩa vụ cũng là một phần lỗi của ông Vũ Văn S nên cần xem xét chấp nhận một phần yêu cầu của ông S trên cơ sở phần diện tích đất còn lại trên thực tế đã được xem xét thẩm 14 định, định giá của Hội đồng định giá do Toà án thành lập. Tại Biên bản định giá tài sản ngày 25/3/2025 đã kết luận: Thửa đất số 207/125, tờ bản đồ số 12, tại địa chỉ TDP H, phường Đ quận H, (nay là phường Đ) thành phố Hải Phòng có diện tích thực tế là 54,97m2; giá trị 40.715.000đ/m2; tổng giá trị thửa đất là 2.238.103.550 đồng. Do vậy, HĐXX chấp nhận một phần yêu cầu của ông Vũ Văn S, buộc bà Nguyễn Thị H3 và ông Phạm Văn N3 phải thanh toán cho ông S phần giá trị của thửa đất còn lại trên thực tế tại thời điểm xét xử là 2.238.103.550đ (hai tỷ hai trăm ba mươi tám triệu một trăm linh ba nghìn năm trăm năm mươi đồng).

[10] Sau khi xét xử sơ thẩm, bị đơn bà Nguyễn Thị H3 kháng cáo toàn bộ bản án dân sự sơ thẩm số 27/2025/DS-ST ngày 10 tháng 10 năm 2025 của Tòa án nhân dân khu vực 5 - Hải Phòng, đề nghị Toà án cấp phúc thẩm không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Vũ Văn S và hủy bản án dân sự sơ thẩm hoặc xét xử phúc thẩm theo quy định của pháp luật. Tại giai đoạn phúc thẩm, bị đơn bà Nguyễn Thị H3 không cung cấp thêm được tài liệu, chứng cứ gì mới làm căn cứ cho HĐXX xem xét kháng cáo của mình. Quan điểm của kiểm sát viên tại phiên tòa đề nghị Hội đồng xét xử sửa bản án sơ thẩm về phần án phí áp dụng đối với bà Nguyễn Thị H3, ông Phạm Văn N3 chỉ phải nộp án phí không có giá ngạch là 300.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm. Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận thấy yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Vũ Văn S buộc bị đơn phải thực hiện trả số tiền tương đương với giá trị nhà cho mượn.

Vì vậy, bị đơn bà Nguyễn Thị H3, ông Phạm Văn N3 phải chịu án phí có giá ngạch đối với số tiền phải trả cho ông S, nên không có căn cứ sửa bản án sơ thẩm.

Xét thấy, không có căn cứ để chấp nhận kháng cáo của bị đơn bà Nguyễn Thị H3; giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 27/2025/DS-ST ngày 10 tháng 10 năm 2025 của Tòa án nhân dân khu vực 5 - Hải Phòng theo quy định tại khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[11] Về án phí: Căn cứ khoản 1 Điều 147, khoản 1 Điều 148 của Bộ luật Tố tụng dân sự; khoản 1 Điều 26, khoản 1 Điều 29 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, Về án phí dân sự sơ thẩm: Nguyên đơn ông Vũ Văn S được miễn án phí dân sự sơ thẩm đối với phần yêu cầu khởi kiện không được Tòa án chấp nhận. Bà Nguyễn Thị H3, ông Phạm Văn N3 phải chịu án phí dân sự sơ thẩm số tiền là 72.000.000 đồng + 2% × (2.238.103.550 đồng - 2.000.000.000 đồng) = 76.762.072đ (bẩy mươi sáu triệu bẩy trăm sáu mươi hai nghìn không trăm bẩy mươi hai đồng). 15 Về án phí dân sự phúc thẩm: Do yêu cầu kháng cáo của bị đơn bà Nguyễn Thị H3 không được chấp nhận nên bà H3 phải nộp 300.000 đồng tiền án phí dân sự phúc thẩm. Bà H3 đã nộp số tiền tạm ứng án phí phúc thẩm 300.000 đồng theo biên lai thu tiền tạm ứng án phí số 0006120 ngày 10/11/2025 tại Thi hành án dân sự thành phố Hải Phòng. Bà H3 đã nộp đủ tiền án phí dân sự phúc thẩm.