Bản án 06/2025/HNGĐ-PTTranh chấp về chia tài sản chung của vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Căn cứ vào khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự: Không chấp nhận kháng cáo của anh Mạc Văn Đ, bà Mạc Thị Đ2, bà Mạc Thị Đ3, ông Mạc Văn Đ4, ông Mạc Văn Đ5, ông Mạc Văn Đ6; giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 322/2024/HNGĐ-ST ngày 26 tháng 8 năm 2024 của Tòa án nhân dân tỉnh Hải Dương (nay là Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng) đối với nội dung và phần quyết định tại các mục 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8.
Nhận định của Tòa án
:
[1] Các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án thể hiện: Bà Nguyễn Thị T và ông Mạc Văn Đ7 (sinh năm 1959, đã chết ngày 07/4/2019) đăng ký kết hôn năm 1982 tại UBND xã A, huyện K, tỉnh Hải Dương. Ngày 27/3/2019, ông Đ7 và bà T đã được Tòa án nhân dân huyện Kinh Môn, tỉnh Hải Dương giải quyết cho ly hôn tại Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của đương sự số 76/2019/QĐST-HNGĐ nhưng tại Quyết định này không có nội dung về chia tài sản chung của vợ chồng.
[2] Theo lời trình bày của bà T thì quyền sử dụng thửa đất số 120, tờ bản đồ số 5, địa chỉ tại Thôn A N, xã A, huyện K, tỉnh Hải Dương, diện tích 532m2 đã được UBND huyện K cấp GCNQSDĐ số vào sổ 300 ngày 29/11/2004 cho ông Mạc Văn Đ7 và bà Nguyễn Thị T (sau đây viết tắt là: thửa đất số 120) có nguồn gốc là một phần trong diện tích đất của cụ Mạc Văn Đ8 (chết năm 1976), cụ Đào Thị N (chết ngày 05/10/2020) quản lý, sử dụng từ trước. Sau khi ông Đ7, bà T kết hôn thì vợ chồng đã được cụ N cho ra ở trên thửa đất số 120; trên đất lúc này có một nhà cũ của các cụ, sau đó có trình một căn nhà đất để ông bà chung sống. Khoảng năm 1999, ông Đ7 bà T phá căn nhà cũ đi để xây dựng căn nhà cấp 4, khi xây dựng nhà cụ N không phản đối và các anh chị em trong nhà còn đến giúp đỡ; đến năm 2012- 2013 gia đình sửa sang lại nhà, các anh chị em trong nhà còn hỗ trợ cho vay tiền.
[3] Theo nội dung cung cấp của UBND phường A và xem xét hồ sơ quản lý đất đai tại địa phương thể hiện: Thời kỳ thực hiện Chỉ thị 299: Ông Đ7 kê khai đứng tên đối với diện tích 558m2 đất tại thửa số 196, tờ bản đồ số 5B; cụ Đ8 đứng tên diện tích 1.092m2 tại thửa số 4, tờ bản đồ số 5B. Thời kỳ thực hiện Luật Đất đai 1993: Ông Đ7 đứng tên sử dụng diện tích 532m2 tại thửa số 120, tờ bản đồ số
5. Diện tích đất của cụ Đ8 và cụ N lúc này được kê khai thành: ông Mạc Văn Đ4 đứng tên sử dụng diện tích 357m2 tại thửa số 121, tờ bản đồ số 5; ông Mạc Văn Đ5 đứng tên sử dụng diện tích 378m2 tại thửa số 122, tờ bản đồ số 5; cụ Mạc Văn Đ8 (vợ là cụ N) đứng tên sử dụng diện tích 473m2, tờ bản đồ số
5. Đến thời kỳ kê khai đề nghị cấp GCNQSDĐ năm 2001-2004: UBND phường A xác định việc đăng ký kê khai để xét cấp GCNQSDĐ đã được công khai hồ sơ, tất cả các hộ dân trong xã đều được biết về chủ trương kê khai đất này. Trên cơ sở đó, UBND huyện K đã cấp GCNQSDĐ cho hộ ông Mạc Văn Đ7 và bà Nguyễn Thị T, ông Mạc Văn Đ4, ông Mạc Văn Đ5 và cụ Mạc Văn Đ8 đối với các diện tích đất trên. Vào thời kỳ thực hiện Nghị quyết 03 về chia ruộng canh tác: Hộ nhà ông Đ7, bà T có 4 khẩu được chia ruộng là ông Đ7, bà T, anh Đ, chị Đ1. Theo tiêu chuẩn được chia 500m2/khẩu thì cả hộ được chia 2000m2 ruộng. Theo sổ sách quản lý, hộ ông Đ7 bị trừ diện tích đất ngoài đồng vào trong đất ở là 130m2 và đã được thể hiện 12 tại GCNQSDĐ. Như vậy có đủ cơ sở xác định ông Đ7, bà T, anh Đ, chị Đ1 đã bị trừ phần diện tích đất được chia theo Nghị quyết 03 ngoài đồng vào diện tích đất vườn tại thửa số 120 (chia đều cho 04 khẩu, mỗi khẩu bị trừ 32,5m2).
