Bản án 600/2026/DS-PTTranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
* Căn cứ: - Khoản 2 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; - Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. * Tuyên xử: Chấp nhận kháng nghị số 06/QĐ-VKS-DS ngày 20-11-2025 của Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 4 – Cần Thơ 12 Chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn bà Trần Thị L.
Nhận định của Tòa án
, nguyên đơn xác nhậncho rằng việc cầm cố chỉ thỏa thuận miệng nên không cung cấp được chứng cứ bằng văn bản để chứng minh có việc cầm cố đất giữa các bên.
Tuy nhiên, phía bị đơn xuất trình chứng cứ là Tờ nhượng đứt đất ruộng ngày 17/4/1993, theo Tờ nhượng đất nàythì số vàng hai bên thỏa thuận chuyển nhượng là 15 chỉ vàng 24K, nguyên đơn thừa nhận có nhận số vàng 15 chỉ vàng 24K từ bị đơn vào năm 1993. Thấy rằng, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho nguyên đơn vào 02/12/1994, nhưng lời trình bày của nguyên đơn bà H về việc đã giao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bị đơn và nhận vàng cầm cố vào năm 1993 là không có cơ sở. Thứ hai: Tại Biên bản ghi lời khai của ông Võ Trường P vào ngày 14/11/2025 (Bút lục 278), ông P trình bày trước đây, ông là công chức Tư pháp ở xã Vĩnh Trinh (ông nghỉ hưu vào ngày 30/8/2025) thì ông thấy trên Bảng thông tin của xã có dán Thông báo về việc bà H mất Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thửa đất số 897, 898 nên ông thông báo cho bà L hay. Bà L đã mang giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đến Ủy ban nhân dân xã để ngăn chặn bà H làm lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Đồng thời, theo Biên bản xác minh ngày 14/11/2025 của Viện sát nhân dân khu vực 4 - Cần Thơ, ông Võ Anh H, công chức Văn phòng HĐND và UBND xã (trước đây là công chức địa chính xã) cung cấp thông tin bà H có đến xã làm đơn có mất giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 897 và 898. Công chức xã có làm thủ tục chuyển lên huyện nhưng được Văn phòng đăng ký đất đai thông báo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất này do bà L giữ không có bị mất nên đình lại việc làm giấy đất cho bà H.
Tuy nhiên, tại phiên tòa phúc thẩm, bà H cho rằng bà không có làm cớ mất Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Như vậy, từ lời trình bày của ông P và ông H cho thấy, bà H có gian dối trong việc khai làm mất giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhằm làm thủ tục để được cấp lại giấy chứng nhận mới và thực hiện các thủ tục khác có liên quan đến việc sở hữu hai thửa đất này. Thứ ba: Trong quá trình giải quyết vụ án, phía nguyên đơn cho rằng nguyên đơn cầm cố đất với giá 15 chỉ vàng 24K. Phía bị đơn cho rằng giá chuyển nhượng là 15 chỉ vàng 24K. Ngoài ra, theo lời khai nhận của những người ở tại địa phương nơi có đất tranh chấp cụ thể là bà T, bà cho rằng vào năm 1993 bà mua đất tại địa phương này và biết giá đất chuyển nhượng là 2,8 chỉ/ công. Đồng thời, ông H cũng cho rằng giá đất tại địa phương vào khoảng năm 1993 là 3 chỉ/công 10 đất. Như vậy, với diện tích đất các bên đang tranh chấp thì tại thời điểm giao dịch giá chuyển nhượng đất 15 chỉ vàng 24K là phù hợp với giá đất chuyển nhượng tại địa phương. Hội đồng xét xử nhận thấy tuy các bên thống nhất về số vàng đã giao nhận là 15 chỉ vàng 24K nhưng một bên cho rằng là cầm cố đất và một bên cho rằng là chuyển nhượng đất. Trong trường hợp này, nếu giao dịch giữa các bên là cầm cố đất thì giá trị cầm cố sẽ thấp hơn giá trị chuyển nhượng đất và người cầm cố chỉ giao đất không giao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bên nhận cầm cố đất. Thứ tư: Theo Tờ nhượng đất ruộng ngày 17/4/1993 thì việc chuyển nhượng đất diễn ra từ năm 1993, phía bị đơn cho rằng sau khi nhận chuyển nhượng đất, phía bị đơn đã nhổ cọc ranh, san lấp đất và ban bờ tôn nền đất để canh tác.
