Quyết định 2280/QĐ-UBND Hà Nội 2026 phê duyệt Kế hoạch thoát nước, chống úng ngập nội thành

2.1.1. Tăng cường công tác dự báo, cảnh báo, xây dựng kịch bản với các tình huống cụ thể, thực hiện duy trì thường xuyên hệ thống cống, rãnh thoát nước, mương, sông, hồ điều hoà:

- Kịp thời cập nhật, theo dõi tình hình thời tiết trên các trang dự báo (như windy.com, yr.no...) đưa ra nhận định, cảnh báo sớm về mưa bão trong thời gian sớm để chủ động phương án vận hành hệ thống thoát nước, hạ mực nước trên hệ thống, giảm thiểu tối đa khả năng úng ngập.

- Tổ chức nạo vét hệ thống cống theo lưu vực, tập trung các trục tiêu thoát chính và khu vực trọng điểm úng ngập, bảo đảm hoàn thành nạo vét các trục chính trước mùa mưa. Thực hiện nạo vét đồng bộ, liên thông từ các tuyến nhánh đến trục tiêu thoát nước chính; đồng thời sử dụng camera kiểm tra lòng cống tại các khu vực trọng điểm có nguy cơ úng ngập để kịp thời phát hiện, xử lý các tồn tại, bất cập trên hệ thống.

- Công tác nạo vét duy trì hệ thống mương, sông, kênh được thực hiện tập trung theo từng lưu vực, đồng bộ với nạo vét các tuyến cống thoát nước chính, đảm bảo độ dốc thủy lực và cao độ mực nước khống chế của hệ thống... Các tuyến sông Tô Lịch, Lừ, Sét, Kim Ngưu, Cầu Bây, kênh dẫn vào ra các trạm bơm như Yên Sở, Đồng Bông, Bắc Thăng Long - Vân Trì được ưu tiên tập trung nạo vét trước mùa mưa. Tiếp tục khai thác các tuyến mương, công trình nông nghiệp có khả năng phục vụ thoát nước đô thị như hệ thống các tuyến mương trên địa bàn các phường, xã: Hà Đông, Từ Liêm, Tây Tựu, Thượng Cát,...

- Sở Xây dựng đôn đốc UBND các phường, xã xây dựng kế hoạch thoát nước trên từng địa bàn đảm bảo đồng bộ, hiệu quả giữa công tác duy trì hệ thống thoát nước Thành phố và hệ thống thoát nước theo phân cấp.

2.1.2. Kiểm soát, thường xuyên giữ mực nước đệm trên hệ thống mương, sông, hồ điều hòa thoát nước:

- Công tác kiểm soát, khống chế mực nước đệm trên hệ thống sông, kênh, mương, hồ điều hòa được điều tiết, khống chế theo cao độ quy định, kể cả các hồ điều hòa do UBND các phường, xã quản lý theo phân cấp nhằm khai thác triệt để năng lực hiện có của hệ thống thoát nước, góp phần chủ động trong công tác điều hòa mực nước, giảm thiểu tình trạng úng ngập khi mưa; thực hiện công tác kiểm tra, nạo vét hồ, hệ thống thu gom, tăng cường năng lực điều hòa thoát nước các hồ; công tác quản lý, vận hành các hồ phải đáp ứng nhiệm vụ kép: vừa đảm bảo cảnh quan môi trường nước hồ, đồng thời vừa đảm bảo công tác điều tiết mực nước phòng chống úng ngập đô thị.

- Kiểm tra, rà soát các hồ trong khu đô thị, hệ thống mương nông nghiệp có khả năng phục vụ thoát nước, đề xuất giải pháp kết nối với hệ thống thoát nước Thành phố để phục vụ công tác tiêu thoát nước, chống úng ngập đô thị; rà soát, nghiên cứu xây dựng mực nước khống chế trên các sông, hồ điều hòa đảm bảo hiệu quả trong mùa mưa năm 2026.

- Kiểm tra, hướng dẫn các Chủ đầu tư thực hiện nghiêm túc biện pháp dẫn dòng trong mùa mưa; phá dỡ rào chắn, vật cản, đập quây thi công, bơm nước dẫn dòng đảm bảo tiêu thoát nước khi có mưa…

- Kiểm tra, phát hiện và xử lý kịp thời các vi phạm trong công tác quản lý hoạt động thoát nước và xử lý nước thải.

(Phương án điều tiết, hạ mực nước các Hồ điều hòa tại phụ lục 3 kèm theo)

2.1.3. Công tác quản lý, vận hành, bảo dưỡng, sửa chữa các công trình đầu mối (trạm bơm, đập điều tiết, cống qua đê…) và các trạm bơm tiêu thoát nước trên hệ thống:

- Công tác sửa chữa, bảo dưỡng hệ thống trạm bơm thoát nước được triển khai trước mùa mưa năm 2026. Đối với Trạm bơm Yên Sở (90 m³/s), thực hiện bảo dưỡng theo Lệnh xây dựng công trình khẩn cấp, gồm sửa chữa, thay thế thiết bị xuống cấp; sửa chữa hệ thống cào rác; cải tạo, thay thế tuyến cáp ngầm 22KV cấp điện phục vụ vận hành... Đối với Trạm bơm Bắc Thăng Long - Vân Trì (20 m³/s), tổ chức kiểm tra toàn diện công tác phòng, chống thiên tai và sẵn sàng vận hành an toàn.

