Bản án 10/2026/KDTM-PTTranh chấp về thừa kế tài sản

Sau khi nghiên cứu các tài liệu đã thu thập có trong h sơ v án cũng như thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh t ng tại phiên tòa, Hội đ ng xét xử nhận định: Về hủ ục ụng: - Về đơn kháng cáo: Sau khi Tòa án nhân dân khu vực 3 - Hưng Yên ra xét xử sơ thẩm ngày 24/9/2025, ngày 08/10/2025, Ngân hàng TMCP B1 có đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm; ngày 25/9/2025 chị Nguyễn Thị H1 kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm và đã nộp tạm ứng án phí nên kháng cáo của Ngân hàng TMCP B1, chị Nguyễn Thị H1 là hợp lệ và được xem xét, giải quyết theo trình tự phúc thẩm. - Về sự vắng mặt của các đương sự: Đ ng bị đơn anh Phạm Văn N1 vắng mặt mặc dù đã được triệu tập hợp lệ nhiều lần; những người có quyền lợi, nghĩa v liên quan trong v án đã được triệu tập hợp lệ nhưng vắng mặt.

Vì vậy, căn cứ điều 227; điều 228 Bộ luật Tố t ng dân sự 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2025 Hội đ ng xét xử tiếp t c xét xử theo thủ t c chung.

