Bản án 34/2025/DS-PTTranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
Không chấp nhận háng cáo của bà Trần Thị Thanh L. Sửa Bản án d n sự sơ thẩm số 60/2025/DS-ST ngày 24/6/2025 của Tòa án nh n d n thành phố Phan Thiết, t nh Bình Thuận (nay là Tòa án nhân dân Khu vực 10, t nh L m Đồng).
Nội dung
Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa và ý kiến của Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Thuận, Hội đồng xét xử nhận thấy:
[1] Về thủ tục tố tụng: - Bị đơn bà Trần Thị Thanh L háng cáo trong thời hạn và đúng quy định pháp luật nên vụ án được xem xét theo thủ tục phúc thẩm. - Tòa án sơ thẩm xác định quan hệ pháp luật tranh chấp và thụ l giải quyết là đúng quy định tại hoản 2 Điều 26; điểm a hoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng d n sự.
[2] Trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, các bên đều thừa nhận ông Phạm X n C và bà Trần Thị Thanh L có hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất được Văn phòng công chứng Nguyễn Dần công chứng số 02188, 5 quyển số 03 TP/CC-SCC/HDGD ngày 19/4/2021. Tuy nhiên bị đơn cho rằng việc bị đơn hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất là do bị lừa dối và là hợp đồng giả cách để che dấu hợp đồng vay tiền của bà H, đồng thời tài sản là nhà và đất là tài sản chung của những người thừa ế nhưng tại thời điểm lập văn bản ph n chia tài sản thừa ế thì những đồng thừa ế hác hông vào biên bản nên sang tên cho bị đơn hông đúng quy định vì vậy bị đơn hông đồng theo yêu cầu của nguyên đơn và đề nghị cấp phúc thẩm hủy bản án sơ thẩm để xét xử lại và thụ l yêu cầu độc lập của những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan.
[3] Xét háng cáo của bị đơn Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận thấy: [3.1] Xét tính hợp pháp của Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, thấy rằng: Ngày 19/4/2021 ông Phạm X n C và bà Trần Thị Thanh L có hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất thửa đất số 234, tờ bản đồ 04, diện tích 182,4m2, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AH 519714 do Ủy ban nh n d n thành phố Phan Thiết cấp ngày 08/11/2007 đứng tên bà Trần Thị Thanh L đã được Văn phòng công chứng Nguyễn Dần công chứng số 02188, quyển số 03 TP/CC- SCC/HDGD. Bị đơn cho rằng, việc hợp đồng là do bị lừa dối là hông phù hợp bởi lẽ tại thời điểm ết hợp đồng chuyển nhượng thì bà Trần Thị Thanh L có đầy đủ năng lực trách nhiệm và năng lực hành vi d n sự và các bên giao ết hợp đồng trực tiếp tại Văn phòng Công chứng, ông C là người hợp đồng chuyển nhượng với bà L và ông C hông có bất cứ hành vi nào lừa dối bà L nên không có cơ sở để xác định bà L hợp đồng chuyển nhượng là bị lừa dối. [3.2]. Quá trình giải quyết vụ án, phía nguyên đơn cho rằng đã giao toàn bộ số tiền cho bà Trần Thị Thanh L bao gồm 100.000.000đồng tiền cọc trước đó và sau hi hợp đồng thì đã thanh toán đủ số tiền 3.400.000.000đồng bằng tiền mặt, tuy nhiên phía bị đơn hông thừa nhận và cho rằng bà L chưa nhận bất cứ hoản tiền nào từ ông C. Hội đồng xét xử thấy rằng tại phiên tòa thì phía nguyên đơn đã trình bày số tiền 100.000.000đồng là do ông C đưa cho bà H vào sáng ngày 14/4/2021 và đến chiều ngày 14/4/2021 thì bà T mới đưa giấy đến nhà cho bà L ký mà hông phải đưa tiền trực tiếp cho bà L và giấy biên nhận ngay hi nhận tiền; đối với số tiền 3.400.000.000đồng thì hông có tài liệu gì để chứng minh là đã giao đủ tiền cho bà L hoặc bà L ủy quyền cho người khác nhận tiền thay mình. Theo lời trình bày của bà H ngày 02/3/2022 tại Cơ quan CSĐT thì sau hi đã chuẩn bị sẵn hợp đồng chuyển nhượng mới êu bà L đến phòng công chứng và hi bà L đến thì bà H đã hối thúc bà L vào hợp đồng, sau đó bà L về thì ông K đưa tiền mặt cho ông T1 với số tiền là 2.950.000.000đồng, phần còn lại thì bà H nhận và dùng để tiêu xài cá nh n; cũng tại Biên bản lấy lời hai ngày 22/02/2022 tại cơ quan CSĐT thì ông C cũng đã trình bày do bà H đang thiếu nợ ông T1 và sổ đang thế chấp bên ông T1 nên bà H có bán đất và nhà ở 291 Trần Qu Cáp với số tiền 3.500.000.000đồng. Do bà L bận việc nên bà L về trước và hi giao tiền thì đưa cho Hòa 100.000.000đồng tiền cọc, trả cho bên ông T1 2.950.000.000 đồng và đưa cho bà H 450.000.000đồng. Như vậy việc nguyên đơn trình bày đưa tiền trực tiếp cho bà L là hông có cơ sở. 6 Từ những ph n tích nêu trên thấy rằng, mặc dù ông C hợp đồng với bà L nhưng chưa thanh toán tiền cho bà L nên ông C đã vi phạm nghĩa vụ thanh