- Trạm bơm Yên Sở và Bắc Thăng Long - Vân Trì được kiểm tra công tác phòng chống thiên tai, chuẩn bị đầy đủ vật tư, vật liệu, thiết bị, nhân lực dự phòng theo phương án 04 tại chỗ (chỉ huy tại chỗ; lực lượng tại chỗ; phương tiện tại chỗ; vật tư tại chỗ), 03 sẵn sàng (phòng ngừa chủ động, ứng phó kịp thời, khắc phục khẩn trương và hiệu quả) đảm bảo an toàn trong mùa mưa bão; công tác sửa chữa bảo dưỡng định kỳ đối với các cửa điều tiết, trạm bơm, thiết bị đóng mở cửa phai,… để sẵn sàng hoạt động 24/24h trong suốt mùa mưa.

- Cụm công trình đầu mối Yên Sở (bao gồm Trạm bơm Yên Sở 90m3/s, 07 đập điều tiết, 03 đập tràn cao su, 03 cửa điều tiết và cửa thông kênh O-E) phải được vận hành hợp lý, tuân thủ quy trình vận hành đã được UBND Thành phố phê duyệt.

- Cửa điều tiết đập Thanh Liệt: Trong mùa mưa đập Thanh Liệt được mở để hạ mực nước hệ thống sông Tô Lịch (không vượt quá cao độ +2.80m). Công tác điều tiết xả lũ cho sông Nhuệ được thực hiện: Khi mực nước tại thượng lưu đập Thanh Liệt cos < 3.5±0.2m, mực nước hạ lưu đập (sông Nhuệ) đạt cos >+4.5m và tình hình úng ngập khu vực nội thành đã được kiểm soát, mở đập Thanh Liệt để điều tiết nước sông Nhuệ vào sông Tô Lịch về Trạm bơm Yên Sở để giảm tải tình trạng úng ngập cho lưu vực sông Nhuệ.

- Đối với các trạm bơm thoát nước khác trên hệ thống sông Nhuệ (Cổ Nhuế, Đồng Bông I, Đồng Bông II, Cầu Bươu…) bố trí nhân lực vận hành 24/24h theo đúng quy trình, thực hiện công tác bơm tiêu thoát nước hợp lý, chủ động nhưng không làm ảnh hưởng đến việc tiêu thoát nước hệ thống sông Nhuệ.

2.1.4. Triển khai các Lệnh Xây dựng công trình khẩn cấp giảm thiểu úng ngập:

Sở Xây dựng chủ trì đôn đốc các chủ đầu tư thực hiện các Lệnh khẩn cấp:

- Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật Thành phố tập trung triển khai các Dự án đầu tư theo Lệnh xây dựng công trình khẩn cấp, đảm bảo tiến độ theo chỉ đạo của UBND Thành phố (hoàn thành trước mùa mưa năm 2026) để từng bước giảm thiểu úng ngập, gồm: (1) Cải tạo nâng công suất một số trạm bơm hiện có, kết hợp lắp đặt một số trạm bơm dã chiến và cải tạo, xây dựng mới một số tuyến cống, rãnh thoát nước để giải quyết úng ngập khu vực dọc Đại lộ Thăng Long; (2) Cải tạo, nâng cấp, xây dựng mới một số hạng mục công trình tiêu thoát nước để xử lý úng ngập tại khu đô thị Resco, Ecohome, Tây Hồ Tây, Đoàn ngoại giao, Ciputra, khu vực Võ Chí Công, Long Biên, Đông Anh, Gia Lâm; (3) Xây dựng, lắp đặt bổ sung một số trạm bơm hồ, bể điều tiết, hệ thống đường ống thoát nước lưu vực Tô Lịch, Tả Nhuệ;

- Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp Thành phố trong công tác triển khai các Dự án đầu tư theo Lệnh Xây dựng công trình khẩn cấp được giao làm chủ đầu tư gồm: (1) Cải tạo tuyến hạ lưu Kim Ngưu nối sông Tô Lịch với Trạm bơm Yên Sở; (2) Cải tạo tuyến kênh Thụy Phương xử lý khẩn cấp bổ cập nước sông Tô Lịch và tăng cường giải quyết úng ngập cục bộ khu vực Resco, Ecohome, Đoàn ngoại giao, Tây hồ Tây, Ciputra và lân cận; (3) Đầu tư xây dựng hồ điều hòa (bao gồm: Thụy Phương 2 (9ha) tại phường Đông Ngạc; Cổ Nhuế 1 (10ha), Cổ Nhuế 2.1 (9,8ha), Thụy Phương 2 (14,5 ha), Liên Mạc 1 (13ha) tại phường Thượng Cát; Phú Đô (31,5 ha) tại phường Từ Liêm; Yên Nghĩa 1 (20ha), Yên Nghĩa 2 (05ha) tại xã An Khánh; Đồng Bông 2 (13ha) tại phường Đại Mỗ; Hồ công viên Hà Đông (35ha) tại phường Kiến Hưng.

Chủ đầu tư và các nhà thầu thi công các công trình khẩn cấp phải đảm bảo các hạng mục chính hoàn thành, hoạt động ngay trước thời điểm 30/4/2026 phục vụ thoát nước đô thị theo đúng chỉ đạo của UBND Thành phố.

2.1.5. Triển khai các dự án đầu tư xây dựng hệ thống thoát nước và xử lý nước thải bằng nguồn vốn đầu tư công:

Tiếp tục hoàn thiện năng lực tiêu thoát nước theo quy hoạch và giảm thiểu úng ngập bền vững bằng việc tiếp tục triển khai các dự án đầu tư công trong giai đoạn 2021 - 2025 theo Kế hoạch số 312/KH-UBND ngày 28/12/2021 của UBND Thành phố về phát triển hệ thống thoát nước và xử lý nước thải đô thị Thành phố giai đoạn 2021 - 2025 và Kế hoạch đầu tư công trung hạn của Thành phố. Trọng tâm là tập trung hoàn thành các dự án đang triển khai gồm: hệ thống thoát nước, hồ điều hòa, trạm bơm Vĩnh Thanh; xây dựng, nâng cấp Trạm bơm Phương Trạch (khu vực Đông Anh); Dự án cải thiện hệ thống tiêu nước khu vực phía Tây Thành phố (Trạm bơm tiêu Yên Nghĩa). Đồng thời, đẩy nhanh công tác triển khai thực hiện đối với các dự án: xây dựng hệ thống thoát nước mưa lưu vực Tả sông Nhuệ; xây dựng thoát nước quận Hà Đông (thuộc các phường Hà Đông, Dương Nội, An Khánh, Từ Liêm) trong lưu vực Hữu Nhuệ; xây dựng trạm bơm Gia Thượng, hồ điều hòa và tuyến mương Thượng Thanh (phường Long Biên); Dự án chống úng ngập cục bộ cho một số điểm thuộc khu vực nội đô; cùng các dự án thoát nước do UBND phường Long Biên làm chủ đầu tư, trong đó có trạm bơm Cự Khối, hồ điều hòa và tuyến mương Việt Hưng - Cầu Bây - Long Biên - Cự Khối. Bên cạnh đó, Thành phố cũng giao các chủ đầu tư liên quan tập trung triển khai dự án Trạm bơm Phú Thượng (tuyến cống xả và đoạn cống dẫn), phấn đấu hoàn thành trước ngày 30/4/2026 và đẩy nhanh dự án chống úng ngập cục bộ cho một số điểm thuộc khu vực nội đô, nhằm sớm đưa các hạng mục vào vận hành, phát huy hiệu quả tiêu thoát nước phục vụ mùa mưa 2026 và các năm tiếp theo.

2.1.6. Hoàn thiện phần mềm, cơ sở dữ liệu quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị trên nền tảng hệ thống thông tin địa lý GIS và cơ sở dữ liệu nền địa lý quốc gia.

- Sở Xây dựng phối hợp chặt chẽ với Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp Thành phố triển khai Dự án đầu tư công khẩn cấp “Hệ thống hỗ trợ kiểm soát ngập lụt thành phố Hà Nội” theo Quyết định số 364/QĐ-UBND ngày 26/01/2026 của Chủ tịch UBND Thành phố, bảo đảm tiến độ; đồng thời kế thừa, tích hợp đồng bộ các hệ thống/cơ sở dữ liệu hiện có, tránh trùng lặp, lãng phí, từng bước hình thành công cụ giám sát - dự báo - hỗ trợ ra quyết định vận hành phục vụ kiểm soát úng ngập theo thời gian thực.

- Sở Xây dựng đôn đốc Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật Thành phố: tiếp tục hoàn thiện phần mềm và cơ sở dữ liệu quản lý thoát nước, xử lý nước thải trên nền tảng GIS và dữ liệu nền địa lý quốc gia, làm cơ sở nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, quản lý vận hành và duy trì hệ thống thoát nước trên địa bàn Thành phố; Rà soát cập nhật thường xuyên, chuẩn hóa và số hóa dữ liệu hệ thống thoát nước phục vụ quản lý tài sản và công tác duy trì; Lập và cập nhật bản đồ ngập lụt theo các “kịch bản mưa”, tích hợp đầy đủ thông tin điểm úng ngập (vị trí, mức độ, diễn biến, hình ảnh hiện trường…), làm cơ sở dự báo - cảnh báo và tổ chức ứng phó theo cấp độ mưa; Tổ chức chia sẻ dữ liệu/bản đồ ngập lụt cho các đơn vị liên quan (giao thông, chính quyền địa phương, đơn vị thoát nước…) phục vụ phân luồng, hướng dẫn người dân lựa chọn lộ trình, vận hành chủ động hệ thống cống, sông, hồ điều hòa, trạm bơm theo kịch bản nhằm giảm thiểu úng ngập.

