Bản án 96/2025/DS-STTranh chấp về thừa kế tài sản
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
p nhận một phần yêu cầu độc lập của ông Lê Văn Bé H, Lê Thị Tuyết H, Lê Thị Tuyết Đ đối với yêu cầu chia thừa kế đối với thửa đất 670, 701 và căn nhà trên đất. Chia cho ông Lê Văn Bé H, Lê Văn B, Lê Văn Bé T, Lê Văn Đ, Lê Thị Tuyết H, Lê Thị Tuyết Đ, Lê Thị Thanh H mỗi người được hưởng một suất thừa kế có diện tích là 2.412,5m2 thuộc thửa 670 và diện tích 867m2 thuộc thửa 701. Buộc ông Lê Văn Đ trả giá trị đất cho…
Nhận định của Tòa án
không cần thiết đưa những người này vào tham gia vụ án.
[2] Về nội dung vụ án: [2.1] Xét yêu cầu của các đương sự Lê Văn B, Lê Văn Đ, Lê Văn Bé H, Lê Thị Tuyết H, Lê Thị Tuyết Đ đối với yêu cầu chia thừa kế thửa đất 670, 701 và căn nhà trên đất, Hội đồng xét thấy: Ông Lê Văn B yêu cầu chia thừa kế đối với thửa đất 670, 701 và căn nhà ra làm 7 phần bằng nhau, ông Bé B yêu cầu nhận đất thuộc thửa 670 và yêu cầu nhận giá trị thửa 701 và 1/7 giá trị căn nhà. Còn ông H, ông Đ, ông T, bà Đ, bà H, bà H đều có ý kiến là chỉ đồng ý chia cho ông B diện tích 3.250m2 thuộc thửa 701. Không đồng ý chia cho cho Bé B thửa 607 và giá trị căn nhà. Xét yêu cầu của ông Bé B là có cơ sở chấp nhận vì: Qua lời khai của các đương sự và tài liệu thu tập có trong hồ sơ đã xác định: Về nguồn gốc đất: Các đương sự đều thống nhất thửa đất 670, 701 và căn nhà trên đất là tài sản do cụ S, cụ B tạo lập nên đây là di sản thừa kế. Khi cụ S và cụ B chết không để lại di chúc nên việc các bên yêu cầu chia di sản thừa kế theo pháp luật là phù hợp. Các anh em của ông Bé B, ông Đ không có công sức đóng góp gì trong khối tài sản này và hiện trạng đất, căn nhà cũng không có gì thay đổi. Ông Đ đang quản lý nhà và đất xác định không có tu bổ để nâng cao giá trị tài sản, cũng không yêu cầu xem xét công sức gìn giữ di sản. Cụ S và cụ B có tổng cộng 07 người con gồm: Lê Văn Bé H, Lê Văn B, Lê Văn Bé T, Lê Văn Đ, Lê Thị Tuyết H, Lê Thị Tuyết Đ và Lê Thị Thanh H ngoài ra không còn người con nào khác nên việc ông Bé B yêu cầu chia thừa kế đối với di sản của cụ S, cụ B ra làm 07 phần là phù hợp. Việc ông Đ cung cấp giấy khai sinh của chị Lê Thị Tuyết S, qua lời khai ông B, bà H, ông Đ và chị S cùng tài liệu kèm theo đã xác định: Do trước đây ông Bé B không nằm trong hộ khẩu với cụ S nên khi chị S được sinh ra thì được cụ S làm giấy khai sinh và ghi họ tên cha của chị S là Lê Văn S nhưng thực chất chị S là con ruột của ông Lê Văn B và bà Trương Thị Ánh H nên năm 2023 chị S mới ra Ủy ban nhân dân xã Tân Nhuận Đông làm lại giấy khai sinh ghi họ tên cha là Lê Thị Bé B và họ tên mẹ là Trương Thị Ánh H. 10 Việc ông Lê Văn Bé H, Lê Văn Bé T, Lê Văn Đ, Lê Thị Tuyết H, Lê Thị Tuyết Đ, Lê Thị Thanh H đồng ý chia cho ông Bé B diện tích 3.250m2 thuộc thửa 701 hơn một suất thừa kế theo quy định. Xét đây là sự tự nguyện của đương sự nhưng nếu chỉ chia cho ông Bé B diện tích 3.250m2 thuộc thửa 