[2] Xét yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn và bị đơn thấy: [2.1] Về xác định quan hệ tranh chấp: Ngày 06/8/2024, Ngân hàng TMCP B1 kh i kiện yêu cầu anh Phạm Văn N1 và chị Nguyễn Thị H1 phải trả số tiền gốc 900.000.000 đ ng cùng lãi phát sinh theo Hợp đ ng tín d ng số 0000382312/2023/HĐTD-BACABANK ngày 24/02/2023, m c đích vay: bổ sung vốn kinh doanh. Chị H1 có Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh. Người có quyền lợi, nghĩa v liên quan là ông Trần Đức L1 và bà Nguyễn Thị H2 có yêu cầu độc L1: Tuyên các Hợp đ ng chuyển nhượng quyền sử d ng đất giữa ông L1, bà H2 với anh Nguyễn Thọ L1 và giữa anh Nguyễn Thọ L1, chị Vũ Thị Bích H3 với chị Nguyễn Thị H1 vô hiệu; Tuyên hủy phần đăng ký biến động trên Giấy chứng nhận quyền sử d ng đất mang tên Nguyễn Thọ L1, Vũ Thị Bích H3 và Phạm Văn N1, Nguyễn Thị H1; Tuyên hủy Hợp đ ng thế chấp tài sản. Toà án cấp sơ thẩm xác định tranh chấp về “Hợp đ ng tín d ng và yêu cầu xử lý tài sản bảo đảm” và “ yêu cầu tuyên bố hợp đ ng vô hiệu” là đúng quy định theo Điều 26, Điều 30 Bộ luật Tố t ng dân sự 2015 [2.2] Về thẩm quyền: Bị đơn anh Phạm Văn N1 và chị Nguyễn Thị H1 có nơi cư trú tại thôn Tạ Hạ, xã Chính Nghĩa, huyện Kim Động, tỉnh Hưng Yên (Nay là thôn Tạ Hạ, xã Lương 9 Bằng, tỉnh Hưng Yên) nên Toà án nhân dân huyện Kim Động, tỉnh Hưng Yên (nay được Tòa án nhân dân Khu vực 3 – Hưng Yên) th lý và giải quyết là đúng quy định theo Điều 35, Điều 39 Bộ luật tố t ng dân sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025); Điều 31 Luật tố t ng hành chính 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025). [2.3] Về nội dung quan hệ tranh chấp [2.3.1] Đối với hợp đồng tín dụng Ngày 24/02/2023, anh Phạm Văn N1 và chị Nguyễn Thị H1 ký Hợp đ ng tín d ng số 0000382312/2023/HĐTD-BACABANK với Ngân hàng TMCP B1 để vay 900.000.000 đ ng nhằm bổ sung vốn kinh doanh. Ngân hàng đã thực hiện đầy đủ nghĩa v giải ngân theo Khế ước nhận nợ ngày 24/02/2023, số tiền chuyển cho bà Trần Thị L a theo yêu cầu của anh N1, chị H1, không phải thỏa thuận của Ngân hàng với bà L a nên nghĩa v trả nợ ngân hàng là của anh N1, chị H1. Đến hạn trả gốc ngày 24/02/2024, anh N1, chị H1 chưa thanh toán, mặc dù Ngân hàng đã nhiều lần thông báo. Việc vi phạm nghĩa v trả nợ lỗi thuộc về anh N1, chị H1. Toà án cấp sơ thẩm xác định hợp đ ng được giao kết giữa các bên được xác L1 trên cơ s tự nguyện, m c đích không trái pháp luật, hình thức và nội dung và buộc anh Phạm Văn N1; chị Nguyễn Thị H1 trả Ngân hàng B1 số tiền gốc 900.000.000 đ ng (Chín trăm triệu đồng) là có căn cứ và phù hợp quy định tại Điều 117; 119; 401 và 463 Bộ luật dân sự 2015; khoản 1 Điều 275; Điều 280; Điều 351, Điều 352; Điều 466 Bộ luật dân sự 2015, Về yêu cầu đòi nợ lãi: Theo Hợp đ ng tín d ng và Khế ước nhận nợ ngày 24/02/2023, lãi suất thỏa thuận: Trong hạn: 14,1%/năm (điều chỉnh theo từng Khế ước); Quá hạn: 150% lãi suất trong hạn; Phạt chậm trả lãi 10%/năm trên số lãi chậm trả. Toà án cấp sơ thẩm nhận định thỏa thuận phù hợp với quy định tại Điều 91 Luật các tổ chức tín d ng 2010 (Điều 100 Luật các tổ chức tín d ng 2024) và Điều 357, khoản 1, 5 Điều 466; Điều 468 Bộ luật dân sự; Điều 7; Điều 8 Nghị quyết số 01/2019/NQ- HĐTP ngày 11/01/2019 và buộc anh N1, chị H1 phải trả Ngân hàng B1 tính đến ngày 24/9/2025 số tiền lãi phát sinh là 267.910.155 đ ng, trong đó lãi trong hạn: 8.895.564 đ ng; lãi quá hạn: 257.605.890 đ ng; lãi chậm trả: 1.408.701 đ ng, ngoài ra còn buộc Phạm Văn N1 và chị Nguyễn Thị H1 còn phải tiếp t c trả lãi đối với khoản nợ chưa thanh toán kể từ ngày tiếp theo ngày xét xử đến khi thanh toán hết khoản vay, theo lãi suất thỏa thuận trong hợp đ ng tín d ng là có căn cứ và đúng quy định [2.3.2] Đối với yêu cầu độc L1 của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đề nghị tuyên Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông Trần Đức L1, bà Nguyễn Thị H2 với anh Nguyễn Thọ L1 và giữa anh Nguyễn Thọ L1, chị Vũ Thị Bích H3 với chị Nguyễn Thị H1 vô hiệu. Kết quả thu thập tài liệu, chứng cứ có trong h sơ thể hiện ông Trần Đức L1 và bà Nguyễn Thị H2 là đ ng sử d ng hợp pháp thửa đất số 458, tờ bản đ số 22, diện tích 343,7m² tại thôn Dung, xã Hoàng Hoa Thám, tỉnh Hưng Yên theo Giấy chứng nhận quyền sử d ng đất số BT 710616 do UBND huyện Tiên Lữ cấp ngày 24/7/2014. Do mối quan hệ gia đình nên chị T đã mượn giấy chứng nhận của ông L1, bà H2 để vay tiền nhưng chị T đã tự L1 các giấy chuyển nhượng là không đúng quy định (chị T thừa nhận nội dung này). Hợp đ ng chuyển nhượng quyền sử d ng đất giữa ông L1, bà H2 với anh Nguyễn Thọ L1 và Hợp đ ng chuyển nhượng giữa anh Nguyễn Thọ L1, chị Vũ Thị Bích H3 với chị Nguyễn T 10 H1, anh Phạm Văn N1 đều được L1 thành văn bản, có công chứng, bảo đảm hình thức theo quy định tại Điều 502 của Bộ luật Dân sự năm 2015.