toán và bà L hông đồng tiếp tục thực hiện hợp đồng nên cần hủy hợp đồng chuyển nhượng ngày 19/4/2021 giữa ông Phạm X n C và bà Trần Thị Thanh L đối với đất thửa đất số 234, tờ bản đồ 04, diện tích 182,4m2, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AH 519714 do Ủy ban nh n d n thành phố Phan Thiết cấp ngày 08/11/2007 đứng tên bà Trần Thị Thanh L đã được Văn phòng công chứng Nguyễn Dần công chứng số 02188, quyển số 03 TP/CC-SCC/HDGD. [3.3] Đối với việc thiếu người thừa ế hi lập văn bản thừa ế cho bà L thấy rằng: Nguồn gốc thửa đất số 234, tờ bản đồ 04, diện tích 182,4m2, theo nội dung ch nh l biến động đăng đất đai ngày 28/3/2023 tại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AH 519714 số vào sổ cấp giấy chứng nhận H00096 ngày 08/11/2007 của Ủy ban nh n d n thành phố Phan Thiết đứng tên bà Trần Thị Thanh L là do bà L nhận thừa ế từ ông Võ Văn T (chồng bà L). Theo Văn bản ph n chia thừa ế ngày 17/9/2007 thì những người con của ông T1, bà L gồm chị Võ Thị Hạnh T2, anh Võ Toàn B và anh Võ Toàn N đã đồng nhường phần di sản thừa ế cho bà L; đối với những người còn lại gồm Võ Toàn T3, Võ Toàn T4 và Võ Toàn C1 thì hông biên bản, tuy nhiên tại thời điểm văn bản ph n chia di sản thừa ế thì những người này chưa đủ 18 tuổi nên bà L là người đại diện hợp pháp và bà L được quyền đại diện để văn bản thỏa thuận. Quá trình giải quyết tại cấp sơ thẩm thì các đương sự hông cung cấp các đồng thừa ế hác nhưng tại cấp phúc thẩm thì ngoài những người đồng thừa ế nói trên thì còn có người thuộc hàng thừa ế thứ nhất là bà Trần Thị C1 (mẹ của ông T1). Mặc dù hiện nay bà C1 đã chết (chết năm 2009) nhưng tại thời điểm mở thừa ế thì bà C1 còn sống nhưng hi thỏa thuận ph n chia di sản thừa ế thì hông có iến của bà C. Do vậy việc phân chia di sản thừa ế là chưa đảm bảo theo quy định của pháp luật, tuy nhiên như đã nhận định ở trên, do hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa bà Trần Thị Thanh L và ông Phạm Văn C bị hủy bỏ và hiện nay cũng hông có ai tranh chấp di sản thừa ế nên hông ảnh hưởng đến quyền của người được hưởng sản thừa ế. [3.4].
Căn cứ vào các chứng cứ do cơ quan điều tra cung cấp thì bà Phạm Thị Minh H đã trình bày: Do bà H vay của ông T1 2.500.000.000đồng và biết được bà L có nhu cầu tách thửa đất nên bà H mới bán đất cho ông K, sau hi hợp đồng chuyển nhượng thì ông K mới là người thanh toán tiền cho ông T1 và bà H, điều này cũng đã được ông C thừa nhận. Tuy nhiên việc ông K hay ông C thanh toán tiền cho ông T1, bà H thì đều hông có sự ủy quyền của bà L cho những người này nhận tiền thay mình. Do vậy, ông C, ông K có quyền hởi iện đòi lại tài sản bằng một vụ án hác theo quy định của pháp luật và hông phải đưa ông K, ông T1 tham gia tố tụng trong vụ án này. [3.5]. Đối với việc chưa định giá định giá tài sản là có thiếu sót nhưng do vi phạm nghĩa vụ thanh toán và hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất bị hủy mà hông phải tuyên bố hợp đồng vô hiệu nên hông phải giải quyết hậu quả của 7 hợp đồng vô hiệu do đó hông cần thiết phải tiếp tục thực hiện việc định giá tài sản hi giải quyết vụ án. [3.5]. Đối với việc cấp sơ thẩm tuyên buộc bà L và những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan là các con của bà L mà không tuyên buộc cháu của bà L (con của anh Võ Toàn B) hiện đang sống chung trong căn nhà và đất tranh chấp, tuy nhiên hiện nay cháu ch mới tám tuổi nên hông nhất thiết phải tuyên buộc cháu phải có trách nhiệm giao trả nhà và đất mà đó là trách nhiệm của cha mẹ, hơn nữa do hợp đồng bị hủy nên hông ảnh hưởng đến việc thi hành án. Như vậy, mặc dù quá tr nh giải quyết vụ án tại cấp sơ thẩm còn có những thiếu sót như đại diện Viện iểm sát đã phát biểu nhưng việc thiếu sót đó hông làm thay đổi bản chất của sự việc và có thể giải quyết riêng biệt nên hông cần thiết phải hủy bản án sơ thẩm để giải quyết theo thủ tục sơ thẩm lại. Từ những ph n tích trên, Hội đồng xét xử nhận thấy cấp sơ thẩm đã chấp nhận yêu cầu hởi iện của nguyên đơn, buộc bị đơn và những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan phải giao nhà và đất cho nguyên đơn là hông có căn cứ; bị đơn háng cáo yêu cầu hủy bản án sơ thẩm là hông có cơ sở. Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm hông chấp nhận háng cáo của bị đơn, sửa bản án sơ thẩm theo hướng hông chấp nhận yêu cầu hởi iện của nguyên đơn và hủy hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông Phạm X n C với bà Trần Thị Thanh L.