701 mà không chia thửa đất 670, giá trị căn nhà thì không đúng quy định về pháp luật thừa kế và ông Bé B không đồng ý chia theo cách chia này. Việc ông Bé B yêu cầu chia thửa đất 670, 701 giá trị căn nhà ra làm 7 phần bằng nhau là phù hợp quy định pháp luật nên Hội đồng xét xử chấp nhận chia thừa kế theo yêu cầu của ông Bé B. Do đó chia các phần di sản này như sau: Chia cho ông Lê Văn Bé H, Lê Văn B, Lê Văn Bé T, Lê Văn Đ, Lê Thị Tuyết H, Lê Thị Tuyết Đ, Lê Thị Thanh H mỗi người được hưởng một suất thừa kế có diện tích là 2.412,5m2 thuộc thửa 670 và diện tích 867m2 thuộc thửa 701. Ông Bé B yêu cầu nhận diện tích đất là 2.412,5m2 thuộc thửa 670 theo vị trí mốc 1 – 2 – 3 – 9 – 7 – 8 –
1. Còn thửa đất 701 thì ông Bé B yêu cầu nhận giá trị đất, đồng ý giao đất cho ông Đ quản lý. Còn ông Bé H thì yêu cầu nhận giá trị đối với phần mình được chia. Còn phần diện tích của ông Bé T, bà H, bà Đ, bà H được chia đều thống nhất giao cho ông Đ quản lý, sử dụng và không yêu cầu ông Đ trả giá trị nên ông Đ không phải trả giá trị các phần đất này. Do phần diện tích ông Bé B yêu cầu không đảm bảo diện tích tách thửa theo Công văn trả lời số 442/UBND-KT ngày 11/3/2026 của UBND xã Tân Phú Trung nên cần buộc ông Đ trả giá trị đất cho ông Bé H, ông Bé B mỗi người theo diện tích tương ứng, cụ thể: Ông Đ trả cho ông Bé B: Diện tích 2.412,5m2, thửa 670 x 105.000 đồng = 253.312.500 đồng và diện tích 867m2, thửa 670 x 105.000 đồng = 91.305.000 đồng. Tổng cộng ông Đ trả giá trị đất cho ông Bé B số tiền 344.617.500 đồng. Ông Đ trả cho ông Bé H: Diện tích 2.412,5m2, thửa 670 x 105.000 đồng = 253.312.500 đồng và diện tích 867m2, thửa 670 x 105.000 đồng = 91.305.000 đồng. Tổng cộng ông Đ trả giá trị đất cho ông Bé H số tiền 344.617.500 đồng. Như vậy ông Đ được toàn quyền quản lý, sử dụng thửa đất 670, tờ bản đồ số 2, diện tích 16.888,5m2 (Lúa) theo phạm vi các mốc 1 – 2 – 3 – 4 – 5 – 6 – 7 – 8 – 1 và toàn bộ phần đất thửa 701, tờ bản đồ số 2, với với diện tích là 6.069m2 (Lúa). Vị trí đất từ các mốc 1 – 2 – 3 – 4 – 5 – 6 – 7 – 8 – 9 –
1. Các phần đất tọa lạc ấp Hòa Bình, xã Tân Nhuận Đông, tỉnh Đồng Tháp. 11 Chia giá trị căn nhà 244.109.000 đồng cho Lê Văn Bé H, Lê Văn B, Lê Văn Bé T, Lê Văn Đ, Lê Thị Tuyết H, Lê Thị Tuyết Đ, Lê Thị Thanh H mỗi người 34.872.714 đồng. Giao căn nhà nằm trên thửa đất 670 cho ông Lê Văn Đ quản lý, sử dụng. Ông Đ có trách nhiệm thanh toán lại giá trị phần căn nhà chia cho ông Lê Văn B và Lê Văn Bé H mỗi người với số tiền 34.872.714 đồng. Còn ông Bé T, bà H, bà Đ, bà H thống nhất giao căn nhà cho ông Đ quản lý, sử dụng và không yêu cầu ông Đ trả giá trị nên ông Đ không phải trả giá trị các phần này. [2.2] Đối với hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất: Ông Bé B yêu cầu tuyên vô hiệu hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất đối với thửa 696, 980 để công nhận quyền sử dụng đất lại cho ông Bé B. Ông Bé B đồng ý trả lại cho Lê Văn Đ 