Bản án 350/2025/DS-PTTranh chấp về thừa kế tài sản
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Không chấp nhận kháng cáo của bà Lê Thị D, ông Lê Văn S. Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 05/2025/DS-ST ngày 24/7/2025 của Tòa án nhân dân Khu vực 3 - An Giang.
Nhận định của Tòa án
Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Về thủ tục tố tụng: - Ngày 06/8/2025 bà S, ông D kháng cáo và nộp tạm ứng án phí trong hạn luật định nên được nên được xem xét theo thủ tục phúc thẩm - Các đương sự Lê văn P, Lê Bé T, Lê Bé N, Nguyễn Thị S1, Nguyễn Thị Q, Lê Văn P1, Nguyễn Thị N4 đã được triệu tập hợp lệ đến lần thứ 2 nhưng vắng mặt, căn cứ Điều 226, 227 Bộ luật Tố tụng dân sự xét xử vắng mặt các đương sự trên.
[2] Đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn: Về thời gian ông L1, bà Q2 chết và hàng thừa kế thứ nhất của ông L1, bà Q2 các đương sự thống nhất nhu cấp sơ thẩm đã xác định. Ông Lê Văn S, bà Lê Thị D khởi kiện bà Lê Thị H yêu cầu chia thừa kế đối với các tài sản là diện tích đất ở 66,2m2 và căn nhà trên đất; diện tích đất vườn 1.089m2 đo đạc thực tế là 1.076,9m2; diện tích đất vườn 281m2 tại ấp V, xã B, tỉnh An Giang, theo các giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do bà Lê Thị H và ông Lê Trí T1 đứng tên. Tại cấp sơ thẩm ông S, bà D rút yêu cầu khởi kiện đối với căn nhà trên diện tích đất ở 66,2m2 và diện tích đất vườn 281m2, cấp sơ thẩm đã đình chỉ yêu cầu khởi kiện của ông bà là có căn cứ, các đương sự không kháng cáo nên không xem xét. 15
[3] Đối với yêu cầu của các ông bà Lê Văn P, Lê Bé T, Lê Bé N và ông Lê Văn H2, cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu về việc tranh chấp đối với thửa đất số 167, tờ bản đồ số 20, tại ấp Ấ, xã B, tỉnh An Giang, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số DD 150667 do bà Lê Thị H và ông Lê Trí T1 đứng tên, các đương sự này cũng không kháng cáo nên không đề cập.
[4] Xét yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn: Nguyên đơn ông Lê Văn S và bà Lê Thị D kháng cáo, yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm chia thừa kế theo pháp luật giá trị diện tích đất 66,2m2. Nếu bà Lê Thị H và Ông Lê Trí T1 tiếp tục sử dụng thửa đất trên thì phải hoàn lại cho ông Lê Văn S và bà Lê Thị D, mỗi người 1/3 giá trị với số tiền là 122.320.200 đồng (theo chứng thư định giá số 25/03/24/CT-ĐG-TVAP ngày 17/3/2025 của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đ2). - Chia thừa kế theo pháp luật quyền sử dụng đất diện tích 1.076,9m2, chia cho ông Lê Văn S, bà Lê Thị D và bà Lê Thị H, mỗi người 358,96m2. Nếu bà Lê Thị H nhận đất thì phải hoàn lại giá trị diện tích đất nói trên cho ông S, bà D, mỗi người là 888.442.500 đồng (theo chứng thư định giá số 25/03/24/CT-ĐG- TVAP). Xét thấy: [4.1] Theo hồ sơ thể hiện, bà Lê Thị T4 (đã chết) được Ủy ban nhân dân huyện C, tỉnh Kiên Giang (cũ) cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số D01.853 QSDĐ/QDD146/CT ngày 17/7/1993 diện tích 4.381m2 thuộc thửa 29, 30, tờ bản đồ số 01 tại xã V, huyện C, tỉnh Kiên Giang. Ngày 04/10/2005, bà T4 chuyển nhượng cho ông Lê Trí T1, bà Lê Thị H diện tích 1.089m2 thuộc thửa 30, tờ bản đồ số 01 với giá 10.000.000 đồng, hợp đồng này được Ủy ban nhân dân huyện C chứng thực ngày 13/10/2005. Sau đó bà H, ông T1 lập thủ tục và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 12/12/2005 số H.000022 diện tích 1.089m2, thửa mới là 166, tờ bản đồ số 20 (đo đạc thực tế để giải quyết tranh chấp là 1.076,9m2) (BL 48-61, 163-167) Như vậy, nguồn gốc diện tích đất 1.076,9m2 là do ông T1, bà H nhận chuyển nhượng từ bà Lê Thị T10 năm 2005 có hợp đồng chuyển nhượng được chính quyền địa phương chứng thực theo quy định pháp luật, ông T1, bà H kê khai và được Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất, là tài sản riêng của ông T1, bà H, không phải di sản của cha mẹ các nguyên đơn là ông Lê Văn L1, Trần Thị Q1 để lại, nên nguyên đơn yêu cầu chia thừa kế là không có cơ sở, cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là có