2.1.7. Sở Xây dựng phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường trong công tác điều tiết đảm bảo thoát nước giữa thoát nước đô thị và nông nghiệp.

- Phối hợp ưu tiên tiêu thoát nước nhanh cho khu vực nội thành:

Thực hiện theo Quy chế phối hợp số 924/QC-SNNMT-SXD ngày 14/4/2026 giữa Sở Nông nghiệp và Môi trường - Sở Xây dựng; thiết lập cơ chế trao đổi thông tin, phối hợp điều hành giữa Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật Thành phố và các Đơn vị Thủy lợi trực thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường, đặc biệt trong các đợt mưa lớn. Trên cơ sở dự báo mưa, mực nước sông/kênh, dung tích hồ điều hòa và khả năng tiêu của hệ thống, thống nhất phương án hạ mực nước đệm, mở/đóng các cửa phai, cống điều tiết, tăng cường bơm/tiêu để rút nước nhanh, ưu tiên các lưu vực, tuyến trục và khu vực nội thành thường xuyên úng ngập; đồng thời điều tiết hợp lý hạn chế ảnh hưởng bất lợi tới khu vực ngoại thành và sản xuất nông nghiệp.

- Rà soát các sông, mương không còn chức năng phục vụ sản xuất nông nghiệp chuyển đổi sang phục vụ thoát nước đô thị:

Tổ chức kiểm tra, đánh giá các tuyến sông, mương tiêu hiện hữu có chức năng thủy lợi suy giảm hoặc không còn phục vụ sản xuất nông nghiệp, đề xuất chuyển đổi chức năng sang phục vụ thoát nước đô thị. Tiếp tục phối hợp kiểm tra, rà soát hệ thống công trình thủy lợi tại các khu vực giáp ranh đô thị - nông thôn để bổ sung vào phương án khai thác, vận hành, tăng cường ưu tiên phục vụ tiêu thoát nước đô thị.

- Phối hợp vận hành cụm công trình đầu mối Yên Nghĩa (bao gồm Trạm bơm Yên Nghĩa 120m3/s, kênh La Khê): Đẩy nhanh hoàn thiện hạng mục cải tạo kênh La Khê; Tổ chức vận hành khai thác cụm đầu mối Yên Nghĩa hài hòa, đồng bộ với Trạm bơm Yên Sở theo tình hình mưa và mực nước thực tế; phối hợp điều tiết để hạ mực nước sông Nhuệ (trước mưa dưới +2.5m; đảm bảo duy trì mực nước tại cống Hà Đông trong mưa không quá +4.0m), tạo dung tích điều hòa trên hệ thống, hỗ trợ tiêu thoát cho khu vực nội thành và giảm tải cho lưu vực sông Nhuệ, bảo đảm hiệu quả tiêu thoát nước chung của Thành phố.

2.1.8. Sở Xây dựng phối hợp với UBND các phường, xã trong công tác theo dõi, giám sát, ứng trực vận hành giải quyết úng ngập.

- Phối hợp UBND các phường, xã rà soát, cập nhật danh sách/“bản đồ” các điểm úng ngập, xác định vị trí xung yếu, nguyên nhân và phương án xử lý theo từng kịch bản mưa; thiết lập đầu mối liên lạc, đường dây thông tin để tiếp nhận phản ánh và điều phối xử lý kịp thời.

- Tổ chức ứng trực theo địa bàn, phối hợp điều hành vận hành hệ thống thoát nước (khơi thông ga thu, cửa xả, mương/hồ điều hòa; kiểm soát mực nước đệm…) và huy động lực lượng, phương tiện tại chỗ để xử lý nhanh các điểm úng ngập, bảo đảm an toàn giao thông và vệ sinh môi trường.

- Phối hợp UBND các phường, xã kiểm tra, xử lý vi phạm gây cản trở thoát nước (xả rác, phế thải, lấn chiếm miệng thu/cống rãnh), đồng thời tăng cường tuyên truyền để hạn chế tái diễn; thực hiện tổng hợp, báo cáo nhanh sau mưa phục vụ rút kinh nghiệm và cập nhật phương án ứng trực.

2.1.9. UBND các phường, xã phối hợp với Chủ đầu tư các khu đô thị và các Chủ đầu tư khác trong công tác quản lý, vận hành hệ thống thoát nước khu đô thị, phối hợp trong công tác dẫn dòng thi công phục vụ thoát nước chung.

