Bản án 1086/2026/DS-PTTranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản

[1] Về thủ tục tố tụng: [1.1]. Đương sự có yêu cầu xét xử vắng mặt, Tòa án xét xử vắng mặt đương sự theo quy định tại Điều 296 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Quá trình tố tụng tại cấp sơ thẩm, bị đơn ông C trình bày là đã cho nhiều người thuê lại một phần cần căn nhà số F L, yêu cầu đưa người thuê nhà tham gia tố tụng trong vụ án nhưng không chứng minh bằng hợp đồng thuê và họ tên địa chỉ của người thuê nhà. Tòa án cấp sơ thẩm xét xử vụ án theo chứng cứ có trong hồ sơ vụ án là phù hợp. [1.2]. Điều 1 phần quyết định của Bản án sơ thẩm ghi "Buộc ông Vũ Mạnh C và ông Vũ Lê T2 có trách nhiệm bàn giao tầng trệt và tầng lửng của 4 nhà số F L, phường P, Thành phố Hồ Chí Minh cho bà Lê Thị T được trọn quyền sở hữu". Thời hạn thực hiện: Một lần ngay sau khi bản án có hiệu lực pháp luật. Thi hành tại Cơ quan Thi hành án dân sự có thâm quyền . Cuối phần quyết định của Bản án sơ thẩm ghi "Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án.…….….."; Là có sự mâu thuần, các đương sự có quyền tự thỏa thuận thi hành án hoặc có quyền yêu cầu một tổ chức khác có thẩm quyền thi hành án (Văn phòng thừa phát lại) theo quy định pháp luật thi hành án dân sự. Nguyên tắc chung của quan hệ dân sự là đương sự có quyền tự nguyện, tự thỏa thuận, tự định đoạt ở bất kỳ giai đoạn nào từ khi Tòa án thụ lý cho đến khi kết thúc ở giai đoạn thi hành án; Tòa án cấp sơ thẩm buộc đương sự phải thi hành án "một lần" và "thi hành tại cơ quan Thi hành án" là vi phạm nguyên tắc tự nguyện, tự thỏa thuận, tự định đoạt của đương sự. [1.3]. Bà Vân T3 cho nhà đất em gái là bà T, bà T khởi kiện yêu cầu ông C giao nhà đất. Ông C trình bày là bà V không chịu giao cho ông C ½ giá trị nhà đã được Tòa án phân chia nên không đồng ý giao nhà nhưng Tòa án cấp sơ thấm không thu thập chứng cứ, không làm rõ bà V đã thực hiện xong nghĩa vụ trả tiền cho ông C hay chưa là có thiếu sót.

[2] Về nội dung: [2.1]. Thửa đất số 1950, diện tích đất 143,5m (mục đích sử dụng: đất ở) và nhà gắn liền đất diện tích sử dụng 220,8m?, theo Giấy chứng nhận quyên sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở số 6115/2002 do Ủy ban nhân dân quận T cấp ngày 12/3/2002; đăng ký biến động sang tên bà Lê Thị V ngày 07/6/2017, nhà đất được cơ quan có thẩm quyền cấp số F L, phường P, quận T (nay là phường P, Thành phố Hồ Chí Minh). Ngày 24/02/2020, bà V ký Hợp đồng tặng cho nhà số 6A Lê Lư và quyền sử dụng đất gắn liền nhà cho bà T. Ngày 04/3/2020, bà T đã hoàn thành đăng ký sang tên (tại trang 3 của Giấy chứng nhận).

Tuy nhiên, trước đó từ năm 2019, bà V và ông C ly hôn và tranh chấp tài sản trong đó có nhà số F L Ngày 06/01/2021, Tòa án nhân dân quận Tân Phú xét xử sơ thẩm tại Bản án số 13/2021/HNGĐ-ST, bản án sơ thẩm đã không chấp nhận yêu cầu của ông C về việc tuyên bố vô hiệu đối với Hợp đồng tặng cho nhà đất số 6A Lê Lư giữa bà V và bà T. Bản án xác định quyền sử dụng đất là tài sản riêng của bà V, còn tài sản 5 gắn liền trên đất (nhà) là tài sản chung của ông C, bà V, đồng thời buộc bà V phải trả lại cho ông C ½ giá trị ngôi nhà bằng số tiền 1.381.847.100 đồng; bản án không giải quyết về việc bàn giao nhà đất cho người được tặng cho là bà T. Bản án phúc thâm số 06/2022/HNGĐ-PT ngày 04/01/2022, Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã tuyên hủy toàn bộ bản án sơ thấm số 13/2021/HNGĐ-ST ngày 06/01/2021 của Tòa án nhân dân quận Tân Phú. Ngày 11/3/2022, bà V và ông C đã tiến hành bàn giao một phần căn nhà trên cho bà T, còn tầng trệt và tầng lửng chưa bàn giao do ông C đang buôn bán cà phê. Như vậy, bà V vẫn còn một phần nghĩa vụ về việc bàn giao toán bộ căn nhà cho bà T. Quyết định giám đốc thầm số 08/2023/HNGĐ-GĐT ngày 22/5/2023, Tòa án nhân dân Cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh đã tuyên hủy Bản án phúc thẩm số 06/2022/HNGĐ-PT ngày 04/01/2022 của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh và giữ nguyên Bản án sơ thẩm số 13/2021/HNGĐ-ST ngày 06/01/2021 của Tòa án nhân dân quận Tân Phú. [2.2]. Như vậy, Bản án sơ thẩm số 13/2021/HNGĐ-ST có hiệu lực pháp luật, và theo nội dung bản án thì Hợp đồng tặng cho nhà số F L giữa bà T và bà V có hiệu lực pháp luật; tức là bà V được sở hữu toàn bộ căn nhà số F L và phải có nghĩa vụ bồi thường ½ giá trị ngôi nhà cho ông C với số tiền là 1.381.847.100 đồng, đồng thời bản án ghi nhận hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng thửa đất gắn liền với căn nhà số F L giữa bà V và bà T là hợp pháp. Nay, bà T khởi kiện yêu cầu ông C giao một phần ngôi nhà số F L còn lại cho bà T (bà V, ông C đã giao một phần ngôi nhà cho bà T vào ngày 11/3/2022). Tòa án cấp sơ thẩm không thu thập chứng cứ về việc bà V đã hoàn thành nghĩa vụ bồi thường ½ giá trị ngôi nhà cho ông C hay chưa mà xử buộc ông C phải giao phần nhà còn lại cho bà T là không công bằng, gây thiệt hại cho quyền lợi hợp pháp của ông C. Trong trường hợp này cần áp dụng "lẽ công bằng" và "tương tự pháp luật" như quy định tại Điều 6, Điều 427 của của Bộ luật dân sự để giải quyết vụ án. Khoản 2 Điều 427 của Bộ luật dân sự quy định" ... trường hợp các bên cùng có nghĩa vụ hoàn trả thì việc hoàn trả phải thực hiện cùng một thời điểm, trừ trường hợp có thóa thuận khác hoặc pháp luật có quy định khác". Tại Văn bản số 447 ngày 07/5/2026, phòng Thi hành án dân sự khu vực 9, Thành phố Hồ Chí Minh trả lời Tòa án là không có thông tin về việc bà V và ông C thi hành Bản án hôn nhân gia đình sơ thẩm số 13/2021/HNGĐ-ST ngày 06/01/2021 của Tòa án nhân dân quận Tân Phú. 6 Bà V chưa hoàn thành nghĩa vụ giao nhà cho bà T trong hợp đồng cho tặng tài sản; Bản án số 13/2021/HNGĐ-ST đã xác định quyền sở hữu nhà và quyền sử dụng đất thuộc về bà T.

Do đó, cần buộc trách nhiệm liên đới giữa bà V và ông C về việc giao trả phần nhà còn lại số 6A Lê Lư cho bà T sau khi bà V đã thi hành xong nghĩa vụ bồi thường ½ ngôi nhà cho ông C theo Bản án sơ thẩm số 13/2021/HNGĐ-ST. Ông C đang sinh sống và kinh doanh tại địa điểm nhà số F L nên cân tạo điều kiện để cho ông C có một thời gian hợp lý để tạo dựng cuộc sống ở nơi khác. Anh Vũ Lê T2 là con của ông C, bà V đang cư trú tại nhà số F Lê Lư nên có cùng trách nhiệm với ông C giao trả nhà cho bà T như phân tích ở trên. [2.3]. Từ những nhận định trên, có căn cứ chấp nhận một phần yêu cầu kháng cáo của bị đơn ông Vũ Mạnh C, sửa một phần bản án sơ thẩm.

[3]. Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh về việc giữ nguyên bản án sơ thẩm là chưa phù hợp.

[4]. Án phí dân sự phúc thẩm: Bị đơn ông Vũ Mạnh C không phải nộp phí dân sự phúc thấm.