căn cứ. 16 Ngày 24/11/2005 bà Lê Thị T4 còn chuyển nhượng cho bà H, ông T1 diện tích đất 281m2 (nguyên đơn đã rút yêu cầu khởi kiện) trong phần diện tích đất 4.381m2. Bà H, ông T1 cũng được Ủy ban nhân dân huyện C cấp quyền sử dụng đất số H 000032 thửa 167, tờ bản đồ 20 ngày 12/12/2005, nhưng do bị mất giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên bà H, ông T1 được cấp đổi ngày 25/02/2022. Phần đất này cũng không phải là di sản của ông L1, bà Q1 nhưng nguyên đơn đã rút yêu cầu khởi kiện. Ngoài ra, bà T4 còn chuyển nhượng cho các cá nhân khác như ông Ngô H6 diện tích 900m2+ 1380m2, bà Trang Thị T9 diện tích 229,8m2 trong tổng diện tích đất 4.381m2 thuộc giấy chứng nhận quyền sử dụng do bà T4 đứng tên. [4.2] Đối với diện tích đất 66,2m2: Về nguồn gốc đất các đương sự đều thừa nhận phần đất này là của cha mẹ, chưa được cấp quyền sử dụng đất, ông Q1 bà L1 cũng không để lại di chúc để định đoạt, trước đây trên đất có 01 căn nhà trệt, nóc bằng nhưng hiện nhà không còn do bà H, ông T1 tháo dỡ và cất lại nhà mới như hiện nay. Ngày 29/01/2010, bà H, ông T1 có đơn xin đăng ký quyền sử dụng đất, kê khai nguồn gốc đất là nhận cho tặng của cha Lê Văn L1 để lại năm 1995. Ngày 05/3/2010, ông T1, bà H được Ủy ban nhân dân huyện C, tỉnh Kiên Giang cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CH00063 thửa 338 tờ bản đồ
18. Theo lời trình bày của bà H thì bà ở cung nhà với ông cha mẹ từ nhỏ đến khi lập gia đình cũng còn ở chung và trực tiếp chăm sóc, lo mai táng cho ông L1 và các chị là Lê Thị T4, Lê Thị H3 nên ông L1 cho bà phần đất này; tại phiên tòa sơ thẩm bị đơn cũng trình bày phù hợp với bà H. Như vậy, mặc dù ông T1, bà H được cấp quyền sử dụng đất ngày 05/3/2010 là sau khi ông L1 chết (2009), nhưng các đương sự đều thừa nhận khi còn sống bà H, ông T1 chung sống chung nhà với ông L1, nuôi dưỡng ông L1 đến khi ông L1 chết. Trong thời gian ở chung nhà thì ông T1, bà H tháo dỡ nhà cũ, xây cất nhà mới như hiện nay và khi được cấp quyền sử dụng đất không ai tranh chấp, hay có ý kiến. Tại phiên tòa phúc thẩm bà D cũng trình bày khi cha còn sống bà cũng được cha cho tài sản. Khi bà H, ông T1 đăng ký quyền sử dụng đất, sửa chữa nhà nhiều lần và tháo dỡ căn nhà cũ của cha mẹ cất nhà mới trên phần đất 66,2m2 như hiện nay, thì bà biết nhưng không tranh chấp do anh em lúc đó còn thuận thảo, sau này do có mâu thuẫn nên bà và ông Lê Văn S mới tranh chấp.
Do đó, lời trình bày của bà H, ông T1 cho rằng được ông L1 cho đất là có căn cứ. Vì vậy phần đất này không phải là di sản do ông L1, bà Q1 để lại các nguyên 17 đơn yêu cầu chia là không có căn cứ. Cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là phù hợp. Các nguyên đơn không cung cấp được chứng cứ mới, Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo và giữ nguyên bản án sơ thẩm như đề nghị của đại diện Viện kiểm sát tại phiên tòa. Các phần khác của bản án sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết hạn kháng cáo kháng nghị
[5] Về án phí phúc thẩm: Do kháng cáo không được chấp nhận nên các nguyên đơn phải chịu, được trừ vào tạm ứng án phí đã nộp.
Quyết định
Căn cứ khoản 1 Điều 308, khoản 1 Điều 148 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015; khoản 1 Điều 29 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án; Tuyên xử:
1. Không chấp nhận kháng cáo của bà Lê Thị D, ông Lê Văn S. Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 05/2025/DS-ST ngày 24/7/2025 của Tòa án nhân dân Khu vực 3 - An Giang.
2. Về án phí phúc thẩm: bà Lê Thị D, ông Lê Văn S mỗi người phải chịu 300.000 đồng, được khấu trừ vào 300.000 đồng tạm ứng án phí ông Lê Văn S đã nộp tại biên lai thu số 000558 và 300.000 đồng tạm ứng án phí bà Lê Thị D đã nộp tại biên lai thu số 000556 cùng ngày 07/8/2025 của Thi hành án dân sự tỉnh An Giang (ông S, bà D đã nộp xong). Các phần khác của bản án sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết hạn kháng cáo kháng nghị Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./. TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM