Bản án 14/2026/DS-STTranh chấp về thừa kế tài sản

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được xem xét tại phiên toà và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Bà Huỳnh Thị C khởi kiện bà Lê Thị Ngọc L yêu cầu Tòa án giải quyết tuyên bố văn bản di chúc chung vợ chồng vô hiệu và chia thừa kế theo pháp luật, bị đơn cư trú địa bàn thành phố S, tỉnh Sóc Trăng nay thuộc phường P, thành phố Cần Thơ. Theo quy định tại khoản 5,11 Điều 26; điểm a khoản 1 Điều 35; điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự (sửa đổi, bổ sung) thì quan hệ tranh chấp là tuyên bố văn bản di chúc chung vợ chồng vô hiệu và chia thừa kế theo pháp luật thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 5-Cần Thơ, thành phố Cần Thơ. 4

[2] Đối với bị đơn bà Lê Thị Ngọc L, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Lương Nguyệt Cúc M, cháu Lương Hiếu T, Lương Trang A T1, Văn phòng C2 đã được cấp tống đạt hợp lệ đến lần thứ hai, vắng mặt không vì sự kiện bất khả kháng, trở ngại khách quan nên Hội đồng xét xử căn cứ vào điểm b Khoản 2 Điều 227, Điều 228 của Bộ luật tố tụng dân sự tiến hành xét xử vắng mặt những người này.

[3]. Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Huỳnh Thị C: Vụ việc khởi kiện đến Tòa án giải quyết là Văn phòng C2 và người để lại di sản khi lập di chúc 27/9/2018 có đoạn chỉ định bà Lê Thị Ngọc L là người giám hộ cho các cháu Lương Trang A T1, L2 Hiếu T trong khi hai cháu vẫn còn cha, mẹ, cụ thể có mẹ là bà Lương Nguyệt C1 M không phù hợp quy định theo Điều 52 Bộ luật Dân sự 2015người giám hộ đương nhiên của người chưa thành niên quy định tại điểm a và điểm b khoản 1 Điều 47 Bộ luật Dân sự 2015 Bà Lê Thị Ngọc L xuất phát từ tình thân cũng đồng ý giám hộ, vì thời điểm đó bà Lương Nguyệt Cúc M không có mặt tại nơi cư trú, không quan tâm đến tài sản cha, mẹ để lại, không có ý định nhận thừa kế (từ chối nhận di sản thừa kế) nên bà Huỳnh Thị C, ông Lương Sỹ L1 thể hiện ý chí trên. Hơn nữa, di chúc có đoạn: khi ông, bà qua đời thì để lại tài sản nêu trên làm nhà hương hỏa, nơi thờ phượng ông bà cha mẹ, không ai được quyền chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, cầm cố dưới bất kỳ hình thức nào. Chúng tôi giao hai cháu Lương Hiếu T và Lương Trang A T1 được quản lý và sử dụng. Nay ông Lương Sỹ L1 chết ngày 05/12/2022. Ngày 07/01/2025, bà C đã đến Văn phòng C2 để làm thủ tục hủy bỏ một phần di chúc của bà C và đã được Văn phòng Công chứng hủy bỏ một phần di chúc của bà C, để đăng ký quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở đối với thửa đất số 28, tờ bản số 35, tọa lạc số 527 đường M, phường P, thành phố Cần Thơ nhưng vướng các thủ tục trên.

[4]. Xét di chúc của ông Lương Sỹ L1 và bà Huỳnh Thị C ngày 27/9/2018 được công chứng tại Văn phòng C2 vô hiệu, do kể từ ngày 01/01/2017, Bộ luật Dân sự 2015có hiệu lực, đã bỏ quy định về chế định di chúc chung của vợ chồngcòn công nhận hình thức di chúc chung hợp nhất giữa vợ và chồng nên Hội đồng xét xử tuyên bố di chúc vô hiệu theo quy định khoản 2 Điều 117 của Bộ luật Dân sự năm 2015.

[5]. Nên Di sản ông Lương Sỹ L1 để lại là ½ quyền sử dụng đất, quyền sở hữu căn nhà tại thửa đất số 28, tờ bản đồ số 35, diện tích 250m², đất tọa lạc tại số E, đường M, Khóm D, Phường D, thành phố S, tỉnh Sóc Trăng cũ (nay là phường P, thành phố Cần Thơ). Xét ý nghĩa quy định tại Điều 645 của Bộ luật Dân sự 2015 quy định “Di sản dùng vào việc thờ cúng”, xét ý chí hai cháu Lương Hiếu T và Lương Trang A T1 không đồng ý nhận di sản vào việc thờ cúng đã giao cho bà Huỳnh Thị C là vợ ông Lương Sỹ L1 toàn quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở nên xác định ½ quyền sử dụng đất, quyền sở hữu căn nhà tại thửa đất số 28, tờ bản đồ số 35, diện tích 250m², đất tọa lạc tại số E, đường M, Khóm D, Phường D, thành phố S, tỉnh Sóc Trăng cũ (nay là phường P, thành phố Cần Thơ). Ý chí của cả ông Lương Sỹ L1, bà Huỳnh Thị C là sau khi cả hai cùng qua đời thì toàn bộ quyền sử dụng đất, quyền sở hữu căn nhà để lại cho các cháu làm di sản thờ cúng nay ông Lương Sỹ L1 chết thì bà Huỳnh Thị C là người quản lý và sử dụng 5 quyền sử dụng đất và quyền sở hữu căn nhà nên xác định ½ quyền sử dụng đất, quyền sở hữu căn nhà ông Lương Sỹ L1 để lại không phải là di sản thờ cúng.

[6]. Về chia thừa kế theo pháp luật theo Điều 649, 650 của Bộ luật Dân sự 2015: Ông Lương Sỹ L1, sinh năm 1937, chết ngày 05/12/2022: Hàng thừa kế thứ nhất của ông Lương Sỹ L1 gồm: Bà Huỳnh Thị C, bà Lương Nguyệt Cúc M theo quy định Điều 651 của Bộ luật Dân sự 2015. Bà Lương Nguyệt Cúc M từ chối nhận di sản do ông Lương Sỹ L1 để lại, đồng ý tặng cho kỷ phần của bà M cho bà Huỳnh Thị C. Chia thừa kế theo pháp luật: Bà Huỳnh Thị C được hưởng ½ quyền sử dụng đất, quyền sở hữu căn nhà tại thửa đất số 28, tờ bản đồ số 35, diện tích 250m², đất tọa lạc tại số E, đường M, Khóm D, Phường D, thành phố S, tỉnh Sóc Trăng cũ (nay là phường P, thành phố Cần Thơ) do ông Lương Sỹ L1 để lại.

[7]. Bà Huỳnh Thị C có toàn quyền sử dụng đất và quyền sở hữu căn nhà tại thửa đất số 28, tờ bản đồ số 35, diện tích 250m², đất tọa lạc tại số E, đường M, Khóm D, Phường D, thành phố S, tỉnh Sóc Trăng cũ (nay là phường P, thành phố Cần Thơ) theo Giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất số R074212, vào sổ cấp giấy chứng nhận quyền sử đất số 000420 QSDĐ/ QĐ/UBT do Ủy ban nhân dân tỉnh S cũ cấp ngày 29/6/2000 cho hộ bà Huỳnh Thị C. Theo phiếu xác nhận kết quả đo đạc hiện trạng thửa đất ngày 06/11/2024 (diện tích giảm 0.4m2) do có sai số đo đạc: Diện tích thực tế là: 249,6m2, mục đích đất ở đô thị (ODT). Ranh giới thửa đất hiện trạng không thay đổi so với giấy chứng nhận đã cấp. Bà Huỳnh Thị C liên hệ với cơ quan nhà nước có thẩm quyền để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất.

[8]

Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử đủ cơ sở kết luận chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn tuyên bố văn bản di chúc chung vợ chồng vô hiệu và chia thừa kế theo pháp luật. Lời phát biểu của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 5-Cần Thơ, thành phố Cần Thơ là đúng quy định pháp luật nên Hội đồng xét xử chấp nhận.

[9]. Về chi phí xem xét thẩm định tại chỗ, định giá tài sản: Nguyên đơn bà Huỳnh Thị C đồng ý chịu số tiền 12.400.000 đồng, nên Hội đồng xét xử ghi nhận, bà Huỳnh C đã thực hiện xong.

[10]. Về án phí dân sự sơ thẩm: Nguyên đơn bà Huỳnh Thị C là người cao tuổi, có đơn xin miễn án phí nên được miễn án phí dân sự sơ thẩm; Bị đơn phải chịu án phí đối yêu cầu của nguyên đơn được Tòa án chấp nhận đối với yêu câu tuyên bố văn bản công chứng vô hiệu, nhưng bà Lương Nguyệt Cúc M tại phiên hòa giải thể hiện ý chí đồng ý chịu, nên Hội đồng xét xử ghi nhận theo quy định tại điểm đ Khoản 1 Điều 12; khoản 2,4 Điều 26; điểm b Khoản 3 Điều 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc 6 hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.