03 lượng vàng 24K mà trước đây ông Đ bỏ ra để chuộc lại đất từ ông H. Còn ông Đ thì yêu cầu ông Bé B, bà Trương Thị Ánh H giao thửa đất 696, 980 cho ông Đ quản lý và không đồng ý nhận vàng. Xét các yêu cầu này như sau: Về hình thức chuyển nhượng: Hợp đồng chuyển nhượng có xác nhận của UBND xã Hòa Tân đảm bảo đúng quy định. Về nội dung: Thửa đất 696, 980 trước đây có nguồn gốc của cụ S và cụ B. Ông Bé B cho rằng thửa đất 696 và 980 đã được cụ S, cụ B tặng cho nhưng ông Bé B không có tài liệu nào chứng minh nên Hội đồng xét xử xác định vợ chồng ông Bé B chỉ canh tác tạm thời trên thửa đất này và chưa được cụ S, cụ B làm thủ tục tặng cho. Thời gian canh tác đất của vợ chồng ông Bé B không liên tục. Khi cụ S và cụ B đưa cho ông Bé B canh tác thì ông Bé B chỉ canh tác thời gian ngắn từ năm 1996 đến năm 1998 rồi vợ ông Bé B mới cố cho ông Huỳnh Thanh H với giá 03 lượng vàng 24K, ông H canh tác đến năm 2000 do lúc này vợ chồng ông Bé B không có vàng chuộc đất lại nên ông Lê Văn Đ mới bỏ ra 03 lượng vàng 24K chuộc lại. Biên bản lấy lời khai của ông H xác định: “Do ông S đứng tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, chưa tách cho ông Bé B đứng tên. Đồng thời ông Lê Văn S đứng ra chuộc lại 06 công đất ruộng, do ông S trả 03 lượng vàng 24K...” 12 Còn bà B (Mẹ ông Bé B) xác định tiền chuộc đất là của vợ chồng Lê Văn Đ bỏ ra. Nay ông Bé B cũng đồng ý trả lại cho ông Đ 03 lượng vàng 24K nên Hội đồng xét xử xác định 03 lượng vàng này là của ông Đ đưa cho ông S để chuộc đất lại từ ông H vì thời điểm này cụ S là người đứng tên giấy chứng nhận. Ngày 08/8/2003 các thành viên trong hộ cụ Lê Văn S ký hợp đồng chuyển nhượng thửa đất 696, 980 cho ông Lê Văn Đ đứng tên. Tuy trong hợp đồng chuyển nhượng không có ông Bé B ký tên nhưng ông Bé B xác định thửa đất 696, 980 thì ông Bé B không có công sức trong việc tạo lập, nâng cao giá trị đất mà đây là tài sản của cụ S, cụ B nên cụ S, cụ B thực hiện thủ tục chuyển nhượng hay tặng cho ai thì cũng không ảnh hưởng đến quyền lợi của ông Bé B. Hơn nữa thời gian làm hợp đồng chuyển nhượng thì ông Đ là người trực tiếp canh tác thửa đất này. Do đó Hội đồng xét xử xác định hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất thửa 696, 980 ngày 08/8/2003 là có giá trị pháp lý nên việc ông Bé B yêu cầu tuyên vô hiệu hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất đối với thửa 696, 980 để công nhận quyền sử dụng đất lại cho ông Bé B là không phù hợp, Hội đồng xét xử không chấp nhận. Do đó xét việc ông Lê Văn Đ yêu cầu ông Bé B, bà Trương Thị Ánh H giao trả thửa đất 696, 980 cho ông Đ quản lý là phù hợp nên Hội đồng xét xử chấp nhận, buộc ông Lê Văn B và bà Trương Thị Ánh H có trách nhiệm di dời toàn bộ cây trồng trên đất để giao đất trống cho ông Đ quản lý. [2.3] Đối với yêu cầu trả tiền từ việc canh tác đất giữa các bên: Ông Lê Văn B yêu cầu ông Lê Văn Đ thanh toán lại số tiền 96.000.000 đồng trong thời gian 08 năm từ năm 