Tuy nhiên, thực chất cả hai giao dịch này không nhằm m c đích mua bán mà để chị Trần Thị T1, anh Nguyễn Thọ L1 vay tiền, thực tế số tiền vay đều do chị T1 chi tiêu. Ông L1, bà H2 không quen biết anh L1, chị H3, chị H1, anh N1 giữa các bên không có thỏa thuận việc chuyển nhượng mà đều thông qua chị T1, đ ng thời không thỏa thuận giá cả, không thanh toán tiền, không bàn giao tài sản, ông L1, bà H2, anh L1, chị T, chị H3 đều thừa nhận nội dung này. Tại phiên tòa phúc thẩm chị H1 cũng thừa nhận không có việc gặp mặt, thỏa thuận, giao nhận tiền và bàn giao tài sản. Thực tế ông L1, bà H2 vẫn đang quản lý nhà; đất và ngôi nhà trên thửa đất là tài sản thuộc s hữu hợp pháp của vợ cH3 ông L1, bà H2. Việc ký hợp đ ng không có ý kiến của chủ s hữu tài sản, ảnh hư ng trực tiếp đến quyền lợi hợp pháp của ông L1, bà H2. Chị H1 cũng không phải bên thứ ba ngay tình vì biết rõ m c đích thực sự của việc giao dịch là giả tạo để vay tiền ngân hàng. Toà án cấp sơ thẩm xác định các Hợp đ ng nêu trên đều vô hiệu vì là giao dịch dân sự giả tạo nhằm che giấu việc vay tiền và trốn tránh nghĩa v trả nợ Ngân hàng là có căn cứ và phù hợp với quy định tại Điều 117 và Điều 124 Bộ luật Dân sự năm 2015. [2.3.3] Đối với yêu cầu hủy phần đăng ký biến động trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất liên quan đến anh L1, chị H3, chị H1 và anh N1: Do các hợp đ ng chuyển nhượng đều vô hiệu nên không làm phát sinh quyền sử d ng đất của các đương sự, cũng không đủ điều kiện để đăng ký biến động theo Điều 95 Luật Đất đai năm 2014. Căn cứ các Điều 100, 106 Luật Đất đai năm 2014; Điều 137; Điều 152 Luật Đất đai năm 2024, yêu cầu của ông L1, bà H2 về việc hủy đăng ký biến động trên Giấy chứng nhận quyền sử d ng đất số BT710616 là có căn cứ. Ông Trần Đức L1, bà Nguyễn Thị H2 có trách nhiệm thực hiện thủ t c đăng ký về quyền sử d ng đất theo quy định pháp luật. Văn phòng đăng ký đất đai có trách nhiệm xóa đăng ký biến động trên Giấy chứng nhận quyền sử d ng đất số BT 710616 do UBND huyện Tiên Lữ cấp ngày 24/7/2014 mang tên ông Trần Đức L1, bà Nguyễn Thị H2 liên quan đến anh Nguyễn Thọ L1 và chị Vũ Thị Bích H3, chị Nguyễn Thị H1 và anh Phạm Văn N1 là có căn cứ và đúng quy định. [2.3.4] Về hợp đồng thế chấp; Như phân tích tại m c [2.3.2] nêu trên, do các hợp đ ng chuyển nhượng quyền sử d ng đất giữa ông L1, bà H2 với anh Nguyễn Thọ L1 và Hợp đ ng chuyển nhượng giữa anh Nguyễn Thọ L1, chị Vũ Thị Bích H3 với chị Nguyễn Thị H1 là vô hiệu vì là giao dịch dân sự giả tạo nhằm che giấu việc vay tiền và trốn tránh nghĩa v trả nợ nên anh L1, chị H3, anh N1, chị H1 không phải chủ sử d ng hợp pháp đối với nhà và đất đang tranh chấp và ông L1, bà H2 là chủ sử d ng hợp pháp theo quy định. Trong hợp đ ng chuyển nhượng chỉ thể hiện chuyển quyền sử d ng đất, không thể hiện chuyển nhượng ngôi nhà và các công trình trên đất, nhưng khi L1 Hợp đ ng thế chấp trong Hợp đ ng có nội dung xử lý đối với tài sản trên đất tại m c 6.3.4, m c 6.3.10 và 11.2.5 là tài sản thuộc s hữu hợp pháp của vợ cH3 ông L1, bà H2. Thực tế ông L1, bà H2 đang quản lý, sử d ng thửa đất và sinh sống tại ngôi nhà của mình trên đất, nhưng toàn bộ tài liệu liên quan đến việc thẩm định, thế chấp đều không thể hiện ông L1, bà H2 biết việc thế chấp đã làm ảnh hư ng đến quyền, lợi ích hợp pháp của ông L1, bà H2.