Tuy nhiên, nguyên đơn bà H không thừa nhận việc chuyển nhượng, đồng thời không thừa nhận chữ ký của bà H, ông L (chồng bà H), trong tờ văn bản đó, cả hai bên không ai yêu cầu trưng cầu giám định chữ ký của bà H, ông L trong văn bản đó.
Xét thấy, nguyên đơn cũng thừa nhận từ năm 1993 đến khi nhà nước có quyết định thu hồi đất, gia đình bà Lý vẫn là người sử dụng đất đang tranh chấp. Tuy nguyên đơn không thừa nhận có việc chuyển nhượng, nhưng những người làm chứng ông Trần Thanh L xác định ông L có ký tên vào “tờ nhượng đức đất ruộng” ngày 17/4/1993, cấp sơ thẩm cho rằng lời khai của ông L còn nhiều bất nhất không đủ tin, nhưng từ những lời khai do cấp sơ thẩm thực hiện lấy lời khai của ông L vào các ngày 27/10/2025 và 30/10/2025 cụ thể là lời khai vào ngày 30/10/2025 ông L đã trình bày “ông đi ruộng ngang thì ông Trần Văn K, ông L và bà H cùng kêu ông vào ký tên làm chứng”. Như vậy, ông L đã xác định tờ chuyển nhượng ông ký vào là do nguyên đơn và bị đơn kêu ông vào chứng kiến. Ngoài ra, liền kề với phần đất đang tranh chấp là đất của ông Nguyễn Văn Ú và ông Trần Phước H. Theo lời khai của của ông Nguyễn Văn Ú và ông Trần Phước H thì cách đây hơn 20 năm, ông Ú và ông H đi thăm ruộng thấy ông K là cha của bà L đang nhổ trụ đá, ban bờ và lấp ao phần đất của ông L nên các ông có hỏi lý do tại sao ông K lại nhổ hết trụ đá. Ông K trả lời là ông K đã mua hết đất này của ông L. Theo ông H và ông Ú thì từ đó đến nay thì chỉ thấy gia đình ông Khoảnh sử dụng. Mặt khác, vào năm 2013 sau khi nhận nhượng đất thì gia đình bị đơn đã cho bà Trần Thanh T thuê đất này, bà T là người thuê đất của bà L từ năm 2013 cho đến khi có quy hoạch của nhà nước vào năm 2023. Bà thuê tổng cộng 13 công đất trong đó có đất đang tranh chấp. Đất 13 công này đã được bờ bằng phẳng. Khi bà thuê thì không thấy ai đến ngăn cản và bà đã sử dụng đất thuê cho đến khi có quy hoạch là năm 2023. 11
[4]
Từ những phân tích trên, có đủ cơ sở khẳng định giữa nguyên đơn và gia đình bị đơn có việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất, phía nguyên đơn đã nhận xong số vàng chuyển nhượng là 15 chỉ vàng 24k, đã giao Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bị đơn và giao đất cho bị đơn canh tác từ 1993 cho đến khi Nhà nước có Quyết định thu hồi đất nên Hội đồng xét xử công nhận việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất của các bên theo điểm b3 tiểu mục 2.3 mục II Nghị quyết số 02/2004/NQ-HĐTP ngày 10/8/2004 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao và Điều 129 Bộ luật Dân sự năm 2015.
