Bản án 91/2026/DS-STTranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Hồ Văn Tiến D về việc yêu cầu bị đơn bà Hồ Thị Nhật H trả lại tài sản, buộc bà Hồ Thị Nhật H di dời toàn bộ tài sản là động sản thuộc sở hữu của bà H, trả lại cho ông Hồ Văn Tiến D, bà Hồ Thị Nhật P, ông Võ Thiên P1 căn nhà số A khóm P, phường C, tỉnh Cà Mau (gian nhà 1 gồm có 1 tầng trệt, 1 gác lửng và 2 tầng lầu) trên thửa đất số 39, tờ bản đồ số 91.
Nhận định của Tòa án
Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng, Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Về tố tụng: Về quan hệ pháp luật tranh chấp giữa các đương sự được xác định là tranh chấp đòi lại tài sản, thừa kế tài sản và bồi Tờng thiệt hại. Ông P1, chị T, anh V, Đại diện Ngân hàng đã được Tòa án triệu tập hợp lệ tham gia phiên tòa đến lần thứ hai nhưng ông P1, chị T, anh V, đại diện Ngân hàng có đơn xin vắng mặt. Căn cứ các Điều 227, 228 của Bộ luật tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vụ án vắng mặt đối với ông P1, chị T, anh V, Đại diện Ngân hàng.
[2] Về nội dung: Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn; Yêu cầu phản tố của bị đơn, Hội đồng xét xử thấy rằng, về nguồn gốc căn nhà tranh chấp được xây dựng trên phần đất thuộc thửa số 39, tờ bản đồ số 91, diện tích 154,7m2 (theo đo đạc thực tế là 165m2); hình thức sử dụng: Sử dụng chung; mục đích sử dụng: Đất ở đô thị, các ông bà Hồ Thị Nhật P, Hồ Văn Tiến D và Hồ Thị Nhật H được thừa kế quyền sử dụng đất từ cha mẹ ruột là ông Hồ Sĩ A và bà Phù Thị Thu H1 (được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thửa đất số 041, tờ bản đồ số 43 nay là thửa số 39, tờ bản đồ số 91) tọa lạc A khóm P, phường C, tỉnh Cà Mau, hộ ông Hồ Sĩ A, bà Phù Thị Thu H1 được Ủy ban nhân dân thành phố Cà Mau cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số Y462458 số vào sổ 907 QSDĐ/TPCM cấp ngày 24/10/2003, theo Văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế ngày 21/5/2022 được công chứng theo quy định; Được Sở Tài nguyên và Môi trường 6 tỉnh Cà Mau cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất DG 660945, DG 660946, DG 660947 ngày 12/8/2022 đứng tên Hồ Thị Nhật H, Hồ Thị Nhật P và Hồ Văn Tiến D. Trên đất có 01 căn nhà 3 gian, gian thứ nhất có 1 tầng trệt, 1 gác lửng và 2 tầng lầu; Gian 2 có 1 tầng trệt, 1 gác lửng và 1 tầng lầu; Gian 3 có 1 tầng trệt, 1 gác lửng và 1 tầng lầu.
Xét thấy, do Văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế không thể hiện có nhà trên đất, nên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông Tiến D, bà P và bà H được quản lý sử dụng chung diện tích đất ở là 154,7m² cũng không thể hiện có nhà trên đất là do các đương sự không kê khai quyền sở hữu nhà, nhưng thực tế trên đất có 01 căn nhà 3 gian như nêu trên (thể hiện tại hồ sơ vụ án theo Bản án phúc thẩm số 365/DS-PT ngày 12/9/2024 của Tòa án nhân dân tỉnh Cà Mau). Khi thỏa thuận phân chia di sản thừa kế thì bà H, bà P, ông Tiến D và ông Huy D1 đã thỏa thuận phân chia đất và nhà trên đất cho bà H, ông Tiến D và bà P cùng sở hữu, sử dụng chung diện tích đất 154,7m² và tài sản gắn liền trên đất, không có thỏa thuận quyền sử dụng đất tách rời nhà trên đất. Ngoài ra, các anh em có lập biên bản phân chia di sản, các anh chị em cùng ký tên, có nội dung 03 căn nhà chia cho ông Tiến D, bà H và bà P.
Do đó, việc bà H cho rằng chỉ thỏa thuận phân chia quyền sử dụng đất, chưa phân chia nhà trên đất là không có cơ sở chấp nhận. Như vậy, có cơ sở xác định bà H đã mặc nhiên nhận thừa kế phần di sản phần bà được hưởng là gian nhà 2 và phần đất thuộc một phần thửa 39, tờ bản đồ 91, sau đó bà H đã chuyển nhượng lại nhà và đất này cho ông P1, bà P, nên bà H không còn quyền sử dụng, sở hữu đối với phần đất và 03 gian nhà nêu trên, thực tế các ông bà Tiến D, bà P, ông P1 đã cùng được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số DI 817188; DI 817186; DI 817185.