[4]
Căn cứ vào toàn bộ những tình tiết, sự kiện nêu trên, Tòa án cấp sơ thẩm đã kết luận: Cụ N cùng các anh chị em trong nhà đã biết và nhất trí cho ông Đ7, bà T sử dụng phần diện tích đất đứng tên ông Đ7; việc cụ N cùng các anh chị em khác của ông Đ7 cho rằng ông Đ7 đã tự ý kê khai giấy tờ đất mà không được sự nhất trí của cụ N cùng anh chị em là không phù hợp. Từ đó xác định quyền sử dụng diện tích đất tại thửa số 120 là tài sản chung của ông Đ7, bà T; không chấp nhận yêu cầu của bị đơn và của những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan tham gia tố tụng cùng phía bị đơn về việc hủy GCNQSDĐ của UBND huyện K đã cấp cho ông Đ7, bà T năm 2004 mà chấp nhận yêu cầu của bà T về việc chia tài sản chung của vợ chồng đối với quyền sử dụng thửa đất số 120 với tỷ lệ chia cho ông Đ7 60%, bà T 40% là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật.
[5] Đối với việc chị Đ1 tặng cho bà T phần diện tích đất nông nghiệp bị trừ vào đất vườn, xét thấy: Theo cung cấp của UBND phường A nêu tại mục
[3] ở trên đã xác định ông Đ7, bà T, anh Đ, chị Đ1 đã bị trừ một phần diện tích đất được chia theo Nghị quyết 03 ngoài đồng vào diện tích đất vườn tại thửa số 120 (chia đều cho 04 khẩu, mỗi khẩu bị trừ 32,5m2). Như vậy, có đủ cơ sở xác định chị Đ1 có quyền sử dụng hợp pháp 32,5m2 đất thuộc thửa số 120; chị Đ1 đã tự nguyện tặng cho bà T phần diện tích đất này và đã được Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận là hoàn toàn phù hợp với quy định của pháp luật.
[6] Về các sổ tiết kiệm gửi tại Ngân hàng: Tòa án cấp sơ thẩm căn cứ vào việc ông Đ7, bà T đã được Tòa án giải quyết ly hôn vào ngày 27/3/2019. Từ đó xác định số tiền 80.000.000 đồng ông Đ7 gửi tiết kiệm tại Ngân hàng V2 Chi nhánh Đ9 (tài khoản số 229008564774) vào ngày 28/3/2019 là sau khi ông Đ7, bà T đã ly hôn nên đã xác định số tiền tiết kiệm này là tài sản riêng của ông Đ7; còn số tiền gốc 56.000.000 đồng gửi tiết kiệm tại Ngân hàng A Chi nhánh K (tài khoản số 2307683235672) từ ngày 10/8/2018 và số tiền lãi tạm tính đến ngày xét xử 73.534.040 đồng là tài sản chung của vợ chồng nên đã chấp nhận yêu cầu của bà T về việc chia tài sản chung của vợ chồng đối với số tiền này là có căn cứ.
[7] Tổng hợp những nội dung phân tích ở trên và ý kiến của Kiểm sát viên đại diện Viện Công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm Viện kiểm sát nhân dân tối cao tại Hà Nội pháp biểu tại phiên tòa, Hội đồng xét xử có đủ cơ sở kết luận: Tòa án cấp sơ thẩm đã quyết định đình chỉ một số yêu cầu mà đương sự đã rút và phân chia tài sản chung của vợ chồng ông Đ7, bà T đúng quy định của pháp luật và phù hợp với nhu cầu thực tế của các đương sự. Anh Mạc Văn Đ, bà Mạc Thị Đ2, bà Mạc Thị Đ3, ông Mạc Văn Đ4, ông Mạc Văn Đ5, ông Mạc Văn Đ6 kháng cáo một phần bản án sơ thẩm nhưng không giao nộp thêm được tài liệu, chứng cứ nào mới; đối với những lý do trình bày trong đơn kháng cáo cũng như những ý kiến của người kháng cáo và của người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người kháng cáo trình bày, phát biểu tại phiên tòa phúc thẩm 13 là không phù hợp với những tình tiết, sự kiện, diễn biến khách quan của toàn bộ sự việc và không phù hợp với quy định của pháp luật.