Do đó, hợp đ ng thế chấp quyền sử 11 d ng đất và tài sản gắn liền với đất thửa số 458, tờ bản đ số 22, diện tích 343,7m² tại thôn Dung, xã Hưng Đạo (nay là xã Hoàng Hoa Thám), huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên giữa chị Nguyễn Thị H1, anh Phạm Văn N1 và Ngân hàng B1 - Chi nhánh Hưng Yên vô hiệu. Tại phiên tòa phúc thẩm đại diện Ngân hàng trình bày khi thẩm định không biết ông L1, bà H2 là chủ sử d ng đất, Ngân hàng chỉ căn cứ vào giấy chứng nhận quyền sử d ng đất hợp pháp được cấp và anh N1, chị H1; chị H1 cũng không thông báo gì về việc ông L1, bà H2 là chủ sử d ng đất, vì vậy việc ký hợp đ ng thế chấp giữa Ngân hàng và anh N1, chị H1 là hợp pháp, Ngân hàng là bên thứ 3 ngay tình nên đề nghị Tòa án quyết định cho Ngân hàng được quyền xử lý tài sản thế chấp theo quy định. Ông L1, bà H2 và Luật sư Phi trình bày vì toàn bộ giao dịch là giả tạo nhằm chiếm đoạt tài sản của anh L1, chị T1 nên việc Ngân hàng nhận thế chấp tài sản bị lừa dối là không ngay tình, thực tế ông L1, bà H2 vẫn quản lý sử d ng nhà, đất chứ không bàn giao cho ai. Hội đ ng xét xử phúc thẩm nhận thấy việc ký hợp đ ng chuyển nhượng nhà đất của ông L1, bà H2 thì anh L1, chị T1, chị H1 đều đã thừa nhận là không có thật, ông L1, bà H2 bị lừa dối vì tin chị T1 nói là chỉ ký thủ t c mượn sổ để thế chấp vay vốn. Chị H1 cũng không thông báo với Ngân hàng về chủ sử d ng đất hợp pháp đối với nhà đất trên, chuyên viên thẩm định của Ngân hàng cũng không xác minh c thể về vấn đề này. Tại biên bản lấy lời khai của chị Phạm Thu H, Phó phòng thẩm định – Ngân hàng TMCP B1, chi nhánh Hưng Yên là người trực tiếp đi thẩm định tài sản thế chấp của anh N1, chị H1 (bút l c số 337) thể hiện chị H, anh V (chuyên viên thẩm định) đã đến trực tiếp thửa đất 458, tờ bản đ số 22 thuộc thôn Dung, xã Hưng Đạo để khảo sát, xác minh tài sản thế chấp có gặp một người ph nữ đang sinh sống trong ngôi nhà này, có biểu hiện tâm thần, chị H, anh V không hỏi chị H1 về người ph nữ trên vì mặc định là người nhà chị H1.

Do đó, có căn cứ xác định Ngân hàng khi thẩm định tài sản thế chấp đã không xác minh làm rõ ai là người chủ sử d ng nhà và đất, ai đang trực tiếp sử d ng nhà đất dẫn đến ảnh hư ng đến quyền, lợi ích hợp pháp của ông L1, bà H2 là người đang quản lý sử d ng nhà, đất hợp pháp.

