Bản án 132/2026/DS-STTranh chấp về thừa kế tài sản
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị Nguyễn Thị Bích V về việc yêu cầu chia di sản của ông Nguyễn Văn O.
Nhận định của Tòa án
Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử thấy rằng:
[1] Về thủ tục tố tụng: Chị Nguyễn Thị Bích V khởi kiện chị Nguyễn Thị Ngọc M tranh chấp chia thừa kế phần đất tọa lạc tại ấp CP, xã HB, tỉnh Cà Mau. 4 Căn cứ Điều 35, Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự, vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 7 - Cà Mau.
[2] Tại đơn khởi kiện đề ngày 04/3/2025, chị Nguyễn Thị Bích V khởi kiện yêu cầu chia thừa kế diện tích đất 61m2. Đơn khởi kiện bổ sung ngày 25/3/2026 bổ sung yêu cầu khởi kiện chia thừa kế theo đo đạc thực tế diện tích đất 252m2, thuộc thửa số số 26, tờ bản đồ số 214, đất tại ấp CP, xã HB, tỉnh Cà Mau. Lời khai của các đương sự có trong hồ sơ cũng như tại phiên tòa hôm nay thống nhất xác định ông Nguyễn Văn O và bà Trần Thị X chung sống có 03 con chung là Nguyễn Thị Bích V, sinh năm 1990; Nguyễn Trọng N, sinh năm 1994 và Nguyễn Thị Ngọc M, sinh năm 1996. Tài sản ông O và bà X tạo lập được gồm diện tích đất qua đo đạc thực tế là 252m2, thuộc thửa số số 26, tờ bản đồ số 214, đất tại ấp CP, xã HB, tỉnh Cà Mau; căn nhà trên đất. Cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Nguyễn Văn O diện tích 61m2; diện tích còn lại do ông Nguyễn Văn O đăng ký sổ mục kê. Theo giấy chứng tử ngày 14/01/2025, ông Nguyễn Văn O chết ngày 07/6/2025 nên thời hiệu chia di sản thừa kế của ông Nguyễn Văn O vẫn còn theo quy định tại Điều 623 Bộ Luật dân sự. Do ông Nguyễn Văn O chết không để lại di chúc nên di sản do ông O để lại được chia thừa kế theo pháp luật, theo quy định tại Điều 652 Bộ Luật Dân sự hàng thừa kế thứ nhất của ông Nguyễn Văn O gồm bà Trần Thị X, chị Nguyễn Thị Bích V, anh Nguyễn Trọng N, chị Nguyễn Thị Ngọc M.
[3] Theo biên bản xem xét thẩm định tại chỗ, biên bản định giá tài sản và trích đo hiện trạng phần đất tranh chấp của Trung tâm kỹ thuật – công nghệ - quan trắc thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau thì phần đất tranh chấp có diện tích 525,7 m2, thuộc thửa số 26, tờ bản đồ số 214, đất tại ấp CP, xã HB, tỉnh Cà Mau, vị trí phần đất cụ thể như sau: + Hướng đông: Giáp đường mương nhà thờ, số đo 20,66m + Hướng tây: Giáp đất bà Nguyễn Thị B, số đo 18,17m + 6,05m + Hướng nam: Giáp đường bê tông, số đo 24,09m + Hướng bắc: Giáp kênh thủy lợi, số đo 14,73m + 7,62m Diện tích: 525,7 m2 Trên đất có tài sản là 01 nhà chính, 01 nhà tạm, hàng rào, các loại cây trồng gồm 04 cây dừa, 03 cây khế, 01 cây xoài, 01 cây tràm bông vàng. Như đã phân tích tài sản do ông Nguyễn Văn O và bà Trần Thị X tạo lập gồm diện tích đất diện tích 525,7 m2, thuộc thửa số 26, tờ bản đồ số 214, đất tại ấp CP, xã HB, tỉnh Cà Mau cùng các tài sản trên đất theo biên bản thẩm định ngày 22/4/2025. Các tài sản trên đất có tổng giá trị là 139.540.000 đồng. Theo quy định tại Điều 27 Luật Hôn nhân và Gia đình thì phần diện tích đất 525,7m2 5 cùng các tài sản trên đất là tài sản chung của ông O và bà X nên mỗi người được ½ là diện tích đất 262,85m2, ½ giá trị tài sản trên đất là 69.770.000 đồng. Như vậy, di sản để chia cho hàng thừa kế thứ nhất của ông Nguyễn Văn O là diện tích đất 262,85m2, ½ căn nhà, cùng tài sản khác trên đất. Ông O có 03 người con và vợ là bà X nên được chia là 04 kỷ phần bằng nhau, mỗi kỷ phần là 65,7125m2 đất + số tiền 17.442.500 đồng. Chị Nguyễn Thị Ngọc M và chị Nguyễn Thị Bích V đều yêu cầu được nhận nhà, đất đồng ý giao trả lại giá trị kỷ phần thừa kế cho những người thừa kế khác. Tuy nhiên hiện tại, chị M không quản lý sử dụng diện tích đất cùng các tài sản trên đất. Toàn bộ phần đất và các tài sản trên đất do bà Trần Thị X đang quản lý sử dụng. Đồng thời, bà Trần Thị X và anh Nguyễn Trọng N đồng ý nhận giá trị, giao cho chị V toàn bộ hiện vật là phần đất cùng toàn bộ tài sản trên đất, đây là sự tự nguyện của đương sự phù hợp quy định pháp luật nên được chấp nhận. Do đó cần giao toàn bộ phần đất và các tài sản trên đất cho chị Nguyễn Thị Bích V. Chị V có nghĩa vụ trả giá trị kỷ phần thừa kế cho bà Trần Thị X, anh Nguyễn Trọng N, chị Nguyễn Thị Ngọc M. Như vậy mỗi kỷ phần thừa kế có giá trị: (65,7125m2 x 1.700.000 đồng/m2) + 17.442.500 đồng = 129.153.750 đồng. Bà Trần Thị X nhận giá trị ½ tài sản chung và giá trị 01 kỷ phần thừa kế là 645.768.750 đồng. Chị Nguyễn Thị Ngọc M nhận giá trị 01 kỷ phần thừa kế là 129.153.750 đồng. Tại phiên tòa chị Nguyễn Thị Bích V tự nguyện cho thêm chị Nguyễn Thị Ngọc M số tiền bằng với giá trị 01 kỷ phần thừa kế là 129.153.750 đồng. Chị M đồng ý nhận số tiền này. Đây là sự tự nguyện của đương sự và phù hợp quy định pháp luật nên được ghi nhận. Như vậy chị V có nghĩa vụ trả cho chị M tổng số tiền 258.307.500 đồng. Anh Nguyễn Trọng N nhận giá trị 01 kỷ phần thừa kế là 129.153.750 đồng.