2003 – 2011 ông Đ canh tác thửa đất 696, 980. Còn ông Đ yêu cầu ông Bé B, bà H thanh toán 180.000.000 đồng (trong thời gian ông Bé B, bà H canh tác đất 15 năm từ năm 2011 - 2026). Hai bên thống nhất nếu cho thuê thì mỗi năm bên thuê phải trả cho bên chủ đất 100 gia lúa, mỗi giạ 20kg lúa, 6.000 đồng/kg để quy ra tiền. Việc ông Bé B cho rằng sau khi cụ S chuộc lại phần đất rồi đưa lại vợ chồng ông Bé B canh tác được khoản 01 năm thì vợ chồng ông Bé B lên Bình Dương đi làm để kiếm tiền trả lại cho Cụ S nên mới cho ông Chín X mướn đất, mỗi năm trả cho vợ chồng ông Bé B 100 giạ lúa đến cuối năm 2002 thì ông Đ lấy phần đất canh tác. Cụ S nói để cho ông Đ canh tác khi nào ông Bé B có 03 lượng vàng trả lại cho cụ S thì cụ S kêu ông Đ đưa đất lại cho ông Bé B và thanh toán số giạ lúa tương ứng theo từng năm mỗi năm 100 giạ giống như cho người ngoài mướn nên vợ chồng ông Bé B đồng ý để cho ông Đ canh tác từ năm 2002 – năm 2011 nhưng lời trình bày này không được ông Đ thừa nhận, phía ông Bé B cũng không đưa ra được bất cứ tài liệu nào. 13 Như phân tích trên hội đồng xét xử đã xác định hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất thửa 696, 980 ngày 08/8/2003 là có giá trị pháp lý, ông Đ cũng được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo luật định nên ông Đ có quyền quản lý, sử dụng phần đất này từ thời điểm được cấp giấy chứng nhận. Giữa ông Bé B và ông Đ cũng không có thỏa thuận nào về việc xác định ông Bé B cho ông Đ mướn 02 thửa đất này. Do đó việc ông Bé B cho rằng thửa đất 696, 980 của ông Bé B và ông Bé B có cho ông Đ mướn mỗi năm 100 giạ lúa để yêu cầu ông Đ thanh toán với số tiền tương ứng 96.000.000 đồng là hoàn toàn không có cơ sở để chấp nhận. Đối với việc ông Đ yêu cầu ông Bé B, bà H thanh toán 180.000.000 đồng (trong thời gian ông Bé B, bà H canh tác đất 15 năm từ năm 2011 - 2026) nhưng tại phiên tòa ngày 19/5/2026 ông Đ xin rút lại yêu cầu này, không yêu cầu xem xét tiếp. Xét đây là sự tự nguyện của đương sự nên Hội đồng xét xử chấp nhận, đình chỉ xem xét yêu cầu này của đương sự. [2.4] Đối với số tiền 7.400.000 đồng giá trị chiếc ghe Theo các đương sự xác định khi cụ S còn sống thì cụ S có mua chiếc ghe giá 7.400.000 đồng và giao cho ông Bé B quản lý, hiện chiếc ghe này không còn nên Hội đồng xét xử xác định 7.400.000 đồng là di sản của cụ S để lại. Ông Đ yêu cầu chia giá trị chiếc ghe 7.400.000 đồng cho 7 anh chị em. Còn ông Bé B cũng đồng ý thanh toán lại giá trị chiếc ghe của cụ S với số tiền 7.400.000 đồng cho ông Lê Văn Bé H, Lê Văn Bé T, Lê Văn Đ, Lê Thị Tuyết H, Lê Thị Tuyết Đ, Lê Thị Thanh H mỗi người được chia 1.057.143 đồng, xét đây là sự tự nguyện của đương sự và phù hợp với luật định nên ghi nhận sự tự nguyện này của ông Bé B. Từ nội dung phân tích trên, xét yêu cầu khởi kiện của ông Lê Văn B, yêu cầu phản tố của ông Lê Văn Đ và yêu cầu độc lập của Lê Văn Bé H, Lê Thị Tuyết H, Lê Thị Tuyết Đ có cơ sở chấp nhận một phần.