Vì vậy, Toà án cấp sơ thẩm xác định Hợp đ ng thế chấp số 0000382312/2023/HĐTD – BACABANK, ngày 24/02/2023 giữa chị Nguyễn Thị H1, anh Phạm Văn N1 với Ngân hàng B1 – Chi nhánh Hưng Yên vô hiệu là có căn cứ và phù hợp với quy định tại Điều 117; Điều 133 Bộ luật dân sự; Điều 1 M c III Giải đáp số 02/TANDTC- PC ngày 02/8/2021 của Tòa án nhân dân tối cao [2.3.5] Về hậu quả của hợp đồng vô hiệu; Mặc dù các bên không yêu cầu xử lý hậu quả của Hợp đ ng vô hiệu nhưng Toà án cấp sơ thẩm đã buộc Ngân hàng B1 trả lại ông L1, bà H2 Giấy chứng nhận quyền sử d ng đất số BT 710616 do UBND huyện Tiên Lữ cấp ngày 24/7/2014 mang tên ông Trần Đức L1, bà Nguyễn Thị H2 và đối với các hợp đ ng chuyển nhượng quyền sử d ng đất, do chưa bàn giao và thanh toán nên không phát sinh hậu quả là có căn cứ và phù hợp để giải quyết triệt để v án theo quy định tại Điều 131 Bộ luật Dân sự năm 2015, Toà án cấp sơ thẩm đã tuyên: Chấp nhận một phần yêu cầu kh i kiện của Ngân hàng TMCP B1: Buộc anh Phạm Văn N1, chị Nguyễn Thị H1 trả cho Ngân hàng số tiền 1.167.910.155 đ ng, trong đó nợ gốc 900.000.000 đ ng, lãi trong hạn 8.895.564 đ ng, lãi quá hạn 257.605.890 đ ng, lãi chậm trả 1.408.701 đ ng; anh 12 N1, chị H1 tiếp t c trả lãi phát sinh cho đến khi thanh toán hết nợ theo hợp đ ng tín d ng. Không chấp nhận yêu cầu công nhận hiệu lực hợp đ ng thế chấp.Chấp nhận yêu cầu độc L1 của ông Trần Đức L1, bà Nguyễn Thị H2: Các Hợp đ ng chuyển nhượng quyền sử d ng đất giữa ông L1, bà H2 với anh L1, giữa anh L1, chị H3 với chị H1 vô hiệu; Hủy phần đăng ký biến động mang tên Nguyễn Thọ L1, Vũ Thị Bích H3 và Nguyễn Thị H1, Phạm Văn N1 trên Giấy chứng nhận quyền sử d ng đất số BT 710616 do UBND huyện Tiên Lữ cấp ngày 24/7/2014 mang tên Trần Đức L1, Nguyễn Thị H2 là có căn cứ và phù hợp. [2.3.6] Việc ông L1, bà H2 cho chị T1 mượn Giấy chứng nhận để vay tiền, cũng như việc chị H1, anh N1 yêu cầu giải ngân vào tài khoản bà Trần Thị L a, để các bên khác chi tiêu Toà án cấp sơ thẩm nhận định là thỏa thuận riêng, không liên quan đến Ngân hàng B1, các bên liên quan có quyền làm đơn kh i kiện bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình để xem xét giải quyết trong v án dân sự khác là phù hợp. [2.3.7 ]Về chi phí tố tụng: Nguyên đơn không yêu cầu nên không đặt ra giải quyết [2.3.8] Về án phí dân sự sơ thẩm, Toà án cấp sơ thẩm đã quyết định: Nguyên đơn được chấp nhận yêu cầu kh i kiện đòi nợ gốc, lãi nên không phải chịu án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm. Trả lại nguyên đơn số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 19.835.000 đ ng theo Biên lai thu số 0001704 ngày 15/8/2024 tại Chi c c Thi hành án dân sự huyện Kim Động, nay là Phòng Thi hành án dân sự khu vực 3 – Hưng Yên; nguyên đơn kh i kiện yêu cầu xử lý tài sản bảo đảm theo Hợp đ ng thế chấp không được chấp nhận, nên phải chịu 300.000 đ ng án phí dân sự sơ thẩm; Bị đơn anh Phạm Văn N1 và chị Nguyễn Thị H1 phải chịu án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm tương ứng với số tiền phải thanh toán là 47.037.304 đ ng (làm tròn 47.037.000 đ ng); Anh Phạm Văn N1, chị Nguyễn Thị H1 phải chịu 300.000 đ ng án phí dân sự sơ thẩm do Hợp đ ng chuyển nhượng vô hiệu; Yêu cầu độc L1 của ông Trần Đức L1, bà Nguyễn Thị H2 được chấp nhận, nên ông bà không phải chịu án phí. Anh Nguyễn Thọ L1, chị Vũ Thị Bích H3 phải chịu 300.000 đ ng án phí dân sự sơ thẩm do Hợp đ ng chuyển nhượng vô hiệu; Văn phòng đăng ký đất đai tỉnh Hưng Yên không phải chịu đ ng án phí hành chính sơ thẩm do bị hủy phần đăng ký biến động trên Giấy chứng nhận là có căn cứ và đúng quy định của pháp luật. Hội đ ng xét xử phúc thẩm nhận thấy Tòa án cấp sơ thẩm đã thu thập chứng cứ, tài liệu hợp pháp và đánh giá chứng cứ đầy đủ, khách quan, áp d ng đúng quy định của pháp luật, chấp nhận một phần yêu cầu kh i kiện của nguyên đơn, chấp nhận yêu cầu độc L1 của ông L1, bà H2 là có căn cứ và phù hợp với quy định của pháp luật. Tại giai đoạn xét xử phúc thẩm, người kháng cáo không cung cấp được tài liệu chứng cứ chứng minh cho yêu cầu kháng cáo của mình là có cơ s .

Do đó, không có căn cứ để chấp nhận yêu cầu kháng cáo của Ngân hàng B1 và chị Nguyễn Thị H1, cần giữ nguyên bản án sơ thẩm như đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hưng Yên tại phiên toà

3. Về án phí dân sự phúc thẩm: Ngân hàng TMCP B1, chị Nguyễn Thị H1 phải chịu án phí kinh doanh thương mại phúc thẩm theo quy định