Do đó, Hội đồng xét xử không có cơ sở chấp nhận kháng cáo của anh Mạc Văn Đ, bà Mạc Thị Đ2, bà Mạc Thị Đ3, ông Mạc Văn Đ4, ông Mạc Văn Đ5, ông Mạc Văn Đ6.
[8] Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị, Hội đồng xét xử không giải quyết, có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.
Tuy nhiên, tại Bản án sơ thẩm chưa có nội dung tuyên đương sự được chia quyền sử dụng đất có quyền và nghĩa vụ liên hệ với cơ quan nhà nước có thẩm quyền để kê khai, đăng ký biến động, đề nghị được cấp GCNQSDĐ; hướng dẫn về thủ tục thi hành bản án và việc tuyên anh Đ phải chịu án phí dân sự không có giá ngạch như ý kiến của Kiểm sát viên là có căn cứ. Do những thiếu sót này không thuộc trường hợp sửa bản án sơ thẩm quy định tại Điều 309 của Bộ luật Tố tụn dân sự nên Hội đồng xét xử điều chỉnh, bổ sung vào phần quyết định của bản án cho đầy đủ, đúng pháp luật.
[9] Về án phí: Do kháng cáo không được chấp nhận nên người kháng cáo phải chịu án phí dân sự phúc thẩm; riêng bà Mạc Thị Đ2 là người cao tuổi nên được miễn toàn bộ án phí dân sự phúc thẩm.
Quyết định
1.
Căn cứ vào khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự: Không chấp nhận kháng cáo của anh Mạc Văn Đ, bà Mạc Thị Đ2, bà Mạc Thị Đ3, ông Mạc Văn Đ4, ông Mạc Văn Đ5, ông Mạc Văn Đ6; giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 322/2024/HNGĐ-ST ngày 26 tháng 8 năm 2024 của Tòa án nhân dân tỉnh Hải Dương (nay là Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng) đối với nội dung và phần quyết định tại các mục 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8.
2. Điều chỉnh mục 9 phần quyết định của Bản án sơ thẩm như sau: “9. Về án phí: Miễn án phí dân sự sơ thẩm cho bà Nguyễn Thị T, hoàn trả cho bà Nguyễn Thị T số tiền 10.000.000 (mười triệu) đồng tạm ứng án phí dân sự đã nộp tại Chi cục Thi hành án dân sự thị xã Kinh Môn theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số AA/2017/0007868 ngày 28 tháng 7 năm 2020; hoàn trả cho chị Mạc Thị Đ1 số tiền 6.700.000 (sáu triệu bảy trăm nghìn) đồng tạm ứng án phí dân sự đã nộp tại Cục Thi hành án dân sự tỉnh Hải Dương theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số BLTU/23/0000302 ngày 20 tháng 11 năm 2023; anh Mạc Văn Đ không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm”.
3. Bổ sung vào phần quyết định của Bản án sơ thẩm như sau: “- Đương sự được chia, quản lý quyền sử dụng đất trong vụ án này có quyền và nghĩa vụ liên hệ với cơ quan nhà nước có thẩm quyền để kê khai, đăng ký biến động, đề nghị được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích đất được chia, quản lý theo quy định của pháp luật. 14 - Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 của Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 của Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu yêu cầu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 của Luật Thi hành án dân sự”.
4.
Căn cứ vào khoản 1 Điều 148 của Bộ luật Tố tụng dân sự; khoản 1 Điều 29, điểm đ khoản 1 Điều 12, khoản 6 Điều 15 Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội: 4.1. Miễn toàn bộ án phí dân sự phúc thẩm cho bà Mạc Thị Đ2. 4.2. Anh Mạc Văn Đ, bà Mạc Thị Đ3, ông Mạc Văn Đ4, ông Mạc Văn Đ5, ông Mạc Văn Đ6, mỗi người phải chịu 300.000 (ba trăm nghìn) đồng án phí dân sự phúc thẩm, được trừ vào số tiền tạm ứng án phí dân sự phúc thẩm đã nộp tại Cục Thi hành án dân sự tỉnh Hải Dương (nay là Thi hành án dân sự thành phố H) cùng ngày 25/9/2024, cụ thể gồm: 300.000 (ba trăm nghìn) đồng anh Mạc Văn Đ đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0005094; 300.000 (ba trăm nghìn) đồng do anh Mạc Văn Đ đã nộp thay ông Mạc Văn Đ5 theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0005095; 300.000 (ba trăm nghìn) đồng do anh Mạc Văn Đ đã nộp thay ông Mạc Văn Đ6 theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0005096; 300.000 (ba trăm nghìn) đồng do anh Mạc Văn Đ đã nộp thay ông Mạc Văn Đ4 theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0005097; 300.000 (ba trăm nghìn) đồng do anh Mạc Văn Đ đã nộp th