Bản án 515/2026/DS-PTTranh chấp về thừa kế tài sản

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, được thẩm tra các chứng cứ tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng, ý kiến phát biểu và đề nghị của Kiểm sát viên và những người tham gia tố tụng, Hội đồng xét xử nhận định:

[1]. Về tố tụng: Người kháng cáo, nội dung và hình thức đơn kháng cáo, thời hạn kháng cáo của nguyên đơn là đúng theo quy định tại Điều 271, Điều 272 và Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, kháng cáo hợp lệ và đúng theo luật định nên vụ án được xét xử theo trình tự phúc thẩm đối với nội dung kháng cáo và các vấn đề có liên quan đến việc kháng cáo.

[2]. Về sự có mặt, vắng mặt của những người tham gia tố tụng: Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Phòng Văn hóa xã hội phường Đ, thành phố Cần Thơ, ông Nguyễn Văn H2, ông Lê Văn H1, ông Nguyễn Hải Đ3, ông Nguyễn Ngọc P1, bà Nguyễn Ngọc D đã được Tòa án triệu tập hợp lệ lần 2 tham gia phiên toà nhưng vắng mặt. Hội đồng xét xử căn cứ khoản 2 Điều 227 Bộ luật Tố tụng dân sự tiến hành xét xử vụ án vắng mặt đối với những người trên.

[3]. Về hàng thừa kế: Ông Nguyễn Văn M1 chết 2014 và mẹ bà là Nguyễn Thị V2 chết năm 2021. Trong quá trình chung sống ông M1, bà V2 có với nhau 6 được có tất cả 08 người con ruột là bà Nguyễn Thị T2, ông Nguyễn Ngọc Đ1 (Nguyễn Văn Đ2), bà Nguyễn Thị T, ông Nguyễn Ngọc P, bà Nguyễn Thị M, ông Nguyễn Văn Đ, Nguyễn Thị L, bà Nguyễn Thị H. Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 651 Bộ luật Dân sự, Hội đồng xét xử xác định 08 người con của ông M1, bà V2 là hàng thừa kế thứ nhất.

[4]. Về di sản thừa kế: Các đương sự đều thừa nhận nguồn gốc thửa đất 399 có diện tích 346m2 và thửa số 420, diện tích 1.351m2, tờ bản đồ số 07 tọa lạc tại ấp B, phường Đ, thành phố Cần Thơ đã được Ủy ban nhân dân huyện P, tỉnh Cần Thơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông Nguyễn Văn M1 có nguồn gốc của cha mẹ là ông Nguyễn Văn M1 và mẹ bà là Nguyễn Thị V2. Căn cứ khoản 2 Điều 92 của Bộ luật tụng dân sự quy định về những tình tiết, sự kiện không phải chứng minh, do đó Hội đồng xét xử xác định là sự thật nên đây là di sản thừa kế.

[5]. Về phần diện tích đất tranh chấp: Các đương sự đều thống nhất thửa đất 399 có diện tích 346m2 và thửa số 420, diện tích 1.351m2. Theo đo đạt thực tế hiện nay tổng diện tích của hai thửa đất trên còn 1610,3m2 – 16,3m2 công trình xây dựng của Trường Tiểu học L2, cho nên phần diện tích đất di sản còn lại 1.594m2.

[6]. Về giá trị di sản thừa kế: Theo Chứng thư thẩm định giá ngày 04/8/2025 của Công ty cổ phần T3 tổng giá trị di sản là 1.273.157.200 đồng, Tòa án cấp sơ thẩm xác định 1.268.030.100 đồng - 58.692.808 đồng mà nguyên đơn đã trả nợ thay cho cha mẹ, còn lại 1.209.337.292 đồng, sau khi xét xử sơ thẩm các đương sự không có kháng cáo, Viện kiểm sát không có kháng nghị, tại phiên tòa phúc thẩm các đương sự đều thống nhất giá trị phần đất là 1.209.337.292 đồng, do đó Hội đồng xét xử phúc căn cứ vào giá trị này để là cơ sở giải quyết vụ án.