Từ những phân tích trên có cơ sở chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị Nguyễn Thị Bích V.
[4] Chi phí tố tụng về xem xét thẩm định tại chỗ, định giá tài sản và trích lục hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là 4.326.000 đồng. Chị Nguyễn Thị Bích V tự nguyện chịu toàn bộ (đã dự nộp xong).
[5] Về án phí dân sự sơ thẩm: Chị Nguyễn Thị Bích V phải chịu án phí số tiền 12.915.375 đồng Chị Nguyễn Thị Ngọc M và anh Nguyễn Trọng N mỗi người chịu án phí số tiền 6.457.688 đồng. Bà Trần Thị X được miễn án phí do là người cao tuổi và có đơn xin miễn án phí. 6
[6] Những phân tích, nhận định và đề nghị của đại diện Viện kiểm sát tại phiên tòa phù hợp với tài liệu chứng cứ cũng như phân tích, đánh giá của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.
Quyết định
Căn cứ: Điều 26, Điều 35, Điều 39, Bộ luật tố tụng dân sự; Điều 33, Điều luật dân sự; Nghị quyết 613, Điều 651, Điều 652, Điều 660 Bộ 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí. Tuyên xử:
1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị Nguyễn Thị Bích V về việc yêu cầu chia di sản của ông Nguyễn Văn O.
2. Giao cho chị Nguyễn Thị Bích V quản lý sử dụng phần đất diện tích 525,7m2, thuộc thửa số 26, tờ bản đồ số 214, đất tại ấp CP, xã HB, tỉnh Cà Mau cùng 01 nhà cấp 4, 01 nhà tạm, hàng rào và cây cối trên đất. Vị trí phần đất cụ thể như sau: + Hướng đông: Giáp đường mương nhà thờ, số đo 20,66m + Hướng tây: Giáp đất bà Nguyễn Thị B, số đo 18,17m + 6,05m + Hướng nam: Giáp đường bê tông, số đo 24,09m + Hướng bắc: Giáp kênh thủy lợi, số đo 14,73m + 7,62m Chị Nguyễn Thị Bích V có quyền đi kê khai đăng ký quyền sử dụng phần đất được chia theo quy định pháp luật.
3. Buộc chị Nguyễn Thị Bích V có nghĩa vụ trả giá trị kỷ phần thừa kế cho chị Nguyễn Thị Ngọc M số tiền 258.307.500 đồng. Buộc chị Nguyễn Thị Bích V có nghĩa vụ trả giá trị kỷ phần thừa kế cho anh Nguyễn Trọng N số tiền 129.153.750 đồng. Buộc chị Nguyễn Thị Bích V có nghĩa vụ trả giá trị kỷ phần thừa kế cho bà Trần Thị X số tiền 645.768.750 đồng. Kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật (đối với các trường hợp cơ quan thi hành án có quyền chủ động ra quyết định thi hành án) hoặc kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án (đối với các khoản tiền phải trả cho người được thi hành án) cho đến khi thi hành xong, tất cả các khoản tiền, hàng tháng bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 468 Bộ luật dân sự.
4. Chi phí tố tụng về xem xét thẩm định tại chổ, định giá tài sản và trích lục hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là 4.326.000 đồng. Chị Nguyễn Thị Bích V tự nguyện chịu toàn bộ (đã dự nộp xong). 7
5. Về án phí dân sự sơ thẩm: Chị Nguyễn Thị Bích V phải chịu án phí số tiền 12.915.375 đồng. Chị V đã nộp tạm ứng án phí số tiền 2.500.000 đồng theo biên lai thu số 0006000 ngày 12/3/2025 và số tiền 2.500.000 đồng theo biên lai thu số 0005119 ngày 24/4/2026 tại Phòng thi hành án dân sự khu vực 7 – Cà Mau, tỉnh Cà Mau. Khấu trừ án phí phải nộp chị V phải nộp thêm số tiền 7.915.375 đồng. Chị Nguyễn Thị Ngọc M và anh Nguyễn Trọng N mỗi người chịu án phí số tiền 6.457.688 đồng. Bà Trần Thị X được miễn án phí do là người cao tuổi và có đơn xin miễn án phí.
6. Trường hợp bản án, quyết định được thi hành án theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo các Điều 6, Điều 7, Điều 7a, Điều 7b và Điều 9 Luật thi hành án dân sự, thời hạn thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự. Các đương sự có mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