Bản án 98/2025/DS-PTCác yêu cầu dân sự trong trường hợp chưa có điều luật để áp dụng

Căn cứ vào các chứng cứ được thể hiện tại hồ sơ được thẩm tra tại phiên tòa; Trên cơ sở xem xét toàn diện các chứng cứ; ý kiến trình bày của các đương sự;

Căn cứ vào kết quả tranh luận và phát biểu của đại diện Viện kiểm sát tại phiên tòa; Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: - Đơn kháng cáo ngày 08/10/2024 của ông Ng B C và bà Tr T T còn trong thời hạn theo quy định tại khoản 1 Điều 273 Bộ luật tố tụng dân sự nên được chấp nhận. - Bà Tr T T, chị Ng T T D có đơn xin vắng mặt nên được chấp nhận; Chị Ng T H NH, chị Ng T Th D đã được triệu tập đến lần thứ hai tham gia phiên tòa nhưng vắng mặt không có lý do nên được giải quyết vắng mặt theo quy định tại Điều 296 của Bộ luật tố tụng dân sự. - Tại phiên tòa ngày 14/01/2025, ông Ng B C yêu cầu tạm ngừng phiên tòa để khảo sát, đo đạc đường đi khác với đường đi nguyên đơn yêu cầu đi qua đất của ông.

Vì vậy, Hội đồng xét xử tạm ngừng phiên tòa để đo đạc đường đi theo yêu cầu của ông C. Sau khi có kết quả đo đạc thì Hội đồng xét xử đã ra quyết định tiếp tục giải quyết vụ án.

[2] Về nội dung vụ án: - Thửa đất số 994, tờ bản đồ số 18, diện tích 1.097,5m2, loại đất trồng cây hàng năm, tọa lạc ấp Thuận Phú A, xã Thuận An, thị xã Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long trước đây do bà Võ Thị M đứng tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đến năm 2022 bà M chuyển nhượng cho anh Ng V L và chị Tr Ng Nh Y và được Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Vĩnh Long cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CS: 16780, ngày 04/3/2022. - Thửa đất số 589, tờ bản đồ số 18 có nguồn gốc từ thửa đất số 1636, tờ 4 bản đồ số 0003 do ông Nguyễn Thành P đứng tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, sau đó tặng cho ông Ng B C và bà Tr T T nên cấp đổi thành thửa đất số 589, đến năm 2022 sau khi nhà nước thu hồi một phần thì diện tích còn lại là 731,3m2. - Căn cứ biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 08/11/2023 thể hiện thửa đất số 994 bị vây bọc lối đi ra đường công cộng bởi thửa đất số 589. Vì vậy để đi ra đường công cộng bắt buộc phải đi qua thửa đất số 589 của ông C, bà T. Từ thửa đất số 994 đi ra đường công cộng có hai lối đi qua thửa đất số 589 ra đường số 4 khu dân cư và lối đi dọc qua thửa đất số 589 chiều dài khoảng 40m ra đường số 5 khu dân cư. - Căn cứ kết quả đo đạc hiện trạng khu đất ngày 06/12/2023 thì phần đất tranh chấp yêu cầu mở lối đi có tổng diện tích 2,5m2. Trong đó, có 2m2 gồm các mốc a, b, 3, 4, a thuộc thửa tách 589, tờ bản đồ số 18 theo tư liệu bản đồ địa chính chính quy do ông Ng B C và bà Tr T T đứng tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; có 0,5m2 gồm các mốc 1, 2, b, a, 1 theo tư liệu bản đồ địa chính chính quy thuộc thửa đất số 1016, tờ bản đồ số 18 do Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng thị xã Bình Minh quản lý và kê khai đăng ký. - Căn cứ Công văn số 23/UBND ngày 18/9/2024 của Ủy ban nhân dân xã Thuận An có nội dung:

Căn cứ vào tư liệu bản đồ địa chính chính quy và kết quả xác minh thực tế thì thửa đất số 994, tờ bản đồ số 18, diện tích 1097,5m2, loại đất trồng cây hàng năm khác, tọa lạc ấp Thuận Phú A, xã Thuận An, thị xã Bình Minh có hai lối đi công cộng ra đường số 4 và đường số 5 của Khu tái định cư cao tốc Mỹ Thuận – Cần Thơ. Lối đi ra đường số 4 và thuận tiện và hợp lý nhất, vì đây là lối đi ngắn nhất (từ thửa 994 ra đường số 4 chưa tới 1m), ít gây thiệt hại cho người sử dụng đất vây bọc (ông Ng B C và bà Tr T T). Lối đi ra đường số 5 không thuận tiện, gây thiệt hại cho người sử dụng đất vây bọc (từ thửa 994 ra tới đường số 5 phải đi dọc theo chiều dài khoảng 40 m qua đất của ông Ng B C và bà Tr T T) hoặc phải đi qua đất của ông Đặng Văn T + bà Đặng Thị Bích V thuộc thửa 327 (chiều dài 30m) và ông Đặng Tấn Đ thuộc thửa 995 (chiều dài 23m) và cũng phải đi qua thửa đất số 589 của ông Ng B C và bà Tr T T. Tóm lại thửa đất số 994 muốn đi ra đường công cộng là đường số 4 và đường số 5 bắt buộc phải đi qua thửa đất số 589 của ông Ng B C và bà Tr T T. -