[3] Về chi phí tố tụng: Chi phí xem xét thẩm định, đo đạc và định giá tài sản trong vụ án này là 17.441.190 đồng đều do ông Lê Văn B tạm ứng và nộp xong. Do chấp nhận một phần yêu cầu của các đương sự nên số tiền này chia ra như sau: Chi phí xem xét thẩm định thửa đất 670, 701, 696, 980, căn nhà và chi phí đo đạc thửa đất 670, 701 tổng chi phí là 9.530.000đồng chia đều cho 07 người gồm: Lê Văn Bé H, Lê Văn B, Lê Văn Bé T, Lê Văn Đ, Lê Thị Tuyết H, Lê Thị Tuyết Đ, Lê Thị Thanh H, mỗi người chịu 1.361.428 đồng nhưng do phần được chia của ông Bé T, bà H, bà Đ, bà H thống nhất cho ông Đ nên ông Đ phải chịu chi phí 05 phần với số tiền 6.807.140 đồng (làm tròn 6.807.000 đồng). Vì vậy ông Đ hoàn trả lại cho ông Bé B số tiền 6.807.000 14 đồng. Ông H hoàn trả lại cho ông B số tiền 1.361.429 đồng (làm tròn 1.361.000 đồng). Ông Bé B chịu 1.362.000 đồng. Còn lại số tiền 7.911.190 đồng ông Bé B đưa ra để thanh lý hợp đồng đo đạc thửa đất 696, 980. Do không chấp nhận yêu cầu của ông Bé B về việc công nhận lại quyền sử dụng đất và buộc ông Bé B, bà H giao 02 thửa đất này lại cho ông Đ quản lý nên số tiền 7.911.190 đồng ông Bé B, bà H phải chịu và đã chi xong.
[4] Về án phí: Ông Lê Văn B phải chịu án phí đối với phần di sản ông Bé B được chia và phần án phí đối với các yêu cầu không được chấp nhận nhưng vì ông Bé B là người trên 60 tuổi và có đơn xin miễn án phí nên ông Bé B được miễn nộp các khoản tiền này. Bà Trương Thị Ánh H phải chịu 150.000 đồng đối với việc hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất không bị vô hiệu và giao lại thửa đất 696, 980 cho ông Lê Văn Đ quản lý. Ông Lê Văn Bé H phải chịu án phí đối với phần di sản ông Bé H được chia nhưng vì ông Bé H là người trên 60 tuổi và có đơn xin miễn án phí nên ông Bé H được miễn nộp các khoản tiền này. Ông Lê Văn Đ phải chịu án phí đối với số tiền 1.901.491.787 đồng gồm: Phần di sản ông Đ được chia, Diện tích 12.063,5m2 đất thửa 670 x 105.000 đồng = 1.266.667.500 đồng. Diện tích 4.335m2 đất thửa 701 x 105.000 đồng = 455.175.000 đồng. Giá trị căn nhà 174.363.572 đồng và 5.285.715 đồng giá trị chiếc ghe. Do đó phần án phí ông Đ phải chịu với số tiền 69.044.753 đồng. Hoàn trả lại cho bà Lê Thị Tuyết H và bà Lê Thị Tuyết Đ số tiền tạm ứng án phí đã nộp theo luật định.
[5] Xét đề nghị của Kiểm sát viên là phù hợp nên Hội đồng xét xử chấp nhận.