- Đôn đốc các Chủ đầu tư tập trung nguồn lực đầu tư hoàn chỉnh hệ thống hạ tầng kỹ thuật trong phạm vi dự án, bao gồm: hệ thống thu gom - thoát nước mưa, thoát nước thải (nếu có), cống/mương, giếng tách - hố ga, hồ điều hòa, trạm bơm (nếu có), cửa xả và các công trình phụ trợ; bảo đảm công trình vận hành an toàn, đúng quy định, không gây quá tải hoặc phát sinh điểm úng ngập cho khu vực lân cận.

- Tổ chức rà soát, kiểm tra và hướng dẫn khắc phục các tồn tại trong quá trình thi công - hoàn thiện hạ tầng thoát nước khu đô thị (đặc biệt các vị trí đấu nối ra hệ thống chung, cửa xả, hồ điều hòa), kịp thời yêu cầu Chủ đầu tư khắc phục các hạng mục chưa đáp ứng yêu cầu kỹ thuật hoặc gây ảnh hưởng đến khả năng tiêu thoát nước chung.

- Thiết lập cơ chế thông tin - phối hợp vận hành: duy trì đầu mối liên lạc, chia sẻ số liệu vận hành (mực nước hồ điều hòa, chế độ đóng/mở cửa xả, vận hành trạm bơm…), phối hợp điều tiết khi có mưa lớn; huy động lực lượng xử lý kịp thời các sự cố tắc nghẽn, ngập úng tại ranh giới dự án và các điểm nhạy cảm ảnh hưởng đến thoát nước chung.

- Yêu cầu các Chủ đầu tư khi chưa bàn giao hệ thống thoát nước về Thành phố quản lý thì phải tổ chức quản lý, vận hành, nạo vét - khơi thông, bảo dưỡng công trình trong phạm vi dự án; không để tình trạng hạ tầng thoát nước “chưa hoàn chỉnh/không vận hành” gây úng ngập và ảnh hưởng đến hệ thống thoát nước Thành phố.

2.1.10. Triển khai công tác ứng trực giải quyết thoát nước mùa mưa:

2.1.11. Phương án cụ thể xử lý tình huống úng ngập khi có mưa:

2.1.12. Các giải pháp về Quy hoạch, Kế hoạch, Đề án:

Sở Xây dựng chủ trì phối hợp các Sở, ngành Thành phố, đơn vị liên quan tổ chức triển khai:

- Thực hiện rà soát, hoàn chỉnh nhiệm vụ quy hoạch cao độ nền và thoát nước Thủ đô Hà Nội giai đoạn năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065:

+ Rà soát, đánh giá và cập nhật định hướng quy hoạch thoát nước Thủ đô bảo đảm phù hợp với tiến trình lập Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm và Kế hoạch triển khai cụ thể hóa Điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô (đợt 1); cập nhật các chỉ tiêu, kịch bản phát triển đô thị - dân số, yêu cầu hạ tầng ngầm, hồ điều hòa và công trình đầu mối thoát nước để làm cơ sở đề xuất giải pháp thoát nước đồng bộ, liên vùng.

+ Tổ chức lập Quy hoạch cao độ nền và thoát nước Thủ đô Hà Nội đến năm 2045, tầm nhìn 2065 theo đúng yêu cầu về nội dung Nhiệm vụ quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật; trong đó bổ sung, làm rõ nội dung kế thừa - điều chỉnh - định hướng mới; cập nhật đầy đủ các quy hoạch liên quan và chỉ ra các bất cập/vướng mắc trong quá trình triển khai các quy hoạch đã duyệt để có cơ sở điều chỉnh.

+ Đảm bảo tính liên thông giữa quy hoạch cao độ nền - thoát nước đô thị với quy hoạch thủy lợi, phòng chống lũ và hệ thống đê điều: cập nhật hiện trạng, quy trình vận hành hệ thống thủy lợi; đề xuất giải pháp kết nối hợp lý, hiệu quả giữa tiêu thủy lợi ngoài đô thị và thoát nước đô thị theo lưu vực, tăng hiệu quả điều tiết - tiêu thoát nước.

+ Bảo vệ, duy trì tối đa hệ thống mặt nước hiện có; tăng cường dung tích điều hòa: rà soát theo danh mục hồ, ao, đầm không được san lấp; nghiên cứu bổ sung hồ điều hòa, không gian trữ nước (kể cả bể ngầm) và triển khai các giải pháp kiểm soát dòng chảy mặt tại nguồn theo hướng thoát nước đô thị bền vững (SUDS) như hạn chế gia tăng bề mặt không thấm, tăng cường bề mặt thấm và áp dụng vật liệu/kết cấu thấm nước phù hợp.

+ Cập nhật thông số tính toán và tiêu chuẩn thiết kế theo kịch bản biến đổi khí hậu, đặc biệt đối với các công trình đầu mối (trạm bơm, sông/kênh trục, hồ điều hòa, cống trục…); đồng thời rà soát khu vực trũng thấp cục bộ để đề xuất giải pháp cao độ nền phù hợp (kết hợp bể chứa ngầm, công trình điều tiết, tiêu cưỡng bức khi cần thiết).