Căn cứ vào kết quả đo đạc hiện trạng khu đất ngày 13/3/2025 của Văn phòng đăng ký đất đai tỉnh Vĩnh Long: Từ thửa 994 đi qua tách 327, diện tích 58,9m2 đất LUC; từ thửa 327 đi qua tách 995, diện tích 16,7m2 đất HNK; từ tách 995 đi qua tách 589, diện tích 14,1m2 đất HNK ra đường số

5. Biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 24/02/2025 có nội dung: Ông Ng B C đồng ý cho anh Ng V L mở lối đi qua thửa 327 do ông Đặng Văn T và bà Đặng Thị Bích V đứng tên quyền sử dụng đất và thửa đất số 995 do ông Đặng Tấn Đ đứng tên quyền sử dụng đất để đi qua thửa 589 của ông Ng B C để ra đường số 5 khu dân cư xã Thuận An. Ông C đồng ý mở lối đi chiều ngang 1,2m, chiều dài từ thửa 995 của ông Đ ra đường số 5; ông T, bà V, ông Đ đồng ý để anh L đi qua đất của ông bà ra đường số 5; ông C, ông T, bà V, ông 5 Đạt không yêu cầu anh Lượm bồi thường giá trị đất. Anh Ng V L không đồng ý đi lối đi ra đường số

5. Theo quy định Điều 254 của Bộ luật dân sự về quyền về lối đi qua:

1. Chủ sở hữu có bất động sản bị vây bọc bởi các bất động sản của các chủ sở hữu khác mà không có hoặc không đủ lối đi ra đường công cộng, có quyền yêu cầu chủ sở hữu bất động sản vây bọc dành cho mình một lối đi hợp lý trên phần đất của họ. Lối đi được mở trên bất động sản liền kề nào được coi là thuận tiện và hợp lý nhất, có tính đến đặc điểm cụ thể của địa điểm, lợi ích của bất động sản bị vây bọc và thiệt hại gây ra là ít nhất cho bất động sản có mở lối đi. Chủ sở hữu bất động sản hưởng quyền về lối đi qua phải đền bù cho chủ sở hữu bất động sản chịu hưởng quyền, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

2. Vị trí, giới hạn chiều dài, chiều rộng, chiều cao của lối đi do các bên thỏa thuận, bảo đảm thuận tiện cho việc đi lại và ít gây phiền hà cho các bên; nếu có tranh chấp về lối đi thì có quyền yêu cầu Tòa án, cơ quan nhà nước có thẩm quyền khác xác định. Từ những căn cứ trên, anh Ng V L và chị Tr Ng Nh Y yêu cầu mở lối đi có diện tích 2m2 tại các mốc a, b, 3, 4, a thuộc thửa tách 589, tờ bản đồ số 18 theo tư liệu bản đồ địa chính chính quy do ông Ng B C và bà Tr T T đứng tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, là không có căn cứ chấp nhận. Vì từ thửa đất số 994 đi qua thửa 589 có hai lối đi là ra đường số 4 và ra đường số

5. Lối đi qua đường số 4 thì thuận tiện cho anh L nhưng lại gây thiệt hại cho ông C. Vì hiện nay ông C đang cho ông T, bà V, ông Đ đi ra đường số 5 nên anh L đi cùng ông T, bà V, ông Đ đi ra đường số 5 là vẫn thuận tiện cho anh L đi lại và ít gây phiền hà cho chủ sử dụng đất là ông C. Do lối đi ra đường số 5 chưa được cấp sơ thẩm giải quyết và chưa đưa ông Đặng Văn T, bà Đặng Thị Bích V, ông Đặng Tấn Đ tham gia tố tụng nên cấp phúc thẩm không giải quyết. Trường hợp các đương sự có yêu cầu lối đi ra đường số 5 thì sẽ được giải quyết bằng một vụ án khác, khi có yêu cầu.

Do đó, chấp nhận kháng cáo của ông Ng B C và bà Tr T T. Sửa bản án sơ thẩm số 75/2024/DS-ST ngày 26/9/2024 của Tòa án nhân dân thị xã Bình Minh.

[4] Chi phí tố tụng: Anh Ng V L và chị Tr Ng Nh Y phải chịu toàn bộ chi phí tố tụng tại cấp sơ thẩm và phúc thẩm.

[5] Về án phí: Anh Ng V L và chị Tr Ng Nh Y phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật. Do sửa án nên người kháng cáo không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.

[6] Xét, đề nghị của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Vĩnh Long là có cơ sở chấp nhận toàn bộ.