Quyết định
p nhận một phần yêu cầu độc lập của ông Lê Văn Bé H, Lê Thị Tuyết H, Lê Thị Tuyết Đ đối với yêu cầu chia thừa kế đối với thửa đất 670, 701 và căn nhà trên đất. Chia cho ông Lê Văn Bé H, Lê Văn B, Lê Văn Bé T, Lê Văn Đ, Lê Thị Tuyết H, Lê Thị Tuyết Đ, Lê Thị Thanh H mỗi người được hưởng một suất thừa kế có diện tích là 2.412,5m2 thuộc thửa 670 và diện tích 867m2 thuộc thửa 701. Buộc ông Lê Văn Đ trả giá trị đất cho ông Lê Văn B theo diện tích được chia là 2.412,5m2 thửa 670 và diện tích được chia là 867m2 thửa 701 với tổng số tiền = 344.347.500 đồng. Buộc ông Lê Văn Đ trả giá trị đất cho ông Lê Văn Bé H theo diện tích được chia là 2.412,5m2 thửa 670 và diện tích được chia là 867m2 thửa 701 với tổng số tiền = 344.347.500 đồng. Đối với phần diện tích ông Lê Văn Bé T, Lê Thị Tuyết H, Lê Thị Tuyết Đ, Lê Thị Thanh H được chia thuộc thửa 670 và 701 do các đương sự đều đồng ý giao lại cho ông Đ quản lý, sử dụng và không yêu cầu ông Đ trả giá trị nên ông Đ không phải trả giá trị đất cho các đương sự này. Như vậy ông Lê Văn Đ được nhận toàn bộ phần đất thửa 670, tờ bản đồ số 2, với diện tích là 16.888,5m2 (Lúa). Vị trí đất từ các mốc 1 – 2 – 3 – 4 – 5 – 6 – 7 – 8 – 1 và toàn bộ phần đất thửa đất 701, tờ bản đồ số 2, với với diện tích là 6.069m2 (Lúa). Vị trí đất từ các mốc 1 – 2 – 3 – 4 – 5 – 6 – 7 – 8 – 9 –
1. Các phần đất tọa lạc ấp Hòa Bình, xã Tân Nhuận Đông, tỉnh Đồng Tháp.
[2]. Chia giá trị căn nhà 244.109.000 đồng nằm trên thửa đất 670 hiện ông Đ quản lý cho Lê Văn B, Lê Văn Bé H, Lê Văn Bé T, Lê Văn Đ, Lê Thị Tuyết H, Lê Thị Tuyết Đ, Lê Thị Thanh H mỗi người được hưởng một suất thừa kế với số tiền 34.872.714 đồng. Ông Lê Văn Đ được tiếp tục quản lý, sử dụng căn nhà nằm trên thửa đất 670 (hiện ông Đ đang quản lý). Ông Đ có trách nhiệm thanh toán lại giá trị phần căn nhà chia cho ông Lê Văn B và Lê Văn Bé H mỗi người với số tiền 34.872.714 đồng. 16 Đối với phần giá trị căn nhà chia ông Lê Văn Bé T, Lê Thị Tuyết H, Lê Thị Tuyết Đ, Lê Thị Thanh H, do các đương sự không yêu cầu ông Đ trả giá trị nên ông Đ không phải trả giá trị cho các đương sự này. Khi bản án có hiệu lực pháp luật, đương sự có quyền đến cơ quan Nhà nước có thẩm quyền làm thủ tục đăng ký để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật.
[3]. Không chấp nhận yêu cầu của ông Lê Văn B về việc yêu cầu tuyên vô hiệu hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa hộ ông Lê Văn S với ông Lê Văn Đ đối với thửa đất 696 và 980 ngày 08/8/2003 thu hồi giấy chứng nhận cấp cho ông Lê Văn Đ để công nhận lại cho ông Lê Văn B.
[4]. Không chấp nhận yêu cầu của ông Lê Văn B về việc yêu cầu ông Lê Văn Đ thanh toán số tiền 96.000.000 đồng là tiền ông Đ canh tác đất trong thời gian 08 năm từ năm 2003 – 2011 và yêu cầu được khấu trừ vào 03 lượng vàng 24K.
[5]. Chấp nhận yêu cầu phản tố của ông Lê Văn Đ về việc yêu cầu ông Lê Văn B và bà Trương Thị Ánh H giao lại thửa đất 696, 980. Buộc