[5] Tại Công văn số , ngày 05/9/2025 của Trung tâm phát triển Quỹ đất, thuộc Uỷ ban nhân dân thành phố Cần Thơ xác định tổng giá trị bồi thường liên quan đến đất và cây trồng trên đất là 2.491.980.000đ (hai tỷ, bốn trăm chín mươi một triệu, chín trăm tám mươi ngàn đồng), trong đó, tiền bồi hoàn về đất là 2.454.060.000đ, tiền bồi thường về lúa là 37.920.000đ do bà L trực tiếp canh tác nên bà L được nhận toàn bộ số tiền 37.920.000đ (ba mươi bảy triệu, chín trăm hai mươi ngàn đồng). Các đương sự tranh chấp về số tiền bồi hoàn về đất là 2.454.060.000 đồng. Căn cứ theo Phiếu xác nhận kết quả đo đạc hiện trạng thửa đất (bút lục số 86) thì thửa đất số 897 có diện tích là 5.602,1m²; Phiếu xác nhận kết quả đo đạc hiện trạng thửa đất (bút lục số 87) thì thửa đất số 898 có diện tích là 928m², tổng diện tích của 02 thửa đất là 6.530,1m².
Do đó, phần đất dư ông L, bà H chưa chuyển nhượng cho ông K là: 6.530,1m² – 6.200m² = 330,1m². Đối với phần đất dư 330,1m² này, bà L đồng ý giao cho nguyên đơnđược nhận số tiền 125.970.781đồng (Một trăm hai mươi lăm triệu chín trăm bảy mươi ngàn bảy trăm tám mươi mốt đồng) là phù hợp nên ghi nhận.
[5] Xét quan điểm của đại diện Viện kiểm sát là phù hợp nên Hội đồng xét xử chấp nhận.
[6] Về án phí: Do kháng cáo của bị đơn được chấp nhận nên bị đơn không phải chịu án phí phúc thẩm.
Tuy nhiên, phía nguyên đơn là người cao tuổi nên được miễn án phí theo quy định điểm đ khoản 1 Điều 12 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 được miễn nộp tiền án phí.
Quyết định
* Căn cứ: - Khoản 2 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; - Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. * Tuyên xử: Chấp nhận kháng nghị số 06/QĐ-VKS-DS ngày 20-11-2025 của Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 4 – Cần Thơ 12 Chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn bà Trần Thị L.
1. Sửa bản án dân sự sơ thẩm số 139/2025/DS-ST ngày 07 tháng 11 năm 2025 của Toà án nhân dân khu vực 4 - Cần Thơ cụ thể như sau: Bà Trần Thị L và những người đồng hàng thừa kế gồm: bà Trần Thị Kim M, Trần Thị C, Trần Thị N, Trần Thị N, Trần Văn H, Trần Thị X được quyền liên hệ Trung tâm phát triển quỹ đất, thuộc Uỷ ban nhân dân thành phố Cần Thơ để nhận số tiền: 2.366.009.219 đồng (Hai tỷ ba trăm sáu mươi sáu triệu không trăm lẻ chín ngàn hai trăm mười chín đồng) và tiền lãi phát sinh (nếu có). Bà Nguyễn Thị Kim H và những người đồng hàng thừa kế gồm: Bà Trần Thị T, bà Trần Thị H, ông Trần Văn V, ông Trần Văn L được quyền liên hệ Trung tâm phát triển quỹ đất, thuộc Uỷ ban nhân dân thành phố Cần Thơ để nhận số tiền: 125.970.781đồng (Một trăm hai mươi lăm triệu chín trăm bảy mươi ngàn bảy trăm tám mươi mốt đồng). Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố Cần Thơ thuộc Uỷ ban nhân dân thành phố Cần Thơ có trách nhiệm chi trả số tiền cho các đương sự theo nội dung bản án đã tuyên.
2. Án phí dân sự sơ thẩm: Miễn án phí cho nguyên đơn.
3. Án phí dân sự phúc thẩm: Bị đơn được nhận lại tiền tạm ứng án phí đã nộp 300.000 đồng theo biên lai thu tiền tạm ứng án phí số 0009500 ngày 12/11/2025 tại Thi hành án dân sự thành phố Cần Thơ. Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6,7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.