Bản án 60/2026/DS-STTranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản

5 Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng: [1.1] Về thủ tục thụ lý việc khởi kiện của nguyên đơn và thẩm quyền giải quyết: Khi nộp đơn khởi kiện, người bị kiện là ông Sơn D có địa chỉ nơi cư trú ấp Trà Quýt A, thị trấn C, huyện C, tỉnh Sóc Trăng (nay là ấp T, xã P, thành phố Cần Thơ). Người khởi kiện bà Sơn Thị H, bà Sơn Thị P có đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án nhân dân huyện Châu Thành, tỉnh Sóc Trăng (nay là Tòa án nhân dân khu vực 6 – Cần Thơ, thành phố Cần Thơ) buộc bị đơn ông Sơn D trả cho các nguyên đơn giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số I 142006, vào sổ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 00320 QSDĐ/ ngày 12/02/1997 do Ủy ban nhân dân huyện M, tỉnh Sóc Trăng cũ cấp cho hộ bà Thạch Thị S2. Tòa án nhân dân huyện Châu Thành, tỉnh Sóc Trăng đã thụ lý đơn khởi kiện và thông báo cho bà H, bà P nộp tiền tạm ứng án phí theo quy định của pháp luật và bà H, bà P đã thực hiện việc nộp tiền tạm ứng án phí đúng quy định. Như vậy, Tòa án nhân dân huyện Châu Thành, tỉnh Sóc Trăng thụ lý đơn khởi kiện của bà Sơn Thị H, bà Sơn Thị P là đúng thẩm quyền và đúng theo trình tự thủ tục tố tụng theo quy định tại khoản 2 Điều 26; Điều 35; điểm a khoản 1 Điều 39; Điều 191 và Điều 195 của Bộ luật Tố tụng dân sự. [1.2] Tại phiên tòa sơ thẩm, nguyên đơn bà Sơn Thị P đã được triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai nhưng vắng mặt không có lý do.

Căn cứ vào điểm c khoản 1 Điều 217 Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử đình chỉ xét xử sơ thẩm đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Sơn Thị P đối với yêu cầu ông Sơn D trả lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số I 142006, vào sổ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 00320 QSDĐ/ ngày 12/02/1997 do Ủy ban nhân dân huyện M, tỉnh Sóc Trăng cấp cho hộ bà Thạch Thị S2. [1.3] Đối với địa chỉ nơi cư trú của những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Huỳnh H1, bà Huỳnh Thị T, bà Sơn Thị T2, bà Sơn Thị T1. Nguyên đơn bà Sơn Thị H, bị đơn ông Sơn D và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Sơn H2 cho rằng ông Huỳnh H1, bà Huỳnh Thị T, bà Sơn Thị T2, bà Sơn Thị T1 đang cư trú tại Campuchia nhưng không biết địa chỉ cụ thể của họ ở Campuchia.

Tuy nhiên, trong quá trình giải quyết vụ án các đương sự không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh ông Huỳnh H1, bà Huỳnh Thị T, bà Sơn Thị T2, bà Sơn Thị T1 đang cư trú tại Campuchia và C cũng không xác định được ông Huỳnh H1, bà Huỳnh Thị T, bà Sơn Thị T2, bà Sơn Thị T1 có xuất cảnh sang Campuchia. Bà Sơn Thị H, ông Sơn D, ông Sơn H2 đều khai nơi cư trú sau cùng của ông Huỳnh H1, bà Huỳnh Thị T, bà Sơn Thị T2, bà Sơn Thị T1 tại ấp T, thị trấn C, huyện C, tỉnh Sóc Trăng (nay là ấp T, xã P, thành phố Cần Thơ) và tại biên bản xác minh của Tòa án nhân dân huyện Châu Thành, tỉnh Sóc Trăng lập ngày 13/02/2025 xác định ông Huỳnh H1, bà Huỳnh Thị T, bà Sơn Thị T2, bà Sơn Thị T1 có địa chỉ nơi cư trú tại ấp T, thị trấn C, huyện C, tỉnh Sóc Trăng. Căn cứ theo khoản 3 Điều 5 của Nghị quyết số 04/2017/NQ-HĐTP ngày 05 tháng 05 năm 2017 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn một số quy định tại khoản 1 và khoản 3 Điều 192 Bộ luật Tố tụng dân sự số 92/2015/QH13 về trả lại đơn khởi kiện, quyền nộp 6 đơn khởi kiện lại vụ án, quy định: “Địa chỉ “nơi cư trú, làm việc hoặc nơi có trụ sở cuối cùng” của người bị kiện, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan quy định tại điểm đ, e khoản 4 Điều 189 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 là địa chỉ người bị kiện, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đã từng cư trú, làm việc hoặc có trụ sở mà người khởi kiện biết được gần nhất tính đến thời điểm khởi kiện và được cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp, xác nhận hoặc có căn cứ khác chứng minh”, Hội đồng xét xử xác định địa chỉ của những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Huỳnh H1, bà Huỳnh Thị T, bà Sơn Thị T2, bà Sơn Thị T1 tại ấp T, thị trấn C, huyện C, tỉnh Sóc Trăng để giải quyết vụ án là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật. [1.4] Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Huỳnh H1, bà Huỳnh Thị T, bà Sơn Thị T2, bà Sơn Thị T1, ông Sơn H2 đã được Tòa án triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai và vắng mặt tại phiên tòa không có lý do, không vì sự kiện bất khả kháng, không vì trở ngại khách quan nên căn cứ vào điểm b khoản 2 Điều 227 và khoản 3 Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử quyết định tiến hành xét xử vắng mặt người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Huỳnh H1, bà Huỳnh Thị T, bà Sơn Thị T2, bà Sơn Thị T1, ông Sơn H2.

[2] Về nội dung:

[3] Tại phiên tòa sơ thẩm, nguyên đơn bà Sơn Thị H vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện đòi ông Sơn D trả lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số I 142006, vào sổ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 00320 QSDĐ/ ngày 12/02/1997 do Ủy ban nhân dân huyện M, tỉnh Sóc Trăng cũ cấp cho hộ bà Sơn Thị S4 cho bà H giữ (quản lý) nhưng ông Sơn D là người trực tiếp đang quản lý giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên, không đồng ý trả cho bà Sơn Thị H. Với lý do vì trong diện tích đất trên, ông D có nhận chuyển nhượng một phần đất của mẹ ruột ông (bà Thạch Thị S2) khi mẹ ruột ông còn sống, khi nào ông làm thủ tục sang tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất xong thì ông sẽ giao lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà H.

[4] Xét yêu cầu của nguyên đơn bà Sơn Thị H, Hội đồng xét xử xét thấy, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên không thuộc quyền sở hữu, sử dụng của cá nhân bà Sơn Thị H mà của hộ bà Thạch Thị S2 và bà S2 đã chết vào năm 2012, bà S2 có các con gồm: Ông Sơn D, bà Sơn Thị T3 (bà T3 đã chết, có người thừa kế thuộc hàng thừa kế thứ nhất là ông Huỳnh H1 và con là bà Huỳnh Thị T), bà Sơn Thị T2, bà Sơn Thị T1, ông Sơn H2, bà Sơn Thị H, bà Sơn Thị P nhưng bà H, ông D không yêu cầu Tòa án giải quyết về việc chia thừa kế tài sản do bà Thạch Thị S2 đứng tên là quyền sử dụng đất còn lại được cấp trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số I 142006, vào sổ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 00320 QSDĐ/ ngày 12/02/1997 do Ủy ban nhân dân huyện M, tỉnh Sóc Trăng cấp cho hộ bà Thạch Thị S2 mà chỉ yêu cầu ông D phải trả lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên.

Căn cứ vào khoản 2 Điều 164 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: “Chủ sở hữu, chủ thể có quyền khác đối với tài sản có quyền yêu cầu Tòa án, cơ quan nhà nước có thẩm quyền khác buộc người có hành vi xâm phạm quyền phải trả lại tài sản, chấm dứt 7 hành vi cản trở trái pháp luật việc thực hiện quyền sở hữu, quyền khác đối với tài sản và yêu cầu bồi thường thiệt hại” và khoản 1 Điều 91 Bộ luật Tố tụng dân sự quy định “Đương sự có yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình phải thu thập, cung cấp, giao nộp cho Tòa án tài liệu, chứng cứ để chứng minh cho yêu cầu đó là có căn cứ và hợp pháp”.

Xét thấy, bà Sơn Thị H không phải là người chủ sở hữu đối với Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số I 142006, vào sổ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 00320 QSDĐ/ ngày 12/02/1997 do Ủy ban nhân dân huyện M, tỉnh Sóc Trăng cấp cho hộ bà Thạch Thị S2 và việc ông Sơn D là một trong những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của bà Thạch Thị S2 giữ (quản lý) giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên không làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của bà H. Ngoài ra, bà Sơn Thị H không đưa ra được tài liệu, chứng cứ chứng minh cho yêu cầu khởi kiện của bà là có căn cứ và hợp pháp.

Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện trên của nguyên đơn bà Sơn Thị H. Giành quyền khởi kiện yêu cầu về chia thừa kế tài sản trong một vụ án khác cho các đương sự trong vụ án.

[5] Xét đề nghị của Kiểm sát viên về nội dung giải quyết vụ án là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật nên được Hội đồng xét xử chấp nhận.

[6] Về án phí sơ thẩm: [6.1] Do toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn không được chấp nhận, căn cứ vào khoản 3 Điều 26 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, nguyên đơn bà Sơn Thị H phải chịu án phí dân sự sơ thẩm không có giá ngạch với số tiền 300.000 đồng. Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Sơn Thị P bị đình chỉ theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 217 Bộ luật Tố tụng dân sự (đã được triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai mà vắng mặt không có lý do) nên số tiền tạm ứng án phí sơ thẩm của bà Sơn Thị P được sung vào công quỹ nhà nước. Do bà Sơn Thị H và bà Sơn Thị P đã cùng nộp tiền tạm ứng án phí sơ thẩm với số tiền 300.000 đồng (mỗi người 150.000 đồng) nên bà H còn phải nộp tiếp số tiền 150.000 đồng, sung vào công quỹ nhà nước số tiền tạm ứng án phí sơ thẩm 150.000 đồng mà bà Sơn Thị P đã nộp. [6.2] Bị đơn ông Sơn D không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm. Vì các lẽ trên,

Căn cứ vào: