Bản án 61/2026/DS-STTranh chấp về thừa kế tài sản
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
- Căn cứ khoản 5 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a, c khoản 1 Điều 39, Điều 147, Điều 228, Điều 271 và Điều 273 của Bộ luật tố tụng Dân sự; - Áp dụng các Điều 612, 613, 614, 649, 650, 651 của Bộ luật Dân sự; - Áp dụng Các Điều 4, 136 của Luật đất đai năm 2024; - Áp dụng điểm đ khoản 1 Điều 12 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án…
Nhận định của Tòa án
Sau khi nghiên cứu toàn bộ các tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định: 8
[1]
Căn cứ vào nội dung đơn khởi kiện của bà Trương Thị Kim L và nơi cư trú của ông Trương Quốc D, Tòa án nhân dân huyện Châu Thành thụ lý và giải quyết vụ án theo trình tự sơ thẩm được quy định tại khoản 5 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a,c khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự và các quy định của pháp luật về thẩm quyền giải quyết vụ án, Toà án nhân dân khu vực 5 - Tây Ninh tiếp tục giải quyết vụ án.
[2] Tòa án đã triệu tập hợp lệ ông Trương Quốc D, bà Trương Thị K P, bà Trương Kim T, bà Trương Kim B, bà Trương Thị Á C1, bà Trương Thị Âu C2, bà Trương Thị Mỹ C3 đến tham gia phiên tòa xét xử sơ thẩm nhưng bị đơn, những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan có tên nêu trên vắng mặt.
Do đó, căn cứ vào Điều 228 của Bộ luật tố tụng Dân sự, xét xử vụ án vắng mặt ông Trương Quốc D, bà Trương Thị K P, bà Trương Kim T, bà Trương Kim B, bà Trương Thị Á C1, bà Trương Thị Âu C2, bà Trương Thị Mỹ C3.
[3] Bà Trương Thị Kim L khi khởi kiện yêu cầu chia thừa kế của bà Phan Thị H là thửa số 1, có diện tích 2.341,2m2; thửa đất số 2, có diện tích 1.783,5 m2 cùng tờ bản đồ số 4, đất tọa lạc tại xã A, huyện C, tỉnh Long An (nay là xã A, tỉnh Tây Ninh) nên quan hệ tranh chấp trong vụ án là tranh chấp về thừa kế.
[4] Quá trình tố tụng, bà Trương Thị Kim L, ông Trương Quốc D, bà Trương Thị K P, bà Trương Kim T, bà Trương Kim B, bà Trương Thị Á C1, bà Trương Thị Âu C2, bà Trương Thị Mỹ C3 cùng xác định: Ông Trương Văn C4 và bà Phan Thị H có 9 người con chung: Bà Trương Thị Kim L, ông Trương Quốc D, bà Trương Thị K P, bà Trương Kim T, bà Trương Kim B, bà Trương Thị Á C1, bà Trương Thị Âu C2, bà Trương Thị Mỹ C3 và Trương Thị Phi C5, sinh năm 1975 nhưng đã chết năm 1984. Cả ông C6, bà H không có con riêng, không có con nuôi. Ông C4, Bà Trương Thị Phi C5 chết trước bà H nên hàng thừa kế thứ nhất của bà H gồm có 8 người: Bà Trương Thị Kim L, ông Trương Quốc D, bà Trương Thị K P, bà Trương Kim T, bà Trương Kim B, bà Trương Thị Á C1, bà Trương Thị Âu C2, bà Trương Thị Mỹ C3.
[5] Bà Trương Thị Kim L, ông Trương Quốc D, bà Trương Thị K P, bà Trương Kim T, bà Trương Kim B, bà Trương Thị Á C1, bà Trương Thị Âu C2, bà Trương Thị Mỹ C3 cùng xác định: Khi chung sống ông C4 và bà H có hai thửa đất là thửa số 1, có diện tích 2.341,2m2; thửa đất số 2, có diện tích 1.783,5 m2 cùng tờ bản đồ số 4, đất tọa tại xã A, huyện C. Ông Trương Văn C4 chết vào ngày 30 tháng 9 năm 2014, đến ngày 23 tháng 6 năm 2015 thì tất cả các người thừa kế để lại di sản thừa kế cho bà Phan Thị H và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào ngày 29 tháng 02 năm 2016. Ngày 19 tháng 8 năm 2018, bà Phan Thị H chết không để lại di chúc. Trên thửa đất số 1, có căn nhà của ông Trương Văn C4 và bà Phan Thị H, hiện căn nhà này ông D đang quản lý. Bà H không yêu cầu chia căn nhà, bà đồng ý giao cho ông D tiếp tục quản lý và sử dụng. Ông D không đồng ý chia thừa kế vì ông cho rằng: khi ông Trương Văn C4 và bà Phan Thị H còn sống thì có nói với ông diện tích hai thửa đất nêu trên sẽ để cho ông C4, bà H và ông mỗi người một công (1000m2), 9 phần đất này để ông dùng vào thờ cúng ông bà và bà Trương Thị Phi C5. Khi cha mẹ của ông sinh sống ở Tây Ninh thì có nguyện vọng về sau khi khi trăm tuổi già sẽ được chôn cất ở huyện C. Cha, mẹ ông chết chôn ở Tây Ninh theo di nguyện của cha mẹ thì ông còn có nghĩa vụ cải táng trên phần đất nhà ở huyện C nhưng ông D không đưa ra tài liệu, chứng cứ chứng minh. Mặt khác, lời trình bày của ông không phải là di chúc.
Do đó, di sản thừa kế gồm: Thửa số 1, có diện tích 2.341,2m2 và thửa đất số 2, có diện tích 1.783,5 m2 cùng tờ bản đồ số 4, do bà Phan Thị H đứng tên trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đất tọa tại xã A, tỉnh Tây Ninh. Quá trình tố tụng, bà L xác định thống nhất với kết quả định giá của Công ty cổ phần T2: Giá trị m2 vị trí Khu B thuộc thửa đất số 1 là 590.000đ (năm trăm chín mươi nghìn đồng) và vị trí Khu E thuộc thửa đất số 2 là 1.158.000đ (một triệu một trăm năm mươi tám nghìn đồng). Như vậy, thửa đất số 1, có diện tích 2.341,2m2 nên tổng giá trị của thửa đất là 1.381.308.000đ (một tỷ ba trăm tám mươi mốt triệu ba trăm le tám nghìn đồng) thửa đất số 2, có diện tích 1.783,5 m2 nên có giá trị là 2.065.293.000đ (hai tỷ không trăm sáu mươi lăm triệu hai trăm chín mươi ba nghìn đồng), giá trị di sản thừa kế là 3.446.601.000đ (ba tỷ bốn trăm bốn mươi sáu triệu sáu trăm lẻ một nghìn đồng). Hàng thừa kế của bà Phan Thị H gồm có 8 người, di sản thừa kế có giá trị là 3.446.601.000đ (ba tỷ bốn trăm bốn mươi sáu triệu sáu trăm lẻ một nghìn đồng) nên giá trị mỗi kỷ phần là 430.825.125đ (bốn trăm ba mươi triệu tám trăm hai mươi lăm nghìn một trăm hai mươi lăm đồng).
[6] Đối với di sản thừa kế của bà Phan Thị H, bà L yêu cầu chia đều mỗi thửa đất, thành 8 phần bằng nhau mỗi người một phần. Bà yêu cầu nhận bằng hiện vật, là quyền sử dụng đất và bà P để kỷ phần di sản cho bà L. Tại mảnh trích đo số 430 - 2023 ngày 25 tháng 12 năm 2023 của Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai tại huyện C thể hiện diện tích đất bà L yêu cầu là Khu B có diện tích là 587,9 m2 nên có giá trị là 346.861.000đ (ba trăm bốn mươi sáu triệu tám trăm sáu mươi mốt nghìn đồng) và Khu E có diện tích là 449,1 m2 nên có giá trị là 520.057.800đ (năm trăm hai mươi triệu không trăm năm mươi bảy nghìn tám trăm đồng), tổng giá trị bà L yêu cầu là 866.918.800đ (tám trăm sáu mươi sáu triệu chín trăm mười tám nghìn tám trăm đồng). So với hai kỷ phần bà L được hưởng thì bà L nhận nhiều hơn: 866.918.800đ (tám trăm sáu mươi sáu triệu chín trăm mười tám nghìn tám trăm đồng) – {430.825.125đ (bốn trăm ba mươi triệu tám trăm hai mươi lăm nghìn một trăm hai mươi lăm đồng) x 2} = 5.268.550đ ( năm triệu hai trăm sáu mươi tám nghìn năm trăm năm mươi đồng) nên bà L có nghĩa vụ trả lại cho ông Trương Quốc D. Tại công văn số 537/CV-CNVPĐKĐĐ ngày 29 tháng 8 năm 2025 của Chi nhánh Văn phòng Đ xác định: Tại mảnh trích đo số 430-2023 ngày 25 tháng 12 năm 2023, vị trí Khu B có diện tích là 587,9 m2 loại đất BHK và vị trí Khu E có diện tích là 449,1 m2 loại đất ONT tổng cộng diện tích 1037m2 do Chi nhánh Văn 10 phòng Đăng ký đất đai tại huyện C duyệt ngày 25 tháng 12 năm 2023 gồm thửa đất số 1 và thửa đất số 2, cùng tờ bản đồ số 4, đất tọa lạc tại xã A, huyện C, tỉnh Long An (nay thuộc xã A, tỉnh Tây Ninh) đảm bảo điều kiện tách thửa theo quyết định 49/2024/QĐ-UBND ngày 25 tháng 10 năm 2024 của Ủy ban nhân dân tỉnh L (nay thuộc tỉnh Tây Ninh).
Do đó, việc bà Trương Thị Kim L yêu cầu nhận được di sản thửa kế là phù hợp nên được Hội đồng xét xử chấp nhận. Bà Trương Thị Kim L được hưởng di sản thừa kế là Khu B có diện tích là 587,9 m2 thuộc một phần thửa đất số 1 và Khu E có diện tích là 449,1 m2 thuộc một phần thửa đất số 2 theo Mảnh trích đo số 430-2023 của Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai tại huyện C, tỉnh Long An duyệt ngày 25 tháng 12 năm 2023. Buộc bà Trương Thị Kim L có nghĩa vụ trả cho ông Trương Quốc D số tiền là 5.268.550đ ( năm triệu hai trăm sáu mươi tám nghìn năm trăm năm mươi đồng).
[7] Đối với yêu cầu bà Trương Kim T về việc yêu cầu chia di sản thừa kế theo quy định của pháp luật và cho bà nhận phần đất liền kế với thửa đất bà đang quản lý sử dụng để thuận tiện cho việc tách thửa và quản lý, sử dụng nhưng đến ngày 12 tháng 3 năm 2026, bà T rút yêu cầu chia thừa kế. Tòa án đã tiến hành giải thích, ghi lời khai của bà T nhưng bà T giữ nguyên yêu cầu rút đơn yêu cầu chia thừa kế. Xét thấy việc bà T rút yêu cầu chia thừa kế là tự nguyện, phù hợp với quy định của pháp luật.
Do đó, bà T có quyền khởi kiện bằng vụ án khác theo quy định chung của pháp luật.
[8] Bà Trương Thị Kim L là mẹ ruột của ông Phan Trương Thanh P1, quá trình tố tụng giữa bà L với ông P1 không có tranh chấp đối với thanh long có trên phần đất bà L được nhận di sản thừa kế.
Do đó, Hội đồng xét xử không xem xét trong cùng vụ án, giữa các bên đương sự có quyền thỏa thuận nếu có phát sinh tranh chấp thì có quyền khởi kiện bằng vụ án khác theo quy định chung của pháp luật.
[9] Quá trình tố tụng, bà Trương Thị Mỹ C3, ông Nguyễn Tấn S yêu cầu tiếp tục thực hiện hợp đồng thuê quyền sử dụng đất đã ký với ông Trương Quốc D. Trường hợp không thể tiếp tục hợp đồng thì bà Trương Thị Mỹ C3, ông Nguyễn Tấn S yêu cầu bà L và những người có quyền lợi liên quan bồi thường thiệt hại. Bà L, bà Trương Thị Mỹ C3, ông Nguyễn Tấn S không yêu cầu chấm dứt hợp đồng thuê quyền sử dụng đất giữa ông D với bà Mỹ C3, ông S. Tại phiên tòa, bà Trương Thị Mỹ C3, bà Trương Thị Kim L cùng xác định: không yêu cầu chấm dứt hợp đồng thuê quyền sử dụng đất nêu trên nên Hội đồng xét xử không xem xét trong cùng vụ án, giữa các bên đương sự có quyền thỏa thuận nếu có phát sinh tranh chấp thì có quyền khởi kiện bằng vụ án khác theo quy định chung của pháp luật.
[10] Trong quá trình tố tụng, bà Trương Kim B, bà Trương Thị Á C1, bà Trương Thị Âu C2, bà Trương Thị Mỹ C3 có lời trình bày khác nhau đối với di dản thừa kế của bà Phan Thị H nhưng không có đương sự nào yêu cầu chia thừa kế 11 nên các đương sự có quyền thực hiện các quyền đối với di sản thừa kế theo quy định chung của pháp luật.
[11] Từ các phân tích nêu trên, xét thấy đề nghị của Viện kiểm sát và yêu cầu của nguyên đơn là có căn cứ nên được Hội đồng xét xử chấp nhận.
[12] Về chi phí xem xét thẩm định tại chỗ, đo đạc và định giá với số tiền 12.538.600đ (mười hai triệu năm trăm ba mươi tám nghìn sáu trăm đồng). Bà Trương Thị Kim L tự nguyện chịu toàn bộ chi phí xem xét thẩm định tại chỗ, đo đạc và định giá. Bà Trương Thị Kim L đã nộp 30.000.000đ (ba mươi triệu đồng), Toà án đã hoàn trả cho bà L số tiền 17.461.400đ (mười bảy triệu bốn trăm sáu mươi mốt nghìn bốn trăm đồng) theo biên bản giao nhận tiền tạm ứng chi phí tố tụng ngày 26 tháng 9 năm 2023 và ngày 05 tháng 5 năm 2026.
[13] Về án phí dân sự sơ thẩm: Miễn án phí dân sự sơ thẩm cho bà Trương Thị Kim L vì bà L là người cao tuổi và đã làm đơn đúng theo quy định của pháp luật. Ông Trương Quốc D không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm.
Quyết định
- Căn cứ khoản 5 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a, c khoản 1 Điều 39, Điều 147, Điều 228, Điều 271 và Điều 273 của Bộ luật tố tụng Dân sự; - Áp dụng các Điều 612, 613, 614, 649, 650, 651 của Bộ luật Dân sự; - Áp dụng Các Điều 4, 136 của Luật đất đai năm 2024; - Áp dụng điểm đ khoản 1 Điều 12 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Trương Thị Kim L về việc chia di sản thừa kế. Bà Trương Thị Kim L được hưởng di sản thừa kế là quyền sử dụng đất đối với Khu B có diện tích là 587,9 m2 thuộc một phần thửa đất số 1 và Khu E có diện tích là 449,1 m2 thuộc một phần thửa đất số 2 theo Mảnh trích đo số 430-2023 của Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai tại huyện C tỉnh Long An duyệt ngày 25 tháng 12 năm 2023. Bà Trương Thị Kim L có quyền và nghĩa vụ liên hệ với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền để thực hiện việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với Khu B có diện tích là 587,9 m2 thuộc một phần thửa đất số 1 và Khu E có diện tích là 449,1 m2 thuộc một phần thửa đất số 2 theo Mảnh trích đo số 430-2023 của Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai tại huyện C, tỉnh Long An duyệt ngày 25 tháng 12 năm 2023 theo quy định chung của pháp luật. 12 Người được thi hành án và người phải thi hành án có trách nhiệm liên hệ cơ quan nhà nước có thẩm quyền để lập thủ tục kê khai, đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; điều chỉnh giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp (hoặc một phần diện tích trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp). Trong trường hợp bên phải thi hành án không giao nộp bản chính giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp thì bên được thi hành án được quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền điều chỉnh, thu hồi, hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp (hoặc một phần diện tích trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp). Cơ quan cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất căn cứ vào bản án, quyết định của Tòa án để giải quyết điều chỉnh biến động hoặc cấp lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất phù hợp với kết quả giải quyết của Tòa án. Các đương sự không được ngăn cản các bên thực hiện quyền của người được xác lập quyền sử dụng đất theo bản án, quyết định của Tòa án. Trường hợp các bên vi phạm việc sử dụng đất đã được xác định theo bản án, quyết định của Tòa án thì có quyền yêu cầu cơ quan thi hành án ra quyết định cưỡng chế thi hành án.
2. Buộc bà Trương Thị Kim L có nghĩa vụ trả số tiền cho ông Trương Quốc D là 5.268.550đ ( năm triệu hai trăm sáu mươi tám nghìn năm trăm năm mươi đồng). Kể từ ngày người được thi hành án có đơn yêu cầu thi hành án, nếu người phải thi hành án chậm trả số tiền nêu trên, thì phải trả lãi phát sinh trên số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả, tại thời điểm thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, Điều 468 của Bộ luật Dân sự.
3. Về chi phí xem xét thẩm định tại chỗ, đo đạc và định giá: Bà Trương Thị Kim L tự nguyện chịu toàn bộ chi phí xem xét thẩm đ