- Hoàn thiện “Đề án xử lý chống úng ngập khu vực nội thành Hà Nội giai đoạn 2026 - 2030” làm cơ sở triển khai danh mục dự án ưu tiên theo lưu vực, xử lý các điểm úng ngập thường xuyên/cục bộ, đồng thời đề xuất nhóm giải pháp công trình - phi công trình, ứng dụng công nghệ, nâng cao năng lực quản lý vận hành và cơ chế phối hợp liên ngành phục vụ thoát nước bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu.

2.2.1 Lưu vực Tô Lịch

- Chủ động điều tiết, hạ thấp mực nước đệm trên các hồ, hệ thống sông, mương thoát nước trước mưa để tăng dung tích trữ, điều hòa; tổ chức vận hành an toàn, linh hoạt Trạm bơm Yên Sở, đập Thanh Liệt và các công trình điều tiết liên quan, phối hợp vận hành hợp lý đập Cầu Quang nhằm bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu trữ nước phục vụ cảnh quan và tiêu thoát nước đô thị.

- Đôn đốc các Chủ đầu tư dự án/công trình đang thi công có ảnh hưởng đến hệ thống thoát nước (như: Dự án Hệ thống xử lý nước thải Yên Xá; các tuyến đường sắt đô thị, khu vực ga S12 (Lê Duẩn - Trần Hưng Đạo); công trình khẩn cấp cải tạo tuyến hạ lưu Kim Ngưu nối sông Tô Lịch - Trạm bơm Yên Sở; tuyến ĐSĐT số 5; các tuyến Vành đai 1, Vành đai 2,5…), thống nhất phương án dẫn dòng, tổ chức ứng trực và kịp thời thanh thải, phá dỡ đập quây/rào chắn khi có mưa, bảo đảm không gây cản trở dòng chảy và an toàn thoát nước.

- Đôn đốc các Chủ đầu tư các công trình hạ tầng kỹ thuật đã hoàn thành để đẩy nhanh thủ tục nghiệm thu, bàn giao, sớm đưa công trình vào quản lý, vận hành phục vụ thoát nước đô thị.

- Khẩn trương triển khai hoàn thành các công trình, dự án nâng cao năng lực thoát nước trong lưu vực, tập trung: (i) Hoàn thành các Lệnh xây dựng công trình khẩn cấp gồm: (1) Cải tạo tuyến hạ lưu Kim Ngưu nối sông Tô Lịch với Trạm bơm Yên Sở; (2) Xây dựng, lắp đặt bổ sung một số trạm bơm hồ, bể điều tiết, hệ thống đường ống thoát nước lưu vực Tô Lịch, Tả Nhuệ theo chỉ đạo UBND Thành phố; (ii) Hoàn thành trong năm 2026 Dự án Đầu tư xây dựng chống úng ngập cục bộ cho một số điểm thuộc khu vực nội đô gồm các hạng mục: (1) Nâng cao năng lực hồ chứa khu vực Trung tâm (đầu tư bổ sung, nâng cấp trạm bơm và công trình phụ trợ cho các hồ Thiền Quang, Bảy Mẫu, Ba Mẫu, Linh Quang, Văn Chương, Trung Tự); (2) Xây dựng hệ thống thoát nước chống úng ngập phố Tông Đản, Đinh Tiên Hoàng; xây dựng hệ thống thoát nước phố Quang Trung, Quán Sứ; (3) Xây dựng hệ thống thoát nước đường Nguyễn Trãi; (iii) Triển khai các hạng mục sửa chữa hệ thống thoát nước năm 2026 và các năm tiếp theo như: cải tạo thoát nước phố Thành Công; sửa chữa thoát nước đường Nguyễn Chí Thanh; sửa chữa thiết bị Trạm bơm Yên Sở; sửa chữa, cải tạo thoát nước khu vực Đốc Ngữ - Đội Cấn… đưa vào phục vụ thoát nước mùa mưa năm 2026.

- Đầu tư cải tạo, sửa chữa một số tuyến cống cũ khu vực phố cổ đã hư hỏng, lún, sụt nhằm bảo đảm an toàn công trình và khả năng tiêu thoát.

2.2.2 Lưu vực Tả Nhuệ:

* Giải pháp trước mắt, ngoài việc thực hiện giải pháp chung nêu trên:

- Sở Xây dựng phối hợp chặt chẽ với Sở Nông nghiệp và Môi trường, các Công ty TNHH MTV Đầu tư phát triển Thủy lợi sông Nhuệ, sông Đáy triển khai cơ chế phối hợp vận hành Trạm bơm Yên Nghĩa, Đào Nguyên, Cầu Sa và các công trình tiêu trong mùa mưa theo quy định tại Quy trình vận hành hệ thống công trình thủy lợi sông Nhuệ được Bộ Nông nghiệp và PTNT ban hành tại Quyết định số 2152/QĐ-BNN-TCTL ngày 11/6/2020 và quy chế phối hợp vận hành hệ thống tiêu thoát nước nội thành, ngoại thành được thống nhất giữa Sở Xây dựng và Sở Nông nghiệp & Môi trường.