[4] Về án phí d n sự sơ thẩm: Do yêu cầu của nguyên đơn hông được chấp nhận nên nguyên đơn phải chịu án phí d n sự sơ thẩm.
[5] Về án phí dân sự phúc thẩm: Kháng cáo của bị đơn không được chấp nhận nhưng do bản án bị sửa nên người kháng cáo không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.
[6] Những quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, không bị kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.
Vì các lẽ trên;
1. Căn cứ: Khoản 2 Điều 308 Bộ luật Tố tụng d n sự;
Quyết định
Không chấp nhận háng cáo của bà Trần Thị Thanh L. Sửa Bản án d n sự sơ thẩm số 60/2025/DS-ST ngày 24/6/2025 của Tòa án nh n d n thành phố Phan Thiết, t nh Bình Thuận (nay là Tòa án nhân dân Khu vực 10, t nh L m Đồng).
2. Căn cứ: - Điều 147, Khoản 1 Điều 148, hoản 1 Điều 157, hoản 1 Điều 158, hoản 1 Điều 165, hoản 1 Điều 166, Điều 313 của Bộ luật Tố tụng d n sự; Điều 158, Điều 164, Điều 166, Điều 500, Điều 502, Điều 503 của Bộ luật d n sự; 8 Điều 166, 167, 188, 203 của Luật đất đai năm 2013; số Khoản 1 Điều 26, hoản 2 Điều 29 của Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản l và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Tuyên xử: Không chấp nhận yêu cầu hởi iện của ông Phạm X n C về việc yêu cầu bà Trần Thị Thanh L phải giao trả tài sản là căn nhà và quyền sử dụng đất tại số 291 đường Xã T, thành phố P, t nh Bình Thuận, cập nhật biến động sang tên cho ông C được quyền sử dụng thửa đất số 234, tờ bản đồ 04, diện tích 182,4m2, theo nội dung ch nh l biến động đăng đất đai ngày 28/3/2023 tại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AH 519714 số vào sổ cấp giấy chứng nhận H00096 ngày 08/11/2007 của Ủy ban nh n d n thành phố Phan Thiết. - Hủy hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 19/4/2021 giữa ông Phạm X n C và bà Trần Thị Thanh L đối với đất thửa đất số 234, tờ bản đồ 04, diện tích 182,4m2, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AH 519714 do Ủy ban nh n d n thành phố Phan Thiết cấp ngày 08/11/2007 đứng tên bà Trần Thị Thanh L đã được Văn phòng công chứng Nguyễn Dần công chứng số 02188, quyển số 03 TP/CC-SCC/HDGD. Ông Phạm X n C có nghĩa vụ giao trả Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AH 519714 do Ủy ban nh n d n thành phố Phan Thiết cấp ngày 08/11/2007 cho bà Trần Thị Thanh L. Bà Trần Thị Thanh L được quyền liên hệ với cơ quan nhà nước có thẩm quyền để thực hiện xóa cập nhật biến động sang tên ông Phạm X n C trên giấy chứng nhận số AH 519714 do Ủy ban nh n d n thành phố Phan Thiết cấp ngày 08/11/2007.
3. Về chi phí tố tụng: Do yêu cầu của ông Phạm X n C hông được chấp nhận nên ông C phải chịu toàn bộ chi phí tố tụng và đã nộp đủ.
4. Về án phí sơ thẩm: - Ông Phạm X n C phải chịu 300.000đồng án phí d n sự sơ thẩm nhưng được hấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai thu tạm ứng án phí số 0001821 ngày 05/6/2024 của Chi cục thi hành án d n sự thành phố Phan Thiết. (nay là Phòng Thi hành án d n sự hu vực 10 – L m Đồng).
4. Về án phí dân sự phúc thẩm: Bà Trần Thị Thanh L hông phải chịu án phí d n sự phúc thẩm. Bà L thuộc trường hợp được miễn tạm ứng án phí theo quy định tại điểm đ hoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản l và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
5. Những quyết định hác của bản án sơ thẩm hông có háng cáo, hông bị háng nghị có hiệu lực pháp luật ể từ ngày hết thời hạn háng cáo, háng nghị. 9 Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật ể từ ngày tuyên án (ngày 19/01/2026).