Bản án 47/2026/DS-STTranh chấp về thừa kế tài sản

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được xem xét tại phiên toà và căn cứ vào kết quả tranh tụng, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về xác định thẩm quyền; quan hệ pháp luật tranh chấp: Căn cứ nội dung đơn khởi kiện của anh K và các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, Hội đồng xét xử xác định quan hệ pháp luật tranh chấp trong vụ án là “Tranh chấp về thừa kế tài sản và tranh chấp quyền sử dụng đất”; bị đơn và bất động sản tại xã P, huyện X, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (nay là xã H, Thành phố Hồ Chí Minh) nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 14- Thành phố Hồ Chí Minh theo quy định tại khoản 5, 9 Điều 26; điểm a khoản 1 Điều 35; điểm c khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Về xét xử vắng mặt: Anh Lê Hoàng Tuấn K là nguyên đơn; bà Lê Thị Kim D là bị đơn; anh Lê Hoàng Nhật M là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đều vắng mặt nhưng có uỷ quyền người tham gia tố tụng có mặt; ông Lê Văn K1 và bà Phan Thị T là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có đơn đề nghị xét xử vắng mặt ngày 29/01/2026 nên Hội đồng xét xử tiến hành xét xử theo quy định tại Điều 228 Bộ luật tố tụng dân sự.

[3] Về nguồn gốc tài sản tranh chấp: Diện tích đất 587,8m² (đất trồng cây công nghiệp lâu năm) thuộc thửa đất số 233, tờ bản đồ số 2, xã P, huyện X, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (nay là xã H, Thành phố Hồ Chí Minh) qua đo vẽ thực tế có diện tích 579m2 (trong đó, thửa đất số 233 có diện tích 555m2 và một phần thửa đất số 6 có diện tích là 24m2). Như vậy, diện tích đất 555m2 là tài sản do bà D tặng cho riêng ông D1, được Ủy ban nhân dân huyện X, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BT 249624 cho ông D1 vào ngày 19/10/2014.

Do đó, Hội đồng xét xử có căn cứ xác định diện tích đất nêu trên là 6 tài sản riêng của ông D1, không phải tài sản chung của vợ chồng ông D1 và bà L1.

[4] Về tình trạng hôn nhân và quyền thừa kế của bà L1: Ông D1 và bà L1 đã ly hôn từ năm 2015 theo bản án có hiệu lực pháp luật; khi ly hôn, hai bên không yêu cầu Tòa án giải quyết về tài sản chung. Như vậy, bà L1 không phải là người thừa kế di sản của ông D1 theo quy định tại Điều 651 Bộ luật Dân sự.

[5] Về hàng thừa kế và người thừa kế theo pháp luật: Ông D1 chết ngày 08/01/2019, không để lại di chúc, nên di sản của ông D1 được chia theo pháp luật được quy định tại Điều 650 Bộ luật Dân sự. Tại thời điểm ông D1 chết, những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất theo Điều 651 Bộ luật Dân sự gồm mẹ ruột là bà D và hai người con ruột là anh K và anh M. Cha ruột của ông D1 là ông H đã chết từ năm 2005 nên không thuộc diện thừa kế.

Do đó, di sản của ông D1 là quyền sử dụng diện tích đất 555m² được chia đều cho ba người thừa kế là bà D, anh K và anh M, mỗi người được hưởng phần di sản bằng nhau.

[6] Di sản thừa kế trong vụ án là quyền sử dụng diện tích đất 555m² thuộc thửa số 233. Theo Công văn số 5784/CNVPĐK-TTLT ngày 21/11/2024 của Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh B- Chi nhánh huyện X (nay là Văn phòng Đ1- Thành phố Hồ Chí Minh) về điều kiện tách thửa thì thửa đất nêu trên không đủ điều kiện tách thửa để chia cho các đồng thừa kế bằng hiện vật.

[7] Căn cứ khoản 2 Điều 660 Bộ luật Dân sự năm, trường hợp di sản không thể chia bằng hiện vật thì chia theo giá trị.

[8] Tại phiên toà các đương sự thoả thuận được với nhau về việc chia thừa kế quyền sử dụng đất theo pháp luật bằng giá trị như sau: Anh K, anh M được quyền quản lý, sử dụng diện tích đất theo phần được hưởng; đồng thời được quyền quản lý, sử dụng diện tích đất theo phần bà D được hưởng; anh K, anh M có nghĩa vụ thanh toán lại cho bà D 1/3 giá trị đất.

[9] Theo kết quả định giá tài sản ngày 04/11/2025, giá đất là 2.800.000 đồng/1m2, trị giá diện tích đất 555m2 là 1.554.000.000 đồng; mỗi người được hưởng 1/3 giá trị là 518.000.000 đồng.

[10]

Xét thấy, sự thoả thuận này là tự nguyện, không vi phạm điều cấm của luật và không trái đạo đức xã hội nên công nhận.

[11] Đối với diện tích đất lấn chiếm là 24m2 thuộc một phần thửa đất số 6, qua tranh tụng tại phiên toà, ông Đ, bà L1 là người đại diện theo uỷ quyền cho anh K và anh M đồng ý bồi thường cho ông K1, bà T giá trị đất theo định giá là 67.200.000 đồng nên buộc anh K, anh M bồi thường số tiền cho ông K1, bà T số tiền 67.200.000 đồng; anh K, anh M được quyền quản lý, sử dụng diện tích này. 7

[12] Anh K, anh M có trách nhiệm liên hệ cơ quan nhà nước có thẩm quyền để thực hiện thủ tục đăng ký biến động, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật đất đai.

[13] Đối với diện tích đất 2,1m2; ông Đ, bà L1 cho rằng ông K1, bà T lấn sang nhưng không yêu cầu giải quyết nên không xem xét.

[14] Đại diện Viện kiểm sát tại phiên toà có ý kiến như nhận định của Hội đồng xét xử nêu trên nên chấp nhận

[15] Về án phí dân sự sơ thẩm: Anh K, anh M mỗi người được hưởng kỷ phần thừa kế có giá trị là 518.000.000 đồng, mức án phí mỗi người phải chịu là 20.000.000 đồng + 4% của phần giá trị vượt quá 400.000.000 đồng là 24.720.000 đồng; đồng thời anh K, anh M còn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm đối với việc tranh chấp đất có giá trị là 67.200.000 đồng, theo quy định tranh chấp có giá trị từ 6.000.000 đồng đến dưới 400.000.000 đồng, mức án phí là 5% nên anh K, anh M phải chịu án phí dân sự sơ thẩm là 3.360.000 đồng (67.200.000 đồng x 5%); bà D không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm do là người cao tuổi và có đơn xin miễn án phí.