- Đôn đốc các Chủ đầu tư có dự án/công trình thi công ảnh hưởng đến thoát nước (như Dự án HTXLNT Yên Xá, Dự án Đầu tư xây dựng hệ thống thoát nước mưa lưu vực Tả sông Nhuệ - Giai đoạn I…) để thống nhất phương án dẫn dòng, tổ chức ứng trực và kịp thời thanh thải, phá dỡ đập quây khi có mưa; phối hợp đôn đốc các Chủ đầu tư các công trình hạ tầng kỹ thuật đã hoàn thành khẩn trương hoàn thiện nghiệm thu, bàn giao đưa vào quản lý, vận hành.

- Đối với khu vực đường Võ Chí Công: bố trí và vận hành hợp lý xe bơm di động nhằm tăng cường khả năng tiêu thoát cho hệ thống hiện trạng; kiểm tra, rà soát mặt đường, trường hợp xuất hiện lún võng cục bộ thì có phương án duy tu, thảm bù cao độ (đặc biệt đoạn trước tòa nhà Lotte và UDIC) để bảo đảm độ dốc thoát nước mặt đường khi có mưa.

- Khẩn trương triển khai hoàn thành các Lệnh xây dựng công trình khẩn cấp và dự án nâng cao năng lực thoát nước trong lưu vực, tập trung: (i) thực hiện, hoàn thành các Lệnh xây dựng công trình khẩn cấp gồm: (1) Cải tạo, nâng cấp, xây dựng mới một số hạng mục công trình tiêu thoát nước xử lý úng ngập tại các khu vực Resco, Ecohome, Tây Hồ Tây, Đoàn Ngoại giao, Ciputra, Võ Chí Công, Long Biên, Đông Anh, Gia Lâm; (2) Xây dựng, lắp đặt bổ sung một số trạm bơm hồ, bể điều tiết, hệ thống đường ống thoát nước lưu vực Tô Lịch, Tả Nhuệ; (3) Cải tạo tuyến kênh Thụy Phương xử lý khẩn cấp, phục vụ bổ cập nước sông Tô Lịch và tăng cường giải quyết úng ngập cục bộ khu vực Resco, Ecohome, Đoàn Ngoại giao, Tây Hồ Tây, Ciputra và lân cận; (4) Đầu tư xây dựng Hồ điều hòa Phú Đô; (5) Đầu tư xây dựng Hồ đầu mối Mễ Trì (hồ Đồng Bông 2), bảo đảm tiến độ hoàn thành trong năm 2026 (hoàn thành các hạng mục chính xong trước mùa mưa năm 2026) theo chỉ đạo UBND Thành phố; (ii) Đẩy nhanh triển khai Dự án Xây dựng hệ thống thoát nước mưa lưu vực tả sông Nhuệ giai đoạn 1 theo Quyết định số 4377/QĐ-UBND ngày 22/8/2025; (iii) Triển khai các hạng mục sửa chữa hệ thống thoát nước năm 2026 và các năm tiếp theo (như cải tạo thoát nước phố Trần Bình; sửa chữa, cải tạo thoát nước phố Châu Văn Liêm và hồ Trung Văn…) để đưa vào phục vụ thoát nước mùa mưa năm 2026.

*Giải pháp lâu dài:

- Đẩy nhanh công tác triển khai thực hiện Dự án Xây dựng cụm công trình đầu mối Liên Mạc (công suất trạm bơm 170 m3/s), quận Bắc Từ Liêm (đã được HĐND Thành phố phê duyệt chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 28/NQ-HĐND ngày 22/9/2023). Trong đó tập trung triển khai xây dựng trạm bơm Liên Mạc công suất 70 m3/s, bể hút, bể xả cống qua đê, thiết bị cơ khí trạm bơm.

- Triển khai công tác cải tạo và nạo vét sông Nhuệ nhằm nâng cao khả năng truyền dẫn, tiêu thoát nước của tuyến sông, tăng hiệu quả điều tiết thoát nước cho khu vực.

2.2.3 Lưu vực Hữu Nhuệ

* Giải pháp trước mắt, ngoài việc thực hiện giải pháp chung nêu trên:

- Sở Xây dựng phối hợp chặt chẽ với Sở Nông nghiệp và Môi trường, các Công ty TNHH MTV Đầu tư phát triển Thủy lợi sông Nhuệ, sông Đáy triển khai cơ chế phối hợp vận hành Trạm bơm Yên Nghĩa, Đào Nguyên, Cầu Sa và các công trình tiêu trong mùa mưa theo quy định tại Quy trình vận hành hệ thống công trình thủy lợi sông Nhuệ được Bộ Nông nghiệp và PTNT ban hành tại Quyết định số 2152/QĐ-BNN-TCTL ngày 11/6/2020 và quy chế phối hợp vận hành hệ thống tiêu thoát nước nội thành, ngoại thành được thống nhất giữa Sở Xây dựng và Sở Nông nghiệp & Môi trường.