[7]. Xét kháng cáo của bị đơn. Hội đồng xét xử phúc thẩm thấy rằng: [7.1]. Về giá trị tài sản tranh chấp: Sau khi có kết quả định giá tài sản, Tòa án cấp sơ thẩm đã thông báo cho bị đơn ông Đ được biết và ông cũng đã thống nhất và không có khiếu nại gì hoặc yêu cầu định giá lại đối với kết quả định giá. Mặt khác ông cũng không có tài liệu chứng cứ gì để chứng minh chi phí sửa chữa nhà của bà T là 80.000.000 đồng. Vì vậy kháng cáo của bị đơn ông Đ về phần giá trị tài sản là không có căn cứ. [7.2]. Đối với yêu cầu kháng cáo về việc không đồng ý việc chia căn nhà cho bà T, do trước đây bà đã được hưởng 01 công đất và 700m2 đất tọa lạc Đông Phước, C, tỉnh Hậu Giang trước đây, thấy rằng trong quá trình giải quyết tại cấp sơ thẩm ông không có yêu cầu phản tố chia thừa kế đối với phần đất trên, mặt khác ông cho rằng các anh chị em có hùn tiền để xây dựng sửa chữa lại căn cho mẹ là bà V2 sinh sống mà hiện nay bà T đã quản lý sử dụng nhưng ông không có chứng cứ nào để chứng minh cho lời trình bày của mình, trong khi bà T có các hóa đơn, chứng từ để chứng minh cho việc xây dựng nhà, ngoài ra bà T hiện là người đang quản lý sử dụng căn nhà trên, Từ đó Tòa án cấp sơ thẩm giao căn nhà trên cho bà T là có căn cứ. 7 [7.3]. Xét kháng cáo của bị đơn về cây trồng trên đất, tại phiên tòa phúc thẩm nguyên đơn đồng ý trả lại cho bị đơn 50% giá trị cây trồng trên phần đất của nguyên đơn tương đương 13.840.000 đồng cho bị đơn và bị đơn đồng ý nhận, xét thấy sự thỏa thuận của nguyên đơn và bị đơn là tự nguyện, không trái quy định pháp luật nên Hội đồng xét xử phúc thẩm chấp nhận sự thỏa thuận này của các đương sự. [7.4]. Xét kháng cáo của bị đơn về việc chỉ yêu cầu chia thừa kế đối với phần tài sản mà nguyên đơn đang quản lý sử dụng, không yêu cầu chia phần ông Nguyễn Ngọc Đ1 đang sử dụng, thấy rằng trong quá trình giải quyết vụ án tại cấp sơ thẩm các đương sự đều thống nhất di sản do ông M1 và bà V2 chết để lại là 1610,3m2, do đây là di sản do người chết để lại theo quy định tại Điều 612 của Bộ luật Dân sự và mọi cá nhân đều bình đẳng về quyền để lại tài sản của mình cho người khác và quyền hưởng di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật. Do đó kháng cáo của ông là không có căn cứ.

[8].

Từ những phân tích nêu trên, Hội đồng xét xử phúc thẩm thấy rằng đối với yêu cầu kháng cáo của bị đơn là có căn cứ để chấp nhận một phần. Tuy nhiên do Tòa án cấp sơ thẩm đã quyết định chia thừa kế cho các đương sự, nhưng khi buộc ông Nguyễn Ngọc Đ1 trả lại phần giá trị sử dụng vượt kỷ phần cho các đồng thừa kế lại không rõ ràng, nên Hội đồng xét xử phúc thẩm cần buộc ông Đ1 trả lại giá trị vượt kỷ phần được hưởng như sau: Nguyên đơn bà Nguyễn Thị T được hưởng 03 kỷ phần là 134.370.810 đồng x 03 = 403.112.430 đồng, trong khi đó bà T nhận phần đất tại vị trí I, diện tích 411,8m2, trong đó 86,6m2 thuộc thửa 399, loại đất T, diện tích 325,2m2 thuộc thửa 420, loại đất vườn, có giá trị 383.225.400 đồng, như vậy ông Đ1 có trách nhiệm trả lại cho bà T số tiền 19.887.030 đồng. Bị đơn ông Nguyễn Văn Đ được hưởng 05 kỷ phần là 134.370.810 đồng x 05 = 671.854.000 đồng, trong khi đó ông Đ nhận phần đất tại vị trí III diện tích 342,6m2, trong đó 92,8m2 thuộc thửa 399, loại đất T, diện tích 249,8m2 thuộc thửa 420, loại đất vườn, có giá trị 377.702.000 đồng, như vậy ông Đ1 có trách nhiệm trả lại cho ông Đ số tiền 294.152.000 đồng. Ngoài ra, ông Đ1 được hưởng tổng giá trị tài sản là được chia là 512.546.900 đồng, sau khi trả cho bà T số tiền 19.887.030 đồng và trả cho ông Đ 294.152.000 đồng, còn thừa lại 198.507.870 đồng đây cũng là di sản nhưng do các đương sự thống nhất không có yêu cầu, không có kháng cáo, Viện kiểm sát không có kháng nghị nên giao cho ông Đ1.

[8]. Xét đề nghị của Kiểm sát viên là có cơ sở, nên Hội đồng xét xử chấp nhận.

[9]. Về án phí dân sự sơ thẩm: Do Bản án sơ thẩm bị sửa, nên án phí sơ thẩm nguyên đơn, bị đơn phải chịu theo quy định tại Điều 147 của Bộ luật tụng dân sự.

[10]. Về án phí dân sự phúc thẩm: Kháng cáo của bị đơn được chấp nhận một phần nên phải chịu án phí phúc thẩm. 8