Do đó, việc bà H tự ý chiếm một gian nhà (gian 1) của căn nhà số A khóm P, phường C, tỉnh Cà Mau là chiếm hữu không có căn cứ pháp luật. Đối với ý kiến của bà H tại phiên tòa về nội dung các tin nhắn Zalo với ông P1 liên quan đến Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa bà H với ông P1 và cho rằng bà không bán nhà cho ông P1, bà P. Hội đồng xét xử xét thấy, tranh chấp Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa bà H và ông P1, bà P đã được Tòa án tỉnh Cà Mau xét xử phúc thẩm tại bản án số 365/2024/DS-PT ngày 12/9/2024 và bản án đã có hiệu lực pháp luật, nên trong vụ án này Hội đồng xét xử không đặt ra xem xét, giải quyết là phù hợp.
Vì vậy, Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn, buộc bà H di dời tài sản là động sản thuộc sở hữu của bà H, trả lại căn nhà tranh chấp cho ông Tiến D, bà P, ông P1 là có căn cứ. Không có căn cứ chấp nhận yêu cầu phản tố chia thừa kế của bà H.
[3] Đối với yêu cầu của bà H về việc yêu cầu bồi thường thiệt hại các khoản số tiền 78.000.000 đồng.
Xét thấy, tại phiên tòa, các đương sự đều thừa nhận sau khi chuyển đến sinh sống tại gian nhà tranh chấp, bà H không xây dựng mới, không sửa chữa tài sản gì lớn, chỉ sửa nhỏ. Ông D, bà P, không đồng ý bồi thường. Ngoài lời trình bày của mình, bà H không cung cấp được chứng cứ chứng minh về thiệt hại, nên không có cơ sở chấp nhận. Đối với yêu 7 cầu bồi thường thiệt hại tổn thất tinh thần, tại phiên tòa bà H xác định bà không tính được bằng tiền và không yêu cầu bồi thường, nên Hội đồng xét xử không xem xét, giải quyết là phù hợp.
[4] Đối với ông Hồ Văn Huy D1, quá trình giải quyết vụ án ông có đơn yêu cầu độc lập chia thừa kế tài sản nhưng không nộp tiền tạm ứng án phí, nên không xem xét, giải quyết trong vụ án này là phù hợp.
[5] Ghi nhận sự tự nguyện của ông Hồ Văn Tiến D hỗ trợ cho bà H chi phí di dời tài sản số tiền 20.000.000 đồng.
[6] Đối với Ngân hàng TMCP V xác định hiện nay bà P, ông P1 đã thanh toán xong khoản nợ cho ngân hàng, nên Ngân hàng không có yêu cầu gì trong vụ án này.
Do đó, Hội đồng xét xử không xem xét, giải quyết là phù hợp.
[7] Về án phí dân sự: Ông Hồ Văn Tiến D, bà Hồ Thị Nhật H phải nộp theo quy định.
Quyết định
Căn cứ các Điều 227, 228 của Bộ luật tố tụng dân sự; Các Điều 158, 165, 166, 179, 181, 185, 584, 585, 589, 649, 650, 651, 660 của Bộ luật dân sự; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Tờng vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí tòa án. Tuyên xử:
1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Hồ Văn Tiến D về việc yêu cầu bị đơn bà Hồ Thị Nhật H trả lại tài sản, buộc bà Hồ Thị Nhật H di dời toàn bộ tài sản là động sản thuộc sở hữu của bà H, trả lại cho ông Hồ Văn Tiến D, bà Hồ Thị Nhật P, ông Võ Thiên P1 căn nhà số A khóm P, phường C, tỉnh Cà Mau (gian nhà 1 gồm có 1 tầng trệt, 1 gác lửng và 2 tầng lầu) trên thửa đất số 39, tờ bản đồ số 91.
2. Không chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn bà Hồ Thị Nhật H về việc yêu cầu chia di sản thừa kế giá trị 382.652.792 đồng và bồi thường thiệt hại về tài sản số tiền 78.000.000 đồng.
3. Ghi nhận sự tự nguyện của ông Hồ V Tiến D hỗ trợ cho bà Hồ Thị Nhật H chi phí di dời tài sản số tiền 20.000.000 đồng. Kể từ ngày bà Hồ Thị Nhật H có đơn yêu cầu thi hành án, nếu ông Hồ Văn Tiến D không thi hành xong khoản tiền nêu trên, thì hàng tháng còn phải chịu thêm khoản lãi phát sinh theo mức lãi suất quy định tại Điều 468 của Bộ luật dân sự đối với số tiền chậm thi hành tương ứng với thời gian chậm thi hành.
4. Án phí dân sự sơ thẩm: Ông Hồ Văn Tiến D phải nộp 1.000.000 đồng, ông Tiến D đã nộp tạm ứng án phí 300.000 đồng, theo biên lai thu số 0010574 ngày 28/3/2025 của Chi cục thi hành án dân sự thành phố Cà Mau (nay là Phòng thi hành án dân sự khu vực 1- Cà Mau), đối trừ, ông Tiến D tiếp tục nộp 700.000 đồng (chưa nộp), nộp tại Cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền. Bà Hồ T 8 Nhật H phải nộp 4.200.000 đồng, bà H đã nộp tạm ứng án phí 11.000.000 đồng, theo biên lai thu số 0005209 ngày 24/11/2025 của Thi hành án dân sự tỉnh Cà Mau, đối trừ, bà H được nhận lại 6.800.000 đồng.
5. Đương sự có mặt được quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án. Đương sự vắng mặt được quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc kể từ ngày bản án được niêm yết. Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.