- Khẩn trương triển khai hoàn thành các Lệnh Xây dựng công trình khẩn cấp và các Dự án nâng cao năng lực thoát nước của hệ thống thoát nước trong Lưu vực, tập trung: (i) Thực hiện hoàn thành các Lệnh Xây dựng công trình khẩn cấp gồm: (1) Cải tạo nâng công suất một số trạm bơm hiện có, kết hợp lắp đặt một số trạm bơm dã chiến và cải tạo, xây dựng mới một số tuyến cống, rãnh thoát nước để giải quyết úng ngập khu vực dọc Đại lộ Thăng Long2 ; (2) Đầu tư xây dựng hồ điều hoà Yên Nghĩa 1, xã An Khánh3 ; (3) Đầu tư xây dựng hồ điều hoà Yên Nghĩa 2, xã An Khánh4 ; (4) Đầu tư xây dựng hồ điều hòa Thụy Phương 2, phường Đông Ngạc5 ; (ii) Đẩy nhanh triển khai Dự án Dự án Đầu tư xây dựng hệ thống thoát nước quận Hà Đông thuộc lưu vực Hữu Nhuệ; (iii) Triển khai thực hiện các hạng mục công trình sửa chữa hệ thống thoát nước năm 2026 và các năm tiếp theo: Sửa chữa cải tạo thoát nước đường Tô Hiệu, Sửa chữa cải tạo thoát nước đường Hữu Hưng để đưa vào phục vụ thoát nước mùa mưa năm 2026.

*Giải pháp lâu dài:

- Đẩy nhanh công tác triển khai thực hiện Dự án Xây dựng cụm công trình đầu mối Liên Mạc (công suất trạm bơm 170 m3/s), quận Bắc Từ Liêm (đã được HĐND Thành phố phê duyệt chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 28/NQ-HĐND ngày 22/9/2023). Trong đó tập trung triển khai xây dựng trạm bơm Liên Mạc công suất 70 m3/s, bể hút, bể xả cống qua đê, thiết bị cơ khí trạm bơm.

- Xây dựng các trạm bơm tiêu thoát nước theo Quy hoạch như: trạm bơm Liên Trung 30 m3/s, Yên Thái 54 m3/s, Đào Nguyên 25 m3/s, Cao Viên 60 m3/s.

- Triển khai công tác cải tạo, củng cố đê điều và nạo vét sông Nhuệ nhằm nâng cao khả năng truyền dẫn, tiêu thoát nước của tuyến sông, tăng hiệu quả điều tiết thoát nước cho khu vực.

2.2.4 Lưu vực Long Biên

* Giải pháp trước mắt, ngoài việc thực hiện giải pháp chung nêu trên:

- Đẩy nhanh tiến độ thi công dự án Xây dựng tuyến cống thoát nước Long Biên - Cự Khối để phân lưu hướng thoát cho đường Đàm Quang Trung về mương đường Tây - mương Xuân Đỗ Hạ ra sông Cầu Bây nhằm giảm thiểu úng ngập cho trục giao thông chính là tuyến đường Đàm Quang Trung.

- Đôn đốc Chủ đầu tư hoàn thiện dự án Xây dựng tuyến đường 40m từ đê Ngọc Thụy đến Khu đô thị mới Thượng Thanh; Cải tạo, nâng cấp sông Cầu Bây thực hiện phương án dẫn dòng, phối hợp ứng trực, thanh thải, phá dỡ đập quây khi có mưa.

- Sở Xây dựng phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Công ty TNHH MTV Đầu tư phát triển thủy lợi Hà Nội vận hành hợp lý mực nước sông Cầu Bây đoạn hạ lưu đập Trại Lợn thực hiện nạo vét sông Cầu Bây để giải quyết thoát nước khi mưa.

- Đôn đốc các Chủ đầu tư có công trình/dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật đã hoàn thành để sớm hoàn thiện thủ tục bàn giao, đưa công trình vào quản lý, vận hành phục vụ công tác thoát nước đô thị như: dự án cống hóa mương Tư Đình; dự án cống nối 3 hồ Đầu Băng - Hồ Vực - Tư Đình; tuyến đường sau Aeonmall Long Biên…

- Giải pháp lâu dài: đẩy nhanh tiến độ triển khai thực hiện các dự án Xây dựng trạm bơm Gia Thượng (14 m3 /s), hồ điều hòa và tuyến mương Thượng Thanh, phường Long Biên; dự án cải thiện thoát nước và quản lý nước thải tại khu vực Long Biên và Gia Lâm. Đồng thời triển khai các công trình tiêu thoát nước theo Quy hoạch như: trạm bơm Cự Khối 55 m3/s cùng với hệ thống hồ điều hòa và hệ thống kênh dẫn, kênh xả theo Kế hoạch số 312/KH-UBND ngày 28/12/2